KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 15.
Który z czynników stwarza zagrożenie psychofizyczne na stanowisku pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stres jest czynnikiem psychofizycznym, bo obciąża psychikę i wpływa na funkcjonowanie organizmu (koncentrację, reakcje, zmęczenie). "Upadek" to zagrożenie mechaniczne, "hałas" to czynnik fizyczny, a "toksyny" to czynnik chemiczny — nie są typowo klasyfikowane jako psychofizyczne.

Pełne wyjaśnienie:

Zagrożenie psychofizyczne (często ujmowane też jako zagrożenie psychospołeczne w kontekście organizacji pracy) dotyczy czynników, które oddziałują na psychikę pracownika i pośrednio na jego sprawność fizyczną: uwagę, czas reakcji, koordynację, odporność na zmęczenie i zdolność podejmowania decyzji. Do typowych przykładów należą m.in. presja czasu, konflikty, odpowiedzialność, niejasne wymagania oraz stres.

Odpowiedź "stres" jest poprawna, ponieważ stres jest reakcją organizmu na wymagania środowiska pracy i jednocześnie czynnikiem ryzyka dla bezpieczeństwa: może zwiększać liczbę błędów, pogarszać koncentrację, sprzyjać ryzykownym zachowaniom i obniżać dobrostan pracownika.

  • "Upadek" jest zdarzeniem/zagrożeniem o charakterze mechanicznym (urazowym) – dotyczy oddziaływania sił i warunków technicznych/organizacyjnych, a nie obciążenia psychicznego jako źródła zagrożenia.
  • "Hałas" to klasyczny czynnik fizyczny środowiska pracy. Może powodować rozdrażnienie i pośrednio nasilać stres, ale w klasyfikacji BHP jest ujmowany jako zagrożenie fizyczne (oddziaływanie akustyczne).
  • "Toksyny" (substancje toksyczne) stanowią zagrożenie chemiczne, związane z narażeniem na szkodliwe substancje i ich działaniem na organizm.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeśli źródłem problemu jest organizacja pracy i obciążenie psychiczne, to szukasz odpowiedzi z obszaru psychofizycznego/psychospołecznego (np. stres). Jeśli źródłem jest środowisko materialne (hałas, substancje) lub możliwość urazu (upadek), to zwykle są to odpowiednio czynniki fizyczne, chemiczne lub mechaniczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagrożenie psychofizyczne to czynnik wpływający na psychikę i sprawność pracownika (np. uwagę, zmęczenie, czas reakcji), przez co może zwiększać ryzyko błędów i wypadków. Najczęściej wiąże się z organizacją pracy, presją czasu, konfliktami lub stresem.
Stres obciąża układ nerwowy i wpływa na funkcjonowanie całego organizmu: pogarsza koncentrację, nasila zmęczenie, skraca cierpliwość i może prowadzić do ryzykownych decyzji. Dlatego w BHP traktuje się go jako czynnik oddziałujący na sferę psychiczną i psychofizyczną.
Fizyczne zagrożenia mają zwykle materialne źródło w środowisku pracy (np. hałas, drgania, temperatura). Psychofizyczne wynikają głównie z obciążenia psychicznego i organizacji pracy (np. presja czasu, monotonia, stres). Na egzaminie szukaj, co jest źródłem narażenia.
Hałas może pośrednio powodować rozdrażnienie i nasilać stres, ale w klasyfikacji BHP jest typowym czynnikiem fizycznym. Jeśli w pytaniu pada "hałas", najczęściej chodzi o zagrożenie fizyczne, nawet gdy jego skutki obejmują też samopoczucie.
"Toksyny" oznaczają substancje o działaniu szkodliwym, które mogą wnikać do organizmu np. drogą oddechową lub przez skórę. W BHP traktuje się je jako zagrożenie chemiczne. Typowe działania to eliminacja, hermetyzacja, wentylacja oraz środki ochrony indywidualnej.
Do częstych źródeł stresu należą: presja czasu, duża odpowiedzialność, konflikt ról, niejasne polecenia, agresywny klient, nadmiar obowiązków lub brak wpływu na sposób wykonywania pracy. Na egzaminie warto kojarzyć stres z czynnikami organizacyjnymi i społecznymi.
Stres szczególnie zwiększa ryzyko, gdy praca wymaga ciągłej uwagi i szybkich reakcji (np. obsługa maszyn, transport, prace na wysokości). Może wtedy prowadzić do pominięcia procedur, błędnej oceny sytuacji i spadku koncentracji, co podnosi prawdopodobieństwo zdarzenia.
Pomagają m.in.: czytelny podział zadań, realne normy czasu, przerwy, rotacja na stanowiskach monotonnych, dobre planowanie zmian, wsparcie przełożonego oraz szkolenia z komunikacji. To działania organizacyjne, które uzupełniają środki techniczne i wpływają na bezpieczeństwo pośrednio.
Najczęstszy błąd to klasyfikowanie według skutku zamiast według źródła (np. "hałas stresuje, więc jest psychofizyczny"). Drugi błąd to mylenie zdarzenia (np. upadek) z czynnikiem narażenia. W testach warto najpierw nazwać grupę: mechaniczne, fizyczne, chemiczne lub psychofizyczne.
Ucz się przez porównania: stres/presja czasu (psychofizyczne), hałas/drgania (fizyczne), substancje/toksyny (chemiczne), upadek/uderzenie (mechaniczne). Rób krótkie fiszki z przykładem i grupą zagrożenia. Na egzaminie czytaj uważnie, co jest przyczyną narażenia.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Stres jest czynnikiem psychofizycznym, bo obciąża psychikę i wpływa na funkcjonowanie organizmu (koncentrację, reakcje, zmęczenie)."

Źródła:

  • PN-N-18002:2011 "Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy — Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego" (norma – klasyfikacja zagrożeń i podejście do ryzyka)
  • ILO-OSH 2001 "Guidelines on occupational safety and health management systems", International Labour Organization, 2001 (wytyczne dot. identyfikacji zagrożeń i zarządzania ryzykiem)
  • ISO 45001:2018 "Occupational health and safety management systems — Requirements with guidance for use" (kontekst zarządzania BHP i identyfikacji zagrożeń)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw BHP omawiające klasyfikację zagrożeń oraz stres zawodowy
  • Materiały Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące stresu i zagrożeń psychospołecznych w pracy
  • Normy i wytyczne dotyczące oceny ryzyka zawodowego oraz systemów zarządzania BHP (do nauki pojęć i terminologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego