Moc czynna (P) to ta część mocy w prądzie przemiennym, która zamienia się na pracę użyteczną lub ciepło w odbiorniku. Dla obwodu jednofazowego jej wartość zależy nie tylko od napięcia i prądu, ale też od współczynnika mocy (cos φ). Dlatego w praktyce do pomiaru mocy czynnej stosuje się watomierz albo miernik/analizator mocy, który realizuje pomiar prądowo-napięciowy i oblicza P na podstawie przebiegów.
Dlaczego właściwy jest watomierz? Taki przyrząd ma dwa "tory":
- tor prądowy (cewka/układ prądowy) włączany szeregowo z odbiornikiem,
- tor napięciowy (cewka/układ napięciowy) włączany równolegle do odbiornika.
Dzięki temu przyrząd wyznacza moc czynną bez konieczności ręcznego uwzględniania przesunięcia fazowego.Dlaczego pozostałe przyrządy są niepoprawne?
- Amperomierz mierzy tylko natężenie prądu. Z samego I nie da się wyznaczyć mocy czynnej w AC, bo brakuje informacji o napięciu i cos φ.
- Woltomierz mierzy tylko napięcie. Analogicznie – samo U nie pozwala obliczyć P.
- Omomierz (lub miernik rezystancji) służy do pomiaru oporu, zwykle przy wyłączonym zasilaniu. Nie mierzy mocy pobieranej przez pracujące urządzenie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie brzmi o "moc czynną pobieraną" w obwodzie jednofazowym, szukaj przyrządu opisanego jako watomierz lub miernik mocy/analizator – rozpoznasz go m.in. po wejściach dla prądu i napięcia.
