KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Który z przedstawionych przyrządów jest przeznaczony do wykrywania pod obciążeniem wadliwych połączeń elektrycznych w torach wielkoprądowych?
Ilustracja przedstawia cztery różne przyrządy pomiarowe, które mogą być używane w kontekście elektryki, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wadliwe połączenie w torze wielkoprądowym ma zwiększoną rezystancję przejścia, więc przy przepływie prądu silnie się nagrzewa (straty I²R). Do wykrywania takich "gorących punktów" pod obciążeniem stosuje się pomiar temperatury w podczerwieni, czyli pirometr/termometr IR.
Inne pokazane przyrządy służą do kolejności faz, lokalizacji kabli lub pomiaru LCR.

Pełne wyjaśnienie:

W torach wielkoprądowych (np. szyny prądowe, zaciski aparatów, połączenia śrubowe) typową przyczyną awarii jest wzrost rezystancji przejścia na styku. Może wynikać z poluzowania, utlenienia, zabrudzenia lub uszkodzenia powierzchni styku. Taka wada nie musi być widoczna "na zimno", ale ujawnia się w pracy.

Gdy przez połączenie płynie prąd obciążenia, moc strat cieplnych rośnie zgodnie z zależnością P = I²R. Przy dużych prądach nawet niewielki wzrost R powoduje istotny wzrost wydzielanego ciepła, co skutkuje lokalnym przegrzewaniem. W praktyce diagnostycznej szuka się więc "gorących punktów" i porównuje temperatury elementów o podobnym obciążeniu.

Właściwym narzędziem do takiej kontroli jest pirometr (termometr na podczerwień), ponieważ umożliwia bezdotykowy pomiar temperatury z bezpiecznej odległości, także przy instalacji będącej pod napięciem i obciążeniem. To dokładnie odpowiada warunkowi z pytania: "wykrywanie pod obciążeniem wadliwych połączeń". Podejście to jest spójne z praktyką przeglądów termowizyjnych/IR stosowanych w utrzymaniu ruchu (w kontekście m.in. PN-EN 13306 oraz inspekcji w audytach wg PN-EN 16247-1).

Pozostałe przyrządy nie spełniają celu pytania:

  • Tester kolejności faz służy do sprawdzania sekwencji L1-L2-L3 i kierunku wirowania, a nie do oceny jakości połączeń pod prądem.
  • Lokalizator kabli jest przeznaczony do wyznaczania trasy przewodów/identyfikacji par, a nie do wykrywania przegrzań złączy.
  • Miernik LCR mierzy indukcyjność, pojemność i rezystancję elementów, zwykle w warunkach beznapięciowych; nie służy do szybkiej inspekcji "gorących punktów" w pracującym torze wielkoprądowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zwrot "pod obciążeniem" i mowa o wadliwych połączeniach, najczęściej chodzi o metody wykrywające skutek wady (przegrzewanie), a więc o pomiary IR/termowizyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr (termometr na podczerwień) to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury na podstawie promieniowania IR. W elektryce służy m.in. do szybkiego wykrywania gorących punktów na zaciskach, szynach i stykach aparatury, szczególnie gdy instalacja pracuje pod obciążeniem.
Wadliwe połączenie ma zwykle większą rezystancję przejścia (poluzowanie, utlenienie, zabrudzenie). Gdy płynie prąd, rosną straty cieplne zgodnie z zależnością P = I²R. W torach wielkoprądowych efekt jest silny, więc pojawia się lokalny wzrost temperatury możliwy do wychwycenia pomiarem IR.
Stosuje się pomiar temperatury w podczerwieni: pirometr lub kamerę termowizyjną. Operator skanuje połączenia (szyny, zaciski, aparatura) i porównuje temperatury elementów o podobnym obciążeniu. Nietypowo wysoka temperatura wskazuje miejsce o podwyższonej rezystancji przejścia.
Nie. Pirometr nie mierzy rezystancji bezpośrednio, tylko temperaturę powierzchni. Wykrywanie wadliwego połączenia odbywa się pośrednio: podwyższona rezystancja powoduje większe straty I²R, a te objawiają się przegrzaniem. To częsty punkt nieporozumień na egzaminach.
Typowe błędy to: pomiar bez stabilnego obciążenia (brak ujawnienia usterki), porównywanie elementów o różnym prądzie zamiast "symetrycznych" torów, nieuwzględnianie emisyjności badanej powierzchni oraz zbyt mały dystans bezpieczeństwa. W praktyce pomaga robienie zdjęć porównawczych i stała procedura przeglądu.
Kamera termowizyjna jest lepsza, gdy trzeba szybko ocenić większy obszar i zobaczyć rozkład temperatur (mapę cieplną), np. w rozdzielnicy z wieloma odpływami. Pirometr sprawdza się do punktowego pomiaru i potwierdzania temperatury na konkretnym zacisku lub złączu.
Na fotografiach egzaminacyjnych mylące bywają: lokalizatory kabli (mają wyświetlacz i przyciski), testery kolejności faz (często z przewodami pomiarowymi) oraz mierniki parametrów LCR. Warto zapamiętać, że pirometr ma zwykle kształt "pistoletu" i "celownik" do pomiaru temperatury z odległości.
Tak. Kontrole IR/termowizyjne są powszechnie stosowane w utrzymaniu ruchu jako diagnostyka prewencyjna: pozwalają wykryć luźne lub nadpalające się połączenia zanim dojdzie do awarii, zadziałania zabezpieczeń albo pożaru. Wyniki wykorzystuje się do planowania dokręcania, czyszczenia lub wymian.
Najważniejsze są: odpowiednie obciążenie prądowe (usterka ma się ujawnić), dostęp optyczny do mierzonej powierzchni, zachowanie zasad BHP oraz uwzględnienie emisyjności i odbić (błyszczące metale mogą zaniżać/zakłócać odczyt). Pomaga porównanie z elementem referencyjnym w tej samej rozdzielnicy.
Ucz się "po zastosowaniach": do czego służy dany przyrząd i w jakich warunkach pracuje (pod napięciem, beznapięciowo, pod obciążeniem). Zrób własną listę: tester kolejności faz, lokalizator przewodów, miernik LCR, pirometr/termowizja, mierniki izolacji. Na egzaminie czytaj uważnie słowa-klucze typu "pod obciążeniem".
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wadliwe połączenie w torze wielkoprądowym ma zwiększoną rezystancję przejścia, więc przy przepływie prądu silnie się nagrzewa (straty I²R)."

Źródła:

  • PN-EN 13306:2018-02, "Utrzymanie ruchu — Terminologia" (definicje i kontekst działań utrzymaniowych, w tym diagnostyki)
  • PN-EN 16247-1:2022-08, "Audyty energetyczne — Część 1: Wymagania ogólne" (kontekst inspekcji i pomiarów w obiektach/instalacjach)
  • HIOKI 3419-20 (Infrared Thermometer) – dokumentacja/Opis produktu producenta (zastosowanie: bezdotykowy pomiar temperatury IR; wykrywanie gorących punktów w instalacjach)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące kontroli termowizyjnych instalacji elektrycznych
  • PN-EN 13306 – terminologia utrzymania ruchu (pojęcia diagnostyki i konserwacji)
  • PN-EN 16247-1 – ogólne zasady audytów energetycznych (kontekst pomiarów i inspekcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego