KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 28.
Który z wymienionych opisów reakcji stycznika na sterowanie przyciskiem świadczy o niepoprawnym działaniu układu sterowania wykonanego zgodnie z zamieszczonym schematem?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest związany z kwalifikacją zawodową elektryka, a konkretnie z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie STOP S3 (NC) jest zrównoleglony ze stykiem pomocniczym K2 (NO), więc gdy K2 pracuje, tor zasilania cewki K1 pozostaje zamknięty mimo naciśnięcia S3. Jeśli przy włączonych K1 i K2 naciśnięcie S3 wyłącza K1, świadczy to o usterce styku K2 lub błędzie połączeń.

Pełne wyjaśnienie:

Układ przedstawia typowe sterowanie dwoma stycznikami z funkcjami START/STOP, samopodtrzymania oraz zależności/sekwencji między K1 i K2.

Gałąź K1: przycisk STOP S3 jest stykiem rozwiernym (NC). Równolegle do S3 włączono styk pomocniczy K2 (NO). Oznacza to, że gdy K2 jest załączony, jego styk zamyka obejście (bocznik) S3. Dalej w obwodzie jest START S1 (NO) oraz styk podtrzymujący K1 (NO) włączony równolegle do S1, co daje samopodtrzymanie po puszczeniu START.

Gałąź K2: STOP S4 (NC) rozłącza zasilanie K2 zawsze. START S2 (NO) ma równoległy styk podtrzymujący K2 (NO). W szeregu z cewką K2 znajduje się styk K1 (NO), więc K2 może zostać załączony tylko wtedy, gdy K1 już pracuje.

Na tej podstawie:

  • Opis "S1 uruchamia K1 z podtrzymaniem" jest poprawny: START + styk K1 zapewniają samopodtrzymanie.
  • Opis "S2 uruchamia K2 z podtrzymaniem, gdy pracuje K1" jest poprawny: styk K1 w szeregu warunkuje zasilenie cewki K2, a styk K2 podtrzymuje.
  • Opis "S4 wyłącza K2 zawsze" jest poprawny, bo S4 jest w szeregu w gałęzi K2 i nie ma pokazanej blokady obejściowej.
  • Niepoprawne działanie to sytuacja, gdy przy włączonych K1 i K2 naciśnięcie S3 wyłącza K1. Wtedy K1 nie powinien odpaść, ponieważ styk K2 równoległy do S3 utrzymuje ciągłość obwodu. Taki objaw wskazuje typowo na uszkodzony styk pomocniczy K2, jego niewłaściwy dobór (np. użycie NC zamiast NO) albo błąd okablowania.

W praktyce taka blokada elektryczna zapobiega przerwaniu pracy pierwszego stopnia (K1) w czasie pracy drugiego (K2), co bywa wymagane dla poprawnej sekwencji procesu technologicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Samopodtrzymanie to podtrzymanie zasilania cewki po puszczeniu przycisku START. Realizuje się je zwykle stykiem pomocniczym NO tego samego stycznika włączonym równolegle do START. Dzięki temu po załączeniu stycznika obwód "trzyma" się sam.
STOP jest stykiem rozwiernym (NC), więc w stanie spoczynku przewodzi. Po naciśnięciu rozłącza obwód cewki i stycznik отпada. Jeśli na schemacie STOP ma obejście (bocznik) innym stykiem, to naciśnięcie STOP nie zawsze musi wyłączyć cewkę.
Gdy K2 jest załączony, jego styk pomocniczy NO zamyka obejście wokół S3. Wtedy nawet po naciśnięciu S3 prąd do cewki K1 ma alternatywną drogę przez styk K2 i K1 pozostaje załączony. To jest właśnie blokada elektryczna.
Typowy objaw to zachowanie sprzeczne z logiką schematu, np. wyłączenie K1 po naciśnięciu S3 mimo pracującego K2. Może to oznaczać zabrudzenie/zużycie styku, błędne podłączenie przewodów albo użycie niewłaściwego typu styku (NO/NC).
Oznacza to zależność: K2 może zadziałać dopiero wtedy, gdy K1 jest załączony i zamknie swój styk pomocniczy w obwodzie K2. Taki zapis na schemacie realizuje sekwencję uruchamiania (najpierw K1, potem K2) oraz zapobiega przypadkowemu startowi K2.
S3 powinien wyłączyć K1 wtedy, gdy nie ma obejścia przez styk K2, czyli gdy K2 jest wyłączony (jego styk NO jest wtedy otwarty). W takiej sytuacji naciśnięcie S3 przerywa jedyną drogę zasilania cewki K1 i stycznik odpada.
Tak, jeśli STOP S4 jest w szeregu w gałęzi sterowania K2 i nie ma pokazanych obejść, to po naciśnięciu przerywa zasilanie cewki K2 zawsze. Zależność K2 od K1 dotyczy możliwości załączenia K2, a nie skuteczności STOP w jego gałęzi.
Połączenie szeregowe to jedna ścieżka prądowa przez kolejne elementy (przerwanie jednego rozłącza całość). Równoległe to rozgałęzienie na dwie ścieżki, gdzie wystarczy zamknięcie jednej, aby prąd popłynął. W zadaniu kluczowe jest równoległe obejście STOP.
Najczęściej mylą symbol NO z NC, nie zauważają gałęzi równoległych (boczników), zakładają, że każdy STOP "zawsze wyłącza", oraz pomijają zależności wynikające ze styku w szeregu z cewką. Pomaga rysowanie sobie aktualnej drogi przepływu prądu dla danego stanu.
Ćwicz analizę stanów: (1) wszystko wyłączone, (2) K1 włączony, (3) K1 i K2 włączone. Dla każdego stanu sprawdź, które styki pomocnicze zmieniają położenie i jaka jest droga zasilania cewki. Zwracaj uwagę na obejścia równoległe i warunki w szeregu.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w układzie STOP S3 (NC) jest zrównoleglony ze stykiem pomocniczym K2 (NO), więc gdy K2 pracuje, tor zasilania cewki K1 pozostaje zamknięty mimo naciśnięcia S3.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki/automatyki (obwody sterowania stycznikami, samopodtrzymanie)
  • Ćwiczenia z czytania schematów elektrycznych (łączenia szeregowe/równoległe, styki NO/NC)
  • Instrukcje producentów styczników i przekaźników (opis styków pomocniczych i oznaczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego