KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 36.
Który z wymienionych składników kosztów jest zaliczany do kosztów zmiennych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt zmienny to taki, który rośnie lub maleje wraz ze zmianą liczby uczestników/klientów. Wyżywienie jest zwykle liczone "na osobę" (np. stawka za posiłek), więc jego wartość zależy od wielkości grupy. Pozostałe pozycje często mają charakter ryczałtowy lub zależą od zatrudnienia jednej osoby na grupę.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty w kalkulacji imprezy turystycznej często dzieli się na zmienne i stałe (względem liczby uczestników). Koszt zmienny to taki, którego łączna wartość zmienia się wraz ze wzrostem lub spadkiem liczby osób korzystających z usługi.

Odpowiedź "Wyżywienia." jest poprawna, ponieważ wyżywienie w praktyce najczęściej rozlicza się w stawce na uczestnika (np. cena za śniadanie/obiad/kolację dla jednej osoby). Gdy grupa jest większa, rośnie liczba porcji, a więc rośnie całkowity koszt wyżywienia; gdy grupa jest mniejsza, koszt całkowity spada.

Pozostałe propozycje mogą być mylące, bo w turystyce wiele usług bywa kontraktowanych w formie ryczałtu:

  • "Noclegów wykupionych w czarterze." – czarter lub blok miejsc może oznaczać z góry ustaloną opłatę za pulę miejsc/pokoi, niezależną (w pewnym zakresie) od faktycznej liczby sprzedanych świadczeń. Wtedy koszt ma cechy stałego lub półstałego.
  • "Kosztów związanych z zatrudnieniem pilota wycieczki." – pilot jest zwykle zatrudniany na grupę (jedna osoba obsługuje całą grupę), więc przy niewielkich zmianach liczby uczestników koszt całkowity często się nie zmienia.
  • "Kosztów związanych z zatrudnieniem przewodnika turystycznego." – analogicznie, przewodnik jest często opłacany za usługę prowadzenia grupy w danym czasie, a nie "od osoby", więc koszt bywa stały w granicach typowej liczebności grupy.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną wskazówkę: jeśli coś rozliczasz "na uczestnika", zwykle będzie kosztem zmiennym; jeśli "na grupę" lub "ryczałtowo", częściej ma charakter stały (lub półstały), zależny od warunków umowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty zmienne to koszty, których łączna wartość zmienia się wraz z liczbą uczestników. Jeśli dołącza kolejna osoba, zwykle trzeba dokupić świadczenie "na osobę" (np. posiłek), więc rośnie koszt całkowity. To kluczowe przy kalkulacji ceny i marży.
Wyżywienie najczęściej jest rozliczane w stawce za osobę (np. cena jednego posiłku lub pakietu posiłków). Więcej uczestników oznacza więcej porcji i wyższy koszt całkowity, a mniej uczestników – niższy koszt. Dlatego typowo jest to koszt zmienny.
Nie zawsze, ale najczęściej ma cechy kosztu stałego względem liczby uczestników, bo pilot bywa zatrudniany "na grupę" (jedna osoba na całą grupę). Jeśli jednak rozliczenie jest "od osoby" albo zależy od liczby autokarów/grup, koszt może stać się skokowy lub częściowo zmienny.
Noclegi są zmienne, gdy płaci się za każdą osobę/pokój zgodnie z faktycznym wykorzystaniem. Mogą być stałe lub półstałe, gdy organizator wykupuje blok miejsc albo czarteruje pulę pokoi ryczałtowo. Wtedy koszt nie spada proporcjonalnie przy mniejszej frekwencji.
Sprawdź, czy pozycja kosztowa jest rozliczana "na uczestnika" czy "na grupę/ryczałt". Pierwszy przypadek zwykle oznacza koszt zmienny, drugi – koszt stały lub półstały. Jeśli koszt rośnie skokowo (np. drugi pilot przy większej grupie), to koszt skokowy.
Koszt skokowy zmienia się nie płynnie, ale progowo, np. przy przekroczeniu liczby uczestników trzeba wynająć drugi autokar albo zatrudnić dodatkowego opiekuna. W kalkulacji powoduje to nagłe podbicie kosztów i może zmienić minimalną liczbę uczestników potrzebną do opłacalności wyjazdu.
Częsty błąd to ocenianie "na oko" bez pytania: od czego zależy koszt w umowie? Uczniowie mylą koszt stały z jednostkowym (np. koszt na osobę maleje, ale koszt całkowity jest stały). Inny błąd to zakładanie, że nocleg zawsze jest zmienny, a pilot zawsze stały.
Zwykle nie, bo przewodnik bywa opłacany za usługę prowadzenia grupy w określonym czasie (stawka za dzień/godzinę), niezależnie od liczby osób w typowej grupie. Może jednak stać się kosztem skokowym, gdy większa grupa wymaga podziału na dwie grupy i zatrudnienia dodatkowego przewodnika.
Koszty zmienne często wyznaczają minimalną cenę za osobę, bo rosną wraz z każdym dodatkowym uczestnikiem. W praktyce do kosztu zmiennego dolicza się udział kosztów stałych oraz marżę. Im większa grupa, tym łatwiej "rozłożyć" koszty stałe na osoby i obniżyć cenę jednostkową.
Ćwicz rozpoznawanie, co jest rozliczane "na osobę", a co "ryczałtem". Rób proste scenariusze: policz koszt całkowity dla 20 i 40 uczestników i zobacz, które pozycje rosną proporcjonalnie. Ucz się też pojęć: stałe, zmienne, skokowe, jednostkowe, marża.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt zmienny to taki, który rośnie lub maleje wraz ze zmianą liczby uczestników/klientów.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Koszty stałe i koszty zmienne": https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e_i_koszty_zmienne (dostęp: 2026-02-27)
  • mfiles.pl – "Koszty zmienne": https://mfiles.pl/pl/index.php/Koszty_zmienne (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów w turystyce (kalkulacja imprezy turystycznej)
  • Podręczniki z rachunkowości zarządczej: klasyfikacja kosztów stałych i zmiennych
  • Zadania praktyczne: kalkulacja kosztu imprezy przy różnych liczbach uczestników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego