Dyspersja w optyce materiałowej opisuje fakt, że współczynnik załamania n zależy od długości fali. Dlatego do opisu własności szkła optycznego przyjmuje się umowne linie widmowe (m.in. C, d, F) i porównuje wartości współczynnika załamania wyznaczone dla tych linii.
Dyspersja średnia jest w praktyce rozumiana jako różnica współczynników załamania dla linii F i C, czyli (nF − nC). Gdy pytanie dotyczy dopuszczalnej odchyłki tej wielkości, stosuje się zapis tolerancji z symbolem Δ, stąd poprawny zapis: Δ(nF − nC).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- Δnd oznacza tolerancję współczynnika załamania wyznaczonego dla linii d (czyli dotyczy pojedynczej wartości n, a nie różnicy n dla dwóch linii). To inny parametr kontroli materiału.
- ΔN jest zapisem zbyt ogólnym i nie wskazuje różnicy współczynników załamania dla linii F i C; w praktyce w optyce symbole literowe (np. V) bywają używane dla innych wielkości (np. związanych z dyspersją), ale samo N nie koduje jednoznacznie dyspersji średniej.
- Δ(δF − δC) odnosi się do różnicy kątów odchylenia (δ) dla dwóch długości fali. Taki zapis mógłby opisywać efekt dyspersji w pryzmacie jako zjawisko układowe (kątowe rozszczepienie), ale nie jest standardowym zapisem tolerancji dyspersji średniej szkła wyrażonej przez (nF − nC).
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: jeśli w odpowiedzi występuje n z indeksami F i C oraz znak różnicy, to najczęściej mowa o dyspersji średniej szkła. Jeśli pojawia się tylko n z jednym indeksem (np. d), to jest to tolerancja współczynnika załamania, a nie dyspersji.
