Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 10.
Lampka sygnalizacyjna H3 na przedstawionym schemacie układu nie będzie świecić?
Schemat przedstawia układ elektryczny związany z automatyką, który może być częścią egzaminu zawodowego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lampka nie świeci w tym przedziale czasu, w którym warunek jej zasilania nie jest jeszcze spełniony.
Jeśli układ realizuje zwłokę 10 s od naciśnięcia S1 (opóźnione załączenie sygnalizacji), to przez pierwsze 10 s po naciśnięciu przycisku H3 pozostaje zgaszona, a dopiero potem może się załączyć.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest rozróżnienie momentu zadziałania (naciśnięcie S1) od momentu pojawienia się sygnału wyjściowego (zasilenie lampki H3). Jeżeli w schemacie zastosowano element czasowy realizujący zwłokę 10 s liczona od naciśnięcia S1 (typowa funkcja opóźnionego załączenia), to w pierwszej fazie po wciśnięciu przycisku układ "odmierza czas", a obwód lampki nie jest jeszcze domknięty.

Dlatego odpowiedź "Przez 10 s od naciśnięcia przycisku S1." opisuje dokładnie okres, w którym H3 nie będzie świecić: jest to czas zwłoki, zanim zadziała tor sterowania doprowadzający napięcie do lampki.

Pozostałe propozycje są typowymi pułapkami interpretacyjnymi:

  • "Po 10 s od naciśnięcia…" opisuje chwilę po upływie zwłoki, czyli moment, w którym (w układzie z opóźnionym załączeniem) lampka może już zacząć świecić, a nie okres jej zgaszenia.
  • "Po 10 s od zwolnienia…" pasuje do sytuacji, gdy czas jest liczony od puszczenia przycisku albo gdy zastosowano opóźnione wyłączenie; to inny mechanizm czasowy niż zwłoka liczona od naciśnięcia.
  • "Po załączeniu zasilania…" dotyczy stanu początkowego układu. W wielu układach lampki mogą być domyślnie zgaszone lub zapalone, ale tu decydujące ma być zdarzenie S1 i zwłoka 10 s, więc sama informacja o włączeniu zasilania nie opisuje właściwego przedziału czasowego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal punkt startu odmierzania czasu (naciśnięcie czy zwolnienie) oraz to, czy czas dotyczy załączenia czy wyłączenia elementu wykonawczego. Dopiero potem wybierz odpowiedź mówiącą o całym przedziale ("przez…") albo o chwili ("po…").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza, że lampka sygnalizacyjna "nie świeci przez 10 s" po naciśnięciu S1?
Oznacza to, że od chwili wciśnięcia S1 przez kolejne 10 sekund nie jest spełniony warunek zasilenia lampki H3 (np. trwa odmierzanie zwłoki). Dopiero po upływie tego czasu obwód sterowania może dopuścić napięcie na lampkę i wtedy H3 może się załączyć.
Jak odróżnić opóźnienie załączenia od opóźnienia wyłączenia w schemacie?
Patrz, od jakiego zdarzenia liczony jest czas i co się dzieje z wyjściem po jego upływie. Opóźnienie załączenia: po zadziałaniu sterowania wyjście pojawia się dopiero po czasie. Opóźnienie wyłączenia: po zaniku sterowania wyjście utrzymuje się jeszcze przez zadany czas.
Dlaczego odpowiedź zaczynająca się od "Przez …" bywa właściwsza niż "Po …"?
"Przez …" opisuje przedział czasu (okres), w którym stan jest utrzymany, np. lampka jest zgaszona. "Po …" wskazuje pojedynczy moment po upływie czasu, czyli chwilę przejścia stanu. W pytaniu o to, kiedy lampka nie świeci, zwykle chodzi o cały okres, nie o moment.
Kiedy czas 10 s liczy się od zwolnienia przycisku S1, a nie od naciśnięcia?
Dzieje się tak, gdy układ wykorzystuje zbocze opadające (puszczenie przycisku) jako sygnał wyzwalający albo gdy element czasowy jest włączony w tor, który reaguje dopiero na zanik sygnału sterującego. Wtedy logicznie poprawne są opisy typu "po 10 s od zwolnienia".
Czy lampka może świecić od razu po naciśnięciu S1 mimo obecności przekaźnika czasowego?
Tak, jeśli przekaźnik czasowy nie steruje bezpośrednio lampką albo realizuje inną funkcję (np. opóźnione wyłączenie, podtrzymanie, inny tor). Dlatego trzeba prześledzić połączenia na schemacie: czy H3 jest w obwodzie opóźnianym, czy w obwodzie natychmiastowym.
Jakie są typowe elementy wpływające na świecenie lampki H3 w układach sterowania?
Najczęściej są to: styki pomocnicze styczników/przekaźników, styki przekaźników czasowych, styki przycisków START/STOP oraz zasilanie obwodu sterowania. Lampka świeci tylko wtedy, gdy jej obwód jest zamknięty i ma zapewnione prawidłowe napięcie zasilające.
Dlaczego odpowiedź "Po załączeniu zasilania układu" jest często błędną pułapką?
Bo miesza stan początkowy z działaniem sekwencyjnym. W wielu zadaniach kluczowe jest zdarzenie sterujące (np. naciśnięcie S1) i zależność czasowa, a nie samo podanie zasilania. Bez analizy schematu nie można automatycznie przyjąć, że lampka po włączeniu zasilania jest akurat tą, która nie świeci.
Jak czytać pytania o lampki sygnalizacyjne na egzaminie automatyka?
Najpierw ustal, co jest zdarzeniem wyzwalającym (naciśnięcie/zwolnienie, załączenie zasilania), potem prześledź tor sterowania lampki: przez jakie styki przechodzi i czy są elementy czasowe. Na końcu określ, czy pytanie dotyczy okresu ("przez") czy momentu ("po").
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy zadaniach z czasem 10 s w układach sterowania?
Najczęstsze to: automatyczne utożsamienie "10 s" z opóźnieniem załączenia bez sprawdzenia schematu, mylenie liczenia od naciśnięcia i od zwolnienia oraz traktowanie "po 10 s" jak "przez 10 s". Pomaga rozpisanie osi czasu: t=0, t=10 s i stan H3.
Czy da się szybko sprawdzić poprawność odpowiedzi bez rysowania całego schematu od nowa?
Tak: zaznacz na schemacie tylko elementy w torze zasilania H3 (źródło, styki, przewody, element czasowy) i określ, kiedy każdy z tych styków jest zamknięty. To zwykle wystarcza, by ustalić, w jakim przedziale lampka jest zgaszona oraz od jakiego zdarzenia liczony jest czas.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (konkretnego schematu z zadania).
  • Podręcznik/notes z podstaw elektrotechniki: elementy obwodów sterowania (przyciski, lampki, styczniki)
  • Materiały dydaktyczne o przekaźnikach czasowych: opóźnienie załączenia/wyłączenia i przebiegi czasowe
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego