W recepturze aptecznej rozróżnienie między roztworem, zawiesiną i emulsją opiera się na tym, jak substancje są rozmieszczone w podłożu oraz na wskazaniu sposobu stosowania.
Zawiesina to postać, w której w fazie ciekłej znajdują się cząstki stałe nierozpuszczone (układ niejednorodny). W praktyce oznacza to, że skład recepty zawiera składniki, które nie tworzą trwałego roztworu w podanym rozpuszczalniku, a preparat zwykle wymaga wymieszania (np. wstrząśnięcia) przed użyciem. Jeśli jednocześnie na recepcie znajduje się informacja, że lek jest przeznaczony do użytku zewnętrznego, wówczas właściwym określeniem jest "zawiesina do użytku zewnętrznego".
Odpowiedź "zawiesiny do użytku wewnętrznego" byłaby właściwa tylko wtedy, gdyby recepta i sposób użycia wskazywały podanie doustne lub inne zastosowanie wewnętrzne. Różnica jest kluczowa, bo determinuje etykietowanie, sposób wydania i instruktaż dla pacjenta.
Odpowiedź "emulsji" dotyczy układu, w którym występują dwie niemieszające się ciecze (np. olej i woda) w postaci kropelek jednej fazy rozproszonych w drugiej; sama obecność składników stałych nie tworzy emulsji. Natomiast "roztworu" nie wybiera się, gdy w preparacie pozostają cząstki nierozpuszczone — roztwór z definicji jest jednorodny.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy preparat jest jednorodny (roztwór), czy zawiera fazę rozproszoną (zawiesina/emulsja), a dopiero potem sprawdź, czy jest opisany jako do użytku zewnętrznego czy wewnętrznego. To pozwala uniknąć automatycznego wyboru najczęściej spotykanej postaci.
