W zadaniu trzeba porównać liczbę osób z chorobą zawodową w roku 2015 do roku 2005, czyli policzyć zmianę procentową (zmianę względną). Stosuje się wzór:
((wartość_nowa − wartość_stara) / wartość_stara) × 100%
Dane: wartość_stara = 3,2 tys. (2005), wartość_nowa = 2,1 tys. (2015).
Liczymy krok po kroku:
- Różnica: 2,1 − 3,2 = −1,1 (tys.).
- Dzielimy przez wartość z roku bazowego (2005): −1,1 / 3,2 = −0,34375.
- Zamiana na procenty: −0,34375 × 100% = −34,375%.
Ujemny wynik oznacza, że w 2015 r. było mniej zachorowań niż w 2005 r., więc mówimy o spadku. W praktyce odpowiedź zapisuje się jako "spadła o 34,38%", czyli bez znaku minus, bo kierunek zmiany jest wyrażony słowem "spadła". Zaokrąglenie do dwóch miejsc po przecinku jest typowe, gdy nie podano innej dokładności.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "spadła o 52,38%" wynika zwykle z użycia niewłaściwego dzielnika lub pomyłek rachunkowych; taki spadek byłby znacznie większy niż wynika z relacji 2,1 do 3,2.
- "wzrosła o 65,63%" to błąd znaku i interpretacji: skoro 2,1 jest mniejsze od 3,2, nie może być mowy o wzroście.
- "wzrosła o 152,38%" jest tym bardziej nielogiczne, bo sugeruje ponad dwukrotny przyrost, podczas gdy dane pokazują wyraźny spadek.
W BHP takie obliczenia służą do szybkiego opisu trendu (poprawy/pogorszenia) w raportach i analizach, a kluczowe jest poprawne dobranie roku bazowego oraz właściwa interpretacja kierunku zmiany.