KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 37.
Liczba osób, u których stwierdzono chorobę zawodową wyniosła w Polsce: w 2005 r. - 3,2 tys., w 2010 r. -2,9 tys., w 2014 r. - 2,4 tys., a w 2015 r. - 2,1 tys. Liczba zachorowań w roku 2015 w stosunku do roku 2005
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana procentowa w 2015 r. względem 2005 r. to: ((2,1 − 3,2) / 3,2) × 100% = (−1,1 / 3,2) × 100% = −34,375%. Znak minus oznacza spadek, a wynik po zaokrągleniu do dwóch miejsc to 34,38%, więc poprawnie: spadła o 34,38%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba porównać liczbę osób z chorobą zawodową w roku 2015 do roku 2005, czyli policzyć zmianę procentową (zmianę względną). Stosuje się wzór:

((wartość_nowa − wartość_stara) / wartość_stara) × 100%

Dane: wartość_stara = 3,2 tys. (2005), wartość_nowa = 2,1 tys. (2015).

Liczymy krok po kroku:

  • Różnica: 2,1 − 3,2 = −1,1 (tys.).
  • Dzielimy przez wartość z roku bazowego (2005): −1,1 / 3,2 = −0,34375.
  • Zamiana na procenty: −0,34375 × 100% = −34,375%.

Ujemny wynik oznacza, że w 2015 r. było mniej zachorowań niż w 2005 r., więc mówimy o spadku. W praktyce odpowiedź zapisuje się jako "spadła o 34,38%", czyli bez znaku minus, bo kierunek zmiany jest wyrażony słowem "spadła". Zaokrąglenie do dwóch miejsc po przecinku jest typowe, gdy nie podano innej dokładności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "spadła o 52,38%" wynika zwykle z użycia niewłaściwego dzielnika lub pomyłek rachunkowych; taki spadek byłby znacznie większy niż wynika z relacji 2,1 do 3,2.
  • "wzrosła o 65,63%" to błąd znaku i interpretacji: skoro 2,1 jest mniejsze od 3,2, nie może być mowy o wzroście.
  • "wzrosła o 152,38%" jest tym bardziej nielogiczne, bo sugeruje ponad dwukrotny przyrost, podczas gdy dane pokazują wyraźny spadek.

W BHP takie obliczenia służą do szybkiego opisu trendu (poprawy/pogorszenia) w raportach i analizach, a kluczowe jest poprawne dobranie roku bazowego oraz właściwa interpretacja kierunku zmiany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru na zmianę względną: ((nowa − stara) / stara) × 100%. Podstaw: nowa=2,1, stara=3,2. Otrzymasz ujemny wynik, co oznacza spadek. Na końcu zaokrąglij do wskazanej lub typowej dokładności (często 2 miejsca).
Bo rok 2005 jest punktem odniesienia ("w stosunku do roku 2005"). Procent mówi, jak duża jest zmiana względem wartości bazowej. Dzielenie przez inną liczbę (np. z 2015) zmienia sens wyniku i prowadzi do błędnej interpretacji skali spadku.
Ujemny wynik oznacza spadek – wartość w roku porównywanym jest mniejsza niż w roku bazowym. W odpowiedziach testowych często zapisuje się to słownie ("spadła o …%") i podaje samą wartość bez znaku minus, bo kierunek zmiany wynika ze słowa.
Najczęściej myli się: (1) zmianę bezwzględną z procentową, (2) podstawę procentu (zły rok w mianowniku), (3) znak wyniku (wzrost zamiast spadku), (4) zaokrąglenie. Warto na końcu sprawdzić "czy wynik ma sens".
Jeśli zadanie nie podaje dokładności, w praktyce szkolnej i egzaminacyjnej często przyjmuje się 2 miejsca po przecinku. To daje czytelny wynik i jest spójne z podanymi danymi (tu do 0,1 tys.). Gdy w poleceniu jest wymóg, zawsze stosuj wskazaną dokładność.
Porównaj liczby bez liczenia: jeśli w 2015 jest 2,1, a w 2005 3,2, to wartość spadła. Skoro liczba końcowa jest mniejsza od początkowej, odpowiedzi mówiące o wzroście są logicznie sprzeczne i można je odrzucić już na etapie kontroli sensu.
Zmiana bezwzględna to różnica: nowa − stara (tu: −1,1 tys.). Zmiana względna to ta różnica odniesiona do wartości bazowej i wyrażona w procentach. W raportach BHP procenty ułatwiają porównania między latami i między działami firmy.
Technik BHP analizuje dane o zagrożeniach, absencji i zdarzeniach. Umiejętność liczenia zmian procentowych pomaga ocenić, czy działania profilaktyczne działają, jak zmieniają się trendy, oraz jak przygotować zrozumiałe wnioski dla pracodawcy i pracowników.
Jeśli w komórce A1 jest wartość z 2005 (3,2), a w B1 z 2015 (2,1), wpisz: =(B1-A1)/A1, a potem ustaw format procentowy. Otrzymasz wynik ujemny, co oznacza spadek. Dodatkowo możesz ustawić liczbę miejsc dziesiętnych.
Procent jest dobry do porównań trendów i skali zmian w czasie. Liczba przypadków jest kluczowa, gdy liczy się realna wielkość problemu (np. ile osób dotyczy zdarzenie). W praktyce najlepiej podawać oba: liczbę oraz procent, by nie tracić kontekstu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zmiana procentowa w 2015 r. względem 2005 r. to: ((2,1 − 3,2) / 3,2) × 100% = (−1,1 / 3,2) × 100% = −34,375%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Zmiana procentowa" (wzór na procentową zmianę wartości): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL) – materiały o procentach i zmianie procentowej: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik lub repetytorium z matematyki: procenty i zmiana procentowa
  • Materiały dydaktyczne z analizy danych (podstawy statystyki opisowej)
  • Ćwiczenia egzaminacyjne BHP: interpretacja wskaźników i trendów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego