KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 13.
Na stanowisku pracy księgowego, który został w zakładzie pracy w ramach godzin nadliczbowych, przepaliła się żarówka. Ponieważ elektryk opuścił już zakład, księgowy przystąpił do jej wymiany. Podczas wykonywania tej czynności został porażony prądem elektrycznym. Zespół powypadkowy ustalający przyczyny i okoliczności wypadku powinien uznać to zdarzenie jako wypadek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zdarzenie spełnia cechy wypadku przy pracy: było nagłe, miało przyczynę zewnętrzną (prąd elektryczny) i nastąpiło w związku z pracą, bo pracownik przebywał w zakładzie w ramach nadgodzin i wykonywał czynność na terenie pracodawcy. Określenie "wypadek po godzinach pracy" nie jest właściwą kategorią.

Pełne wyjaśnienie:

Aby uznać zdarzenie za wypadek przy pracy, analizuje się typowe przesłanki: nagłość zdarzenia, wystąpienie przyczyny zewnętrznej, skutek w postaci urazu lub zagrożenia zdrowia oraz związek z pracą. W opisanej sytuacji porażenie prądem podczas wymiany żarówki ma charakter nagły, a prąd elektryczny jest klasyczną przyczyną zewnętrzną.

Kluczowy jest związek z pracą. Księgowy wykonywał czynność na terenie zakładu i w czasie, gdy pozostawał w dyspozycji pracodawcy (nadgodziny). Nawet jeśli wymiana żarówki nie jest typowym obowiązkiem księgowego, w praktyce wypadek może pozostawać w związku z pracą, gdy pracownik podejmuje działanie na rzecz pracodawcy lub w interesie zakładu (np. usunięcie usterki wpływającej na możliwość wykonywania pracy).

Dlatego kwalifikacja jako "przy pracy" jest właściwa. Odpowiedź "wypadek po godzinach pracy" jest myląca, bo nie stanowi standardowej kategorii prawnej oceny zdarzeń wypadkowych; istotne są przesłanki związku z pracą, a nie sam fakt, że czynność była po typowym czasie pracy.

Odpowiedź "w podróży służbowej" nie pasuje do stanu faktycznego: zdarzenie miało miejsce w zakładzie, a nie w trakcie delegacji. Odpowiedź "zrównany z wypadkiem przy pracy" dotyczy szczególnych przypadków traktowanych jak wypadek przy pracy, ale tutaj nie ma potrzeby sięgania po tę kwalifikację, ponieważ zdarzenie mieści się w podstawowej kategorii wypadku przy pracy.

W ujęciu profilaktycznym opis wskazuje też na problem organizacyjny: prace przy instalacji elektrycznej powinny być wykonywane przez osoby uprawnione, a zgłaszanie awarii i zabezpieczenie miejsca pracy powinno być uregulowane procedurami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które powoduje uraz lub zagrożenie zdrowia i pozostaje w związku z pracą. W praktyce analizuje się: nagłość, przyczynę (np. prąd), skutek oraz to, czy pracownik wykonywał pracę lub działał na rzecz pracodawcy.
Prąd elektryczny pochodzi spoza organizmu poszkodowanego i działa jako czynnik środowiskowy. To typowy przykład czynnika zewnętrznego (podobnie jak upadek, uderzenie czy kontakt z maszyną), który może doprowadzić do urazu lub zaburzeń funkcji organizmu.
Tak, jeśli w czasie nadgodzin pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy i zdarzenie ma związek z pracą. Sama pora (po standardowych godzinach) nie przesądza o kwalifikacji; liczy się związek z wykonywaniem zadań lub działaniem na rzecz pracodawcy.
Chodzi o powiązanie zdarzenia z wykonywaniem pracy, poleceń przełożonych lub czynności podejmowanych w interesie pracodawcy. Związek może wynikać z miejsca (teren zakładu), czasu (dyspozycja pracodawcy) i celu działania (realizacja zadań lub zapewnienie warunków pracy).
Nie zawsze. Jeśli pracownik działał na terenie zakładu i podejmował czynność w interesie pracodawcy (np. usuwanie usterki wpływającej na pracę), wciąż może występować związek z pracą. Ocena wymaga analizy okoliczności, w tym poleceń, procedur i realiów organizacyjnych.
Zespół powypadkowy ustala okoliczności i przyczyny zdarzenia, kwalifikuje je oraz wskazuje środki zapobiegawcze. W praktyce zbiera wyjaśnienia, analizuje miejsce zdarzenia, dokumenty i ryzyka, a następnie sporządza dokumentację powypadkową zgodnie z przyjętą procedurą.
To szczególna kategoria zdarzeń, które mimo nietypowych okoliczności są traktowane jak wypadki przy pracy. Stosuje się ją wtedy, gdy przepisy przewidują rozszerzenie ochrony na określone sytuacje. Na egzaminie kluczowe jest odróżnienie jej od "zwykłego" wypadku przy pracy.
Bo sugeruje, że sama pora zdarzenia tworzy odrębną kategorię. W rzeczywistości liczą się przesłanki wypadku i związek z pracą. Uczeń może ulec uproszczeniu: "po godzinach = nie przy pracy", zamiast sprawdzić, czy pracownik nadal wykonywał czynności służbowe.
Gdy pracownik jest w delegacji i zdarzenie następuje w związku z realizacją zadań służbowych poza stałym miejscem pracy. W praktyce bada się, czy pracownik wykonywał czynności służbowe lub pozostawał w racjonalnym związku z podróżą (np. dojazd, nocleg), a nie prywatne aktywności.
Najczęściej: dopuszczanie do prac elektrycznych wyłącznie osób uprawnionych, jasne procedury zgłaszania usterek, zabezpieczenie obwodów (wyłączenie zasilania, oznakowanie), instruktaż stanowiskowy oraz nadzór. Warto też ocenić ryzyko i organizację pracy w nadgodzinach.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Określenie "wypadek po godzinach pracy" nie jest właściwą kategorią."

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy – materiały informacyjne o wypadkach przy pracy i postępowaniu powypadkowym – https://www.pip.gov.pl/ (sekcja tematyczna) – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe PIP dotyczące postępowania powypadkowego i definicji wypadku przy pracy
  • Tekst aktu prawnego definiującego wypadek przy pracy (ISAP – wersja ujednolicona)
  • Wewnętrzne procedury zakładu: instrukcje eksploatacji urządzeń elektrycznych, zasady zgłaszania usterek, upoważnienia do prac

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego