KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Ludzi należy niezwłocznie wycofać z wyrobiska, w którym stwierdzono przekroczenie wartości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wycofanie ludzi z wyrobiska stosuje się po przekroczeniu wartości krytycznych składu atmosfery.
Wysokie stężenie CO2 świadczy o pogorszeniu przewietrzania i grozi zaburzeniami oddychania. Pozostałe wartości mogą oznaczać próg alarmowy lub granicę dopuszczalną, ale nie muszą wprost oznaczać natychmiastowego wycofania w każdej sytuacji.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych wyrobiskach kluczowe jest stałe utrzymanie bezpiecznego składu atmosfery. Monitoruje się m.in. tlen (O2), dwutlenek węgla (CO2), metan (CH4) oraz tlenek węgla (CO), ponieważ przekroczenie progów dla tych gazów może szybko zagrozić życiu i zdrowiu załogi. Jeżeli system pomiarowy lub pomiar ręczny wskaże przekroczenie wartości uznawanej za krytyczną, standardową reakcją organizacyjną jest natychmiastowe wycofanie ludzi z zagrożonego rejonu i wstrzymanie robót do czasu przywrócenia bezpiecznych parametrów.

Odpowiedź "1,0% CO2" jest właściwa, ponieważ wzrost CO2 jest typowym sygnałem niewystarczającej wymiany powietrza w rejonie robót. Nadmiar CO2 może prowadzić do objawów hiperkapnii (m.in. duszność, bóle głowy, osłabienie) i oznacza, że przewietrzanie nie zapewnia już właściwych warunków pracy. W praktyce kopalnianej przekroczenie krytycznego poziomu CO2 traktuje się jako sytuację wymagającą natychmiastowego działania ochronnego.

  • "1,0% CH4" bywa kojarzone z niebezpieczeństwem wybuchowym, jednak znaczenie tej wartości zależy od rodzaju wyrobiska i przyjętych progów alarmowych (w wielu przypadkach jest to poziom alarmowy wymagający działań, ale nie zawsze automatycznie natychmiastowego wycofania w każdej sytuacji).
  • "19% O2" to wartość graniczna kojarzona z minimalną zawartością tlenu. Sama liczba w tej postaci nie opisuje "przekroczenia" (problemem jest zwykle spadek poniżej minimum), więc odpowiedź nie pasuje do logiki zdania o przekroczeniu wartości.
  • "0,00026% CO" wskazuje bardzo małą wartość. CO jest silnie toksyczny, ale tutaj podana liczba jest na tyle niska, że nie odpowiada typowemu scenariuszowi natychmiastowego wycofania wynikającego z przekroczenia progu.

Na egzaminie warto pamiętać, że różne gazy mają różne progi oraz inne skutki: CH4 dotyczy głównie zagrożenia wybuchowego, O2 niedotlenienia, CO zatrucia, a CO2 jakości przewietrzania i wydolności oddechowej. Najczęstszy błąd to mechaniczne przenoszenie jednego progu na wszystkie gazy lub utożsamienie progu alarmowego z obowiązkową ewakuacją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza pogorszenie warunków przewietrzania i ryzyko zaburzeń oddychania u pracowników. Wysoki CO2 może powodować duszność, bóle głowy i spadek sprawności, dlatego po przekroczeniu wartości krytycznych wdraża się działania ochronne, w tym wycofanie ludzi i wstrzymanie robót.
Bo każdy gaz oznacza inne zagrożenie: CH4 wiąże się z wybuchem, O2 z niedotlenieniem, CO z zatruciem, a CO2 z niewłaściwą wymianą powietrza i obciążeniem układu oddechowego. Równoczesny pomiar pozwala szybko ocenić ryzyko i dobrać właściwą reakcję.
Wykorzystuje sieć czujników oraz pomiary kontrolne, które rejestrują stężenia gazów i mogą uruchamiać alarmy. Dane trafiają do dyspozytorni, a po przekroczeniu progów podejmuje się decyzje organizacyjne: ograniczenie robót, zmiana przewietrzania, odcięcie rejonu lub wycofanie ludzi.
Wtedy, gdy stwierdzono przekroczenie wartości krytycznych dla składu atmosfery, które bezpośrednio zagrażają życiu lub zdrowiu. Decyzja ma charakter natychmiastowy: przerywa się pracę, wycofuje załogę i zabezpiecza rejon do czasu przywrócenia bezpiecznych parametrów.
Nie zawsze. Znaczenie poziomu CH4 zależy od rodzaju wyrobiska, przyjętych progów alarmowych i warunków wentylacyjnych. Często jest to sygnał do podjęcia pilnych działań (np. poprawy przewietrzania, ograniczenia robót), ale ewakuacja może być wymagana dopiero przy wyższych poziomach.
Najczęściej pojawiają się duszność, przyspieszony oddech, bóle i zawroty głowy, uczucie osłabienia i spadek koncentracji. To efekt nadmiaru CO2 w powietrzu i wzrostu CO2 w organizmie. W warunkach podziemnych objawy mogą szybko się nasilać, więc reaguje się natychmiast.
Bo 19% tlenu jest kojarzone z minimalną dopuszczalną zawartością O2, a studenci często automatycznie łączą tę liczbę z "alarmem". W pytaniach o "przekroczenie" ważne jest jednak rozróżnienie: problemem przy O2 bywa spadek poniżej minimum, a nie przekroczenie.
Najczęściej myli się progi dopuszczalne z progami wymagającymi natychmiastowego wycofania oraz przenosi "jedną liczbę" na różne gazy. Pomaga zapamiętanie, że każdy gaz ma inne skutki (wybuch, zatrucie, niedotlenienie, hiperkapnia) i dlatego inne poziomy reakcji.
Próg alarmowy to sygnał do pilnych działań korygujących (np. poprawy przewietrzania, kontroli rejonu), natomiast próg wycofania oznacza, że dalsza obecność ludzi nie jest bezpieczna i trzeba przerwać pracę. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa "niezwłocznie" i "wycofać ludzi".
Ucz się progów i ich konsekwencji w parze: gaz → zagrożenie → reakcja. Ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy "przekroczenia" czy "spadku poniżej" (ważne przy O2). Rób fiszki z wartościami krytycznymi i typowymi działaniami: wstrzymanie robót, wycofanie, kontrola przewietrzania.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wycofanie ludzi z wyrobiska stosuje się po przekroczeniu wartości krytycznych składu atmosfery.Wysokie stężenie CO2 świadczy o pogorszeniu przewietrzania i grozi zaburzeniami oddychania."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118
  • ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych) – rekord dla Dz.U. 2017 poz. 1118 (wyszukiwanie po pozycji dziennika ustaw)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego ruchu podziemnych zakładów górniczych wraz z załącznikami o dopuszczalnych stężeniach gazów
  • Materiały szkoleniowe kopalni z monitoringu atmosfery i procedur alarmowych
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz zagrożeń gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego