KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 24.
Pracowników należy niezwłocznie wycofać z miejsca pracy, w którym stwierdzono powyżej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niezwłoczne wycofanie pracowników dotyczy m.in. sytuacji, gdy stężenie tlenku azotu (NO) przekroczy 0,00026% (2,6 ppm). NO jest gazem silnie toksycznym (np. po robotach strzałowych lub przy silnikach Diesla), więc próg ewakuacji jest bardzo niski w porównaniu z CO2, CH4 czy O2.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych wyrobiskach górniczych kontroluje się atmosferę ze względu na obecność gazów trujących, duszących i wybuchowych. Jednym z najbardziej niebezpiecznych pod względem toksyczności jest tlenek azotu (NO), który może pojawiać się m.in. po robotach strzałowych oraz w rejonach pracy urządzeń z silnikami Diesla.

Dlatego w przepisach dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych wskazano bardzo niski próg stężenia NO, którego przekroczenie wymaga natychmiastowego wycofania pracowników. Wartość ta wynosi 0,00026% NO (co odpowiada 2,6 ppm). W praktyce po stwierdzeniu przekroczenia uruchamia się działania organizacyjne i techniczne, takie jak przerwanie pracy, ewakuacja z rejonu zagrożenia oraz intensyfikacja przewietrzania i kontrola pomiarowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym pytaniu?

  • 0,5% CO2 – dwutlenek węgla jest gazem duszącym, ale wskazana wartość odnosi się do innych kryteriów bezpieczeństwa i nie jest progiem "powyżej którego" w tym pytaniu należy natychmiast wycofać ludzi z powodu NO.
  • 1,0% CH4 – metan jest gazem palnym i wybuchowym; 1,0% bywa kojarzone z progami alarmowymi w wentylacji rejonowej, jednak nie dotyczy tlenku azotu i nie odpowiada wskazanemu progowi ewakuacji dla NO.
  • 19% O2 – tlen jest niezbędny do oddychania; wartość 19% to granica minimalnej zawartości tlenu, poniżej której występuje zagrożenie życia, ale to inny rodzaj kryterium (niedobór tlenu), a nie przekroczenie stężenia NO.

Wskazówka egzaminacyjna: nie porównuj progów "na oko". Każdy gaz ma inne działanie (toksyczne, duszące, wybuchowe), więc ma inne wartości progowe i inne procedury reagowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NO to tlenek azotu – gaz trujący, który może powstawać m.in. po robotach strzałowych oraz podczas pracy maszyn z silnikami Diesla w wyrobiskach. Jest niebezpieczny już w bardzo małych stężeniach, dlatego ma niski próg wymagający wycofania pracowników.
NO działa silnie toksycznie na układ oddechowy, więc nawet niewielkie stężenia mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia. W przeciwieństwie do gazów duszących lub palnych, tu o decyzji ewakuacyjnej przesądza toksyczność, a nie dopiero duże "procentowe" wartości.
W przybliżeniu 1% to 10 000 ppm, więc 0,00026% odpowiada ok. 2,6 ppm. Przeliczenie bywa potrzebne, bo część mierników i analizatorów podaje wyniki w ppm, a przepisy lub instrukcje mogą używać zapisu procentowego.
Należy niezwłocznie wycofać pracowników z rejonu, przerwać prace w miejscu zagrożenia i powiadomić dozór zgodnie z procedurami ruchu zakładu. Następnie prowadzi się działania techniczne (np. intensyfikacja przewietrzania) oraz kontrolne pomiary do czasu spadku stężenia.
Nie w każdym przypadku. CO2 to gaz duszący, a podane wartości mogą dotyczyć innych progów (np. dopuszczalnych) niż próg natychmiastowego wycofania w danym pytaniu. Na egzaminie trzeba odróżniać progi dopuszczalne od progów ewakuacyjnych.
Metan (CH4) kojarzy się głównie z wybuchem, a 1,0% bywa zapamiętywane jako typowy "alarmowy" poziom w prądach powietrza. To sprzyja automatycznemu wybieraniu tej liczby. Jednak progi i działania zależą od rodzaju gazu i miejsca pomiaru, a NO ma własny, znacznie niższy próg.
19% O2 to minimalna zawartość tlenu w powietrzu, poniżej której występuje niedotlenienie i ryzyko zagrożenia życia. To kryterium dotyczy niedoboru tlenu, a nie przekroczenia stężenia gazu toksycznego. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie obu sytuacji.
W praktyce szczególnie monitoruje się gazy palne i trujące, m.in. CH4 (ryzyko wybuchu) oraz tlenki azotu, w tym NO (ryzyko zatrucia), a także CO2 i zawartość O2. Zakres i częstotliwość zależą od rejonu robót i zagrożeń.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie progów dopuszczalnych z ewakuacyjnymi, przenoszenie jednej "znanej" liczby na wszystkie gazy oraz ignorowanie tego, że toksyczne gazy (np. NO) mają progi wycofania wyrażone w bardzo małych wartościach. Pomaga nauka tabel i ćwiczenie interpretacji wskazań mierników.
Progi i wymagania dotyczące atmosfery w wyrobiskach wynikają z przepisów o prowadzeniu ruchu podziemnych zakładów górniczych (w tym załączników/tabel dotyczących dopuszczalnych stężeń i działań). Na potrzeby egzaminu warto uczyć się progów wraz z interpretacją: kiedy jest alarm, a kiedy obowiązuje natychmiastowe wycofanie załogi.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niezwłoczne wycofanie pracowników dotyczy m.in. sytuacji, gdy stężenie tlenku azotu (NO) przekroczy 0,00026% (2,6 ppm).

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego ruchu podziemnych zakładów górniczych (tabele/załączniki o stężeniach gazów)
  • Materiały szkoleniowe z wentylacji kopalń i zagrożeń gazowych (NO, CO<sub>2</sub>, CH<sub>4</sub>, O<sub>2</sub>)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące robót strzałowych, przewietrzania i kontroli gazometrycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego