KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Wszystkie dostępne wyrobiska i pomieszczenia przewietrza się w taki sposób, aby stężenie dwutlenku węgla w powietrzu było nie większe niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa wartość to 1%, ponieważ przewietrzanie wyrobisk ma zapewnić, aby stężenie CO2 nie przekraczało dopuszczalnej granicy bezpieczeństwa. Pozostałe propozycje są wielokrotnie niższe i odpowiadają raczej tłu atmosferycznemu lub wartościom nieadekwatnym do limitu stosowanego w praktyce górniczej.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalni podziemnej przewietrzanie wyrobisk służy nie tylko doprowadzeniu tlenu, ale też rozcieńczaniu i usuwaniu gazów mogących pogarszać warunki pracy. Jednym z podstawowych wskaźników jakości powietrza jest stężenie dwutlenku węgla (CO2). Zbyt wysokie CO2 pogarsza samopoczucie, powoduje duszność, bóle głowy i spadek zdolności do wysiłku, a więc stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa robót.

W tym zadaniu poprawną granicą jest 1%. Oznacza to, że wszystkie dostępne wyrobiska i pomieszczenia powinny być przewietrzane tak, aby stężenie CO2 w powietrzu nie przekraczało tej wartości. To typowe pytanie pamięciowe sprawdzające znajomość wartości granicznych używanych w górnictwie przy ocenie atmosfery.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 0,0026% – to liczba bardzo mała (rzędu tysięcznych części procenta). Tak niskie wartości nie opisują dopuszczalnego limitu w wyrobiskach, lecz kojarzą się raczej z bardzo niskim poziomem w powietrzu lub z pomyleniem skali.
  • 0,05% – również jest znacznie poniżej typowego limitu dla warunków kopalnianych w tego typu pytaniach. Wybór tej odpowiedzi często wynika z błędu "im mniejsze, tym lepsze" albo z mieszania informacji o składzie powietrza z wymaganiami dla wentylacji wyrobisk.
  • 0,0007% – wartość skrajnie mała, typowa dla pomylenia jednostek lub błędnego odczytu zapisu dziesiętnego. W praktyce nie byłaby sensowną granicą oceny atmosfery kopalnianej.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o dopuszczalne stężenia gazów zwracaj uwagę na zapis "nie większe niż" (granica maksymalna) oraz na rząd wielkości. Jeśli dystraktory różnią się o kilka rzędów wielkości, najczęstszy błąd to wybór "mikro-wartości" bez odniesienia do limitu stosowanego dla wyrobisk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis granicy maksymalnej: chodzi o wartość, której nie wolno przekroczyć w wyrobisku. W praktyce oznacza to konieczność takiego przewietrzania, aby w każdym punkcie pracy utrzymać CO2 poniżej limitu, a przy wzroście stężenia podjąć działania korygujące.
CO2 wpływa na organizm człowieka i jest wskaźnikiem jakości powietrza. Podwyższone stężenia powodują pogorszenie samopoczucia i spadek wydolności, co zwiększa ryzyko wypadków. Kontrola CO2 pomaga ocenić, czy wentylacja skutecznie usuwa gazy z rejonu robót.
Typowe objawy to duszność, ból głowy, zmęczenie, zawroty głowy i spadek koncentracji. W warunkach pracy pod ziemią takie symptomy są szczególnie niebezpieczne, bo utrudniają ocenę sytuacji i reakcję na zagrożenia. Zawsze należy je traktować jako sygnał do sprawdzenia atmosfery.
Nie. W pytaniach o limity często pojawia się błąd "im mniejsze, tym lepiej". Limit dopuszczalny to konkretna wartość ustalona dla oceny bezpieczeństwa, a nie "jak najmniej". Trzeba znać rząd wielkości typowy dla limitu CO2 w wyrobiskach.
Pomaga szybka kontrola rzędu wielkości: 1% to jedna setna, a wartości typu 0,0007% to milionowe części całości. Jeśli widzisz kilka zer po przecinku, upewnij się, czy pytanie dotyczy limitu w wyrobisku, czy tła atmosferycznego. Na egzaminie to częsta pułapka.
Stosuje się czujniki i analizatory gazów (stacjonarne lub przenośne) w ramach kontroli atmosfery. Ważne jest prawidłowe użycie sprzętu: kalibracja, odpowiednie miejsce pomiaru i interpretacja wyniku. Wynik pomiaru powinien skutkować działaniem, jeśli zbliża się do granicy.
Gdy przepływ powietrza nie dociera do miejsca pracy (np. przez nieszczelności, złe kierowanie prądu powietrza, zasłonięte lutnie) albo gdy powstaje więcej gazów niż wentylacja usuwa. Wtedy stężenia mogą rosnąć lokalnie, mimo że "ogólnie" wentylacja działa.
Najpierw oceń, czy pytanie dotyczy limitu dopuszczalnego, czy "typowej zawartości" w powietrzu. Limity w praktyce mają zwykle prostsze wartości (np. pełne dziesiąte lub całe procenty), a nie ekstremalnie małe ułamki. Potem porównaj tylko odpowiedzi w pasującym rzędzie wielkości.
Bo zagrożenia gazowe mogą powstawać także w miejscach pozornie nieużywanych, a gazy mogą się przemieszczać. Przewietrzanie wszystkich dostępnych przestrzeni zmniejsza ryzyko lokalnych kieszeni gazowych i ułatwia utrzymanie bezpiecznej atmosfery w całym rejonie robót.
W zależności od kopalni i rejonu robót istotne mogą być m.in. metan, tlenek węgla oraz poziom tlenu. Każdy z nich ma inne skutki i inne progi alarmowe. Na egzaminie warto znać nie tylko nazwy, ale też ogólną logikę: wentylacja ma zapewnić tlen i usuwać szkodliwe domieszki.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa wartość to 1%, ponieważ przewietrzanie wyrobisk ma zapewnić, aby stężenie CO2 nie przekraczało dopuszczalnej granicy bezpieczeństwa."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń używane w kształceniu górników eksploatacji podziemnej
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery kopalnianej i przewietrzania rejonów robót
  • Notatki z zajęć BHP dotyczące zagrożeń gazowych w podziemnych zakładach górniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego