KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
Maksymalna wartość rezystancji uziemienia przewodów odgromowych, iskierników i odgromników przy napięciu linii 110 kV wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancja uziemienia elementów ochrony odgromowej i przepięciowej powinna być możliwie mała, aby skutecznie odprowadzać prądy udarowe i ograniczać wzrost potencjału ziemi.
W pytaniu dla linii 110 kV wartością graniczną jest 10 Ω, a większe wartości pogarszają skuteczność uziemienia.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja uziemienia (w praktyce: rezystancja układu uziomowego widziana "z zacisku uziemiającego" danego elementu) ma kluczowe znaczenie dla skuteczności ochrony odgromowej i przepięciowej. Im mniejsza rezystancja, tym łatwiej odprowadzić do ziemi prąd udarowy (np. od wyładowania atmosferycznego lub przepięcia łączeniowego), ograniczając jednocześnie:

  • wzrost potencjału uziomu (tzw. podniesienie potencjału ziemi),
  • niebezpieczne napięcia dotykowe i krokowe,
  • ryzyko przeskoków iskrowych i uszkodzeń izolacji.

Dlatego w wymaganiach technicznych dla urządzeń i osprzętu pracującego na poziomie 110 kV spotyka się limity maksymalnej rezystancji uziemienia dla elementów takich jak przewody odgromowe, iskierniki oraz odgromniki/ograniczniki przepięć. W tym zadaniu przyjęto, że maksymalna wartość wynosi 10 Ω — jest to wartość, która odpowiada oczekiwaniu "niskoomowego" uziemienia dla skutecznej ochrony.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne w logice tego wymagania? Wartości 30 Ω, 50 Ω i 80 Ω oznaczają uziemienie wyraźnie gorsze (bardziej "oporne"), co przy prądach udarowych powoduje większe spadki napięcia na uziomie. Skutkiem może być wyższy poziom przepięć na chronionym obiekcie i większe zagrożenie porażeniowe w strefie oddziaływania uziomu.

W praktyce pomiarowej warto pamiętać, że wynik zależy m.in. od rezystywności gruntu, geometrii uziomu, jakości połączeń (korozja, poluzowania), a także od konfiguracji układu uziemień (połączenia wyrównawcze, uziemienia wspólne). Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie właściwej wartości granicznej przypisanej do 110 kV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara "oporu" drogi prądu do ziemi dla danego uziomu/układu uziemiającego. Im mniejsza rezystancja, tym skuteczniej odprowadzane są prądy udarowe i tym mniejsze ryzyko niebezpiecznych napięć dotykowych, krokowych oraz uszkodzeń izolacji urządzeń.
Prądy udarowe i zakłóceniowe mogą osiągać duże wartości, a spadek napięcia na uziomie rośnie wraz z rezystancją. Niska rezystancja zmniejsza podniesienie potencjału ziemi, ogranicza przepięcia i poprawia bezpieczeństwo ludzi oraz niezawodność pracy aparatury WN.
Chodzi o elementy związane z ochroną od wyładowań atmosferycznych i przepięć. Przewody odgromowe przejmują wyładowania, iskierniki realizują kontrolowany przeskok, a odgromniki/ograniczniki przepięć ograniczają poziom przepięcia. Wszystkie wymagają skutecznego uziemienia.
Najczęściej stosuje się pomiary metodą techniczną z sondami pomocniczymi (np. układ 3- lub 4-przewodowy) przy użyciu miernika rezystancji uziemienia. Ważne jest prawidłowe rozmieszczenie sond w gruncie oraz odłączenie połączeń, jeśli instrukcja pomiarowa tego wymaga.
Tak. Dla danego prądu udarowego spadek napięcia na uziomie jest w przybliżeniu proporcjonalny do rezystancji. Wyższy spadek napięcia oznacza wyższy potencjał elementów uziemionych względem otoczenia, co może zwiększać zagrożenie przeskokiem iskrowym i obciążeniem izolacji.
Częsty błąd to mieszanie wartości między różnymi poziomami napięć i rodzajami obiektów (linia, stacja, instalacja budynkowa). Drugi błąd to mylenie rezystancji uziemienia z impedancją pętli zwarcia. Na egzaminie pomaga kojarzenie, że "lepsze uziemienie" to mniejsze wartości.
Może rosnąć sezonowo (wysychanie gruntu, zamarzanie) oraz eksploatacyjnie (korozja złączy, pogorszenie styków, uszkodzenia mechaniczne przewodów uziemiających). Wzrost rezystancji bywa też skutkiem prac ziemnych w pobliżu uziomu lub zmian w otoczeniu obiektu.
Stosuje się m.in. rozbudowę uziomu (dodatkowe pręty/taśmy), zwiększenie powierzchni kontaktu z gruntem, poprawę połączeń i spoin, łączenie uziomów w układ wspólny oraz (tam, gdzie dopuszczalne) wykorzystanie materiałów lub rozwiązań poprawiających przewodnictwo gruntu w strefie uziomu.
Tak, zależy silnie. Grunty o dużej rezystywności (np. suche piaski, skały) utrudniają uzyskanie niskiej rezystancji, a grunty wilgotne i gliniaste zwykle ułatwiają. Dlatego projekt uziemienia uwzględnia warunki geologiczne, a wyniki pomiarów interpretuje się w kontekście sezonu i wilgotności.
Najpierw ustal, jakiego poziomu napięcia dotyczy pytanie (tu: 110 kV), a potem wybierz najmniejszą wartość, która jest zgodna z wymaganiem granicznym dla danego przypadku. Pamiętaj, że w ochronie odgromowej i przepięciowej dąży się do niskich rezystancji, bo poprawiają skuteczność odprowadzania udarów.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektroenergetyki dotyczące uziemień i ochrony odgromowej
  • Instrukcje eksploatacji i utrzymania sieci/stacji WN operatorów systemu (zakładowe wytyczne pomiarowe)
  • Materiały szkoleniowe SEP z działów: ochrona przeciwporażeniowa, uziemienia, ochrona odgromowa/przepięciowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego