Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 13.
Mapa boczna (dodatkowa), związana z mapą główną, umieszczona w obrębie arkusza mapy, nie stanowiąca odrębnej jednostki archiwalnej, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karton w kontekście materiałów kartograficznych oznacza mapę boczną (wstawkę) umieszczoną w obrębie arkusza mapy głównej i z nią powiązaną, bez tworzenia osobnej jednostki archiwalnej.
Pozostałe terminy dotyczą streszczeń/pomocy ewidencyjnych lub mikroform, a nie wstawek mapowych.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na element mapy, który:

  • jest dodatkowy względem mapy głównej,
  • pozostaje z nią związany treściowo,
  • znajduje się w obrębie tego samego arkusza,
  • nie stanowi odrębnej jednostki archiwalnej.

Taki element w terminologii kartograficznej określa się jako karton, czyli wstawioną mapkę (np. powiększenie fragmentu, lokalizator, plan miasta w rogu arkusza itp.), będącą częścią kompozycji arkusza mapy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Regest dotyczy opisu treści dokumentu (zwięzłego streszczenia), stosowanego m.in. w opracowaniu akt. Nie jest elementem graficznym mapy umieszczonym na arkuszu.
  • Inspicjum jest terminem odnoszonym do pomocy ewidencyjnych/informacyjnych (zestawień, wykazów, spisów) wykorzystywanych w pracy z dokumentacją. Nie oznacza mapy bocznej ani wstawki kartograficznej.
  • Mikrokarta to rodzaj mikroformy (nośnika informacji), a więc forma zapisu/udostępniania treści w miniaturze fotograficznej. Nie opisuje elementu składowego arkusza mapy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "w obrębie arkusza mapy" oraz "nie stanowiąca odrębnej jednostki", szukaj terminu odnoszącego się do części mapy, a nie do opisu tekstowego (regest) ani do nośnika (mikroforma).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest karton na mapie i do czego służy?
Karton to mapa boczna (wstawka) umieszczona na tym samym arkuszu co mapa główna. Najczęściej pokazuje powiększenie fragmentu, plan ważnego obszaru lub lokalizację w szerszym kontekście. Jest częścią arkusza, a nie osobną jednostką archiwalną.
Jak odróżnić karton od osobnej mapy w archiwum?
Karton jest wkomponowany w arkusz mapy głównej (np. w rogu), zwykle ma własną ramkę i skalę, ale pozostaje elementem tego samego obiektu. Osobna mapa funkcjonuje jako oddzielny arkusz/obiekt i w ewidencji może stanowić osobną jednostkę archiwalną.
Dlaczego w pytaniu podkreślono, że nie jest to odrębna jednostka archiwalna?
To kluczowa wskazówka: chodzi o element składowy obiektu (arkusza mapy), a nie o osobny obiekt do wydzielenia w ewidencji. W praktyce opracowania archiwalnego wpływa to na sposób opisu i liczenia jednostek, aby nie zawyżać stanu zasobu.
Co to jest regest i kiedy się go stosuje?
Regest to zwięzłe streszczenie treści dokumentu (np. pisma, przywileju, aktu), ułatwiające wyszukiwanie informacji. Stosuje się go w opracowaniu archiwalnym tam, gdzie potrzebne jest szybkie ujęcie treści bez przepisywania całości. Nie jest elementem mapy.
Co oznacza inspicjum w archiwistyce?
Inspicjum wiąże się z pomocami ewidencyjno-informacyjnymi (np. wykazami/spisami), które porządkują informacje o aktach i wspierają wyszukiwanie. To pojęcie z obszaru narzędzi opisu i kontroli zasobu, a nie z budowy arkusza mapy.
Czy mikrokarta to to samo co mikrofilm?
Nie. Oba są mikroformami, ale różnią się nośnikiem: mikrofilm jest taśmą, a mikrokarta (mikrofiche) ma postać płaskiej karty/arkusika z mikrozapisem. W pytaniach testowych mikrokarta zwykle wskazuje na formę zapisu, nie na element mapy.
Jakie są typowe funkcje mapy bocznej (kartonu) na arkuszu?
Najczęściej: powiększenie szczegółu (gdy skala mapy głównej jest zbyt mała), mapa lokalizacyjna pokazująca położenie obszaru na tle regionu, albo uzupełnienie tematyczne (np. osobny plan/układ w innym ujęciu).
Jak opisywać w ewidencji archiwalnej mapę z kartonem?
Co do zasady opisuje się arkusz jako całość, a informację o kartonie podaje się w opisie (np. w uwagach/charakterystyce). Karton nie powinien automatycznie zwiększać liczby jednostek, bo jest częścią obiektu. Szczegóły zależą od przyjętych zasad w archiwum.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w takich pytaniach egzaminacyjnych?
Najczęstsze są pomyłki kategorii: wybór terminu "archiwalnego" (regest/inspicjum) lub "nośnikowego" (mikrokarta) zamiast pojęcia z budowy mapy. Uczniowie często kierują się brzmieniem specjalistycznym, a nie analizą opisu: "w obrębie arkusza" i "nie odrębna jednostka".
Jak się przygotować do pytań o materiały kartograficzne w archiwum?
Warto uczyć się terminów przez praktykę: oglądaj skany map i identyfikuj elementy (arkusz, legenda, skala, karton/wstawka). Równolegle powtarzaj definicje pojęć archiwalnych (regest, pomoce ewidencyjne, mikroformy), aby umieć je rozdzielać na egzaminie.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opracowania materiałów kartograficznych w archiwach (materiały dydaktyczne szkół/uczelni archiwistycznych)
  • Słowniki i leksykony terminów archiwalnych oraz kartograficznych
  • Ćwiczenia praktyczne z opisu map (analiza arkuszy map z wstawkami/mapami bocznymi)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego