KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 14.
Mapy planowania przestrzennego należy uporządkować według
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mapy planowania przestrzennego opisują zawsze konkretny teren (np. gminę lub jej część), więc w praktyce archiwalnej porządkuje się je według jednostek obszarowych.
Pozostałe kryteria (rzeczowe, ewidencyjne, klasyfikacyjne) nie oddają kluczowej cechy tej dokumentacji: odniesienia do obszaru.

Pełne wyjaśnienie:

Mapy planowania przestrzennego (np. związane z dokumentami planistycznymi jednostek samorządu) mają cechę, która najsilniej determinuje ich układ w zasobie: zawsze odnoszą się do konkretnego obszaru. Dlatego naturalnym i funkcjonalnym sposobem porządkowania jest układ według jednostek obszarowych (terytorialnych), czyli takich, do których plan się odnosi (np. gmina, jej część, region).

Takie uporządkowanie ułatwia:

  • łączenie dokumentacji dotyczącej tego samego terenu w jednym miejscu,
  • udostępnianie i wyszukiwanie map według obszaru objętego planem,
  • zachowanie spójności układu, gdy dopływają kolejne wersje/zmiany planów dla tych samych jednostek.

Odpowiedź "kryterium rzeczowego" jest nieadekwatna, bo układ rzeczowy (tematyczny) służy grupowaniu map według rodzaju treści (np. geologiczne, hydrograficzne, topograficzne). W mapach planistycznych temat jest podobny (zagospodarowanie), a rozstrzygające jest to, jakiego terenu dotyczą.

Odpowiedź "oznaczeń ewidencyjnych" może kojarzyć się z praktyką porządkowania materiałów geodezyjnych/kartograficznych według numerów, ale w archiwalnym opracowaniu map planistycznych sama ewidencja jest przede wszystkim narzędziem identyfikacji pozycji, a nie najlepszym kluczem układu merytorycznego. Numer nie pokazuje związku mapy z konkretną jednostką terytorialną.

Odpowiedź "symboli klasyfikacyjnych" jest błędna, ponieważ symbole klasyfikacyjne dotyczą systemów klasyfikowania akt (np. wykazów akt). Materiały kartograficzne planowania przestrzennego najczęściej porządkuje się w układzie, który odzwierciedla obszar i aktotwórcę, a nie przez "symbole" tematyczne, które mogłyby mieszać mapy różnych obszarów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się dokumentacja "planowania przestrzennego", szukaj kryterium porządkującego związanego z terenem/obszarem, bo to podstawowy wyróżnik tej grupy materiałów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To materiały kartograficzne dokumentujące ustalenia planistyczne dla określonego terenu (np. gminy lub jej części). W archiwum są traktowane jako dokumentacja specjalna, bo mają formę map i często występują w różnych wersjach dla tego samego obszaru.
Bo ich kluczową cechą jest odniesienie do konkretnego terenu. Układ według jednostek obszarowych pozwala grupować wszystkie mapy dotyczące tego samego obszaru razem, co ułatwia przechowywanie, wyszukiwanie i udostępnianie w praktyce archiwalnej.
Najczęściej są to jednostki terytorialne lub wydzielone obszary, których dotyczy dokumentacja (np. gmina, jej część, region). Chodzi o porządek oparty na "jakiego terenu dotyczy mapa", a nie na numerze ewidencyjnym czy symbolu klasyfikacyjnym.
Kryterium rzeczowe (tematyczne) bywa użyteczne przy zbiorach map o bardzo różnej treści (np. geologia, hydrografia, topografia). Dla map planowania przestrzennego temat zwykle jest podobny, więc ważniejsze jest uporządkowanie według obszaru, którego plan dotyczy.
Oznaczenia ewidencyjne służą przede wszystkim do identyfikacji jednostek, rejestracji wpływu i kontroli zasobu (np. w spisach, ewidencjach). Nie zawsze są najlepszym kluczem układu merytorycznego, bo numer nie pokazuje relacji dokumentu z konkretnym obszarem.
Symbole klasyfikacyjne kojarzą się z wykazem akt i klasyfikacją rzeczową dokumentacji. W mapach planowania przestrzennego łatwo ulec wrażeniu, że "klasyfikacja" rozwiąże układ, ale taki porządek może mieszać różne obszary. W tej grupie map ważniejszy jest klucz terytorialny.
Materiały geodezyjne często mają silny porządek ewidencyjny (numery, arkusze). Mapy planowania przestrzennego są ściśle związane z decyzjami planistycznymi dla obszaru administracyjnego, więc w układzie archiwalnym priorytetem bywa teren (jednostka obszarowa) oraz powiązanie z aktotwórcą.
Typowe są: automatyczne wybieranie "oznaczeń ewidencyjnych" przez skojarzenie z numerami na mapach, mylenie klasyfikacji akt z porządkowaniem materiałów kartograficznych oraz wybór układu rzeczowego mimo że pytanie dotyczy map odnoszących się do konkretnego terenu.
Przydatne są m.in. dane o obszarze (jednostka terytorialna, zakres), dacie i wersji opracowania, skali, rodzaju dokumentu planistycznego oraz powiązaniu z jednostką aktową/sprawą. To wspiera porządkowanie według obszaru i późniejsze wyszukiwanie.
Wybierz kryterium, które najlepiej odzwierciedla podstawową cechę dokumentacji. Dla map planowania przestrzennego jest nią odniesienie do terenu, więc preferowany jest układ obszarowy. Unikaj odpowiedzi "technicznych" (numery, symbole), jeśli nie porządkują logicznie treści.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej z 2001 r. w sprawie zasad porządkowania materiałów geodezyjnych i kartograficznych, Dz.U. Nr 74, poz. 796

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z archiwistyki dotyczące opracowania materiałów kartograficznych (część o układzie według obszaru)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne jednostek samorządu terytorialnego (część o dokumentacji planistycznej)
  • Rozporządzenie dot. materiałów geodezyjnych i kartograficznych wskazane w kontekście (do porównania różnych porządków ewidencyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego