KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 2.
Masz obwód z dwoma rezystorami połączonymi szeregowo, R1 = 10Ω i R2 = 20Ω. Oblicz napięcie na drugim rezystorze, jeśli napięcie na całym obwodzie wynosi 30V.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystory połączone szeregowo mają ten sam prąd.
Rezystancja zastępcza: 10 Ω + 20 Ω = 30 Ω, więc prąd I = 30 V / 30 Ω = 1 A. Spadek napięcia na drugim rezystorze: U2 = I·R2 = 1 A · 20 Ω = 20 V. Dlatego poprawne jest 20 V.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu szeregowym przez wszystkie elementy płynie ten sam prąd. To kluczowa własność, która pozwala obliczyć spadki napięcia na poszczególnych rezystorach.

Krok 1: rezystancja zastępcza
Rezystory połączone szeregowo sumują się: Rz = R1 + R2 = 10 Ω + 20 Ω = 30 Ω.

Krok 2: obliczenie prądu w obwodzie
Z prawa Ohma dla całego obwodu: I = U / Rz = 30 V / 30 Ω = 1 A. Ten prąd płynie zarówno przez R1, jak i przez R2.

Krok 3: napięcie na drugim rezystorze
Spadek napięcia na R2 wynosi: U2 = I · R2 = 1 A · 20 Ω = 20 V.

Można też użyć idei dzielnika napięcia: napięcie dzieli się proporcjonalnie do rezystancji. Skoro R2 stanowi 20 Ω z łącznych 30 Ω, to U2 = 30 V · (20/30) = 20 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 V to spadek napięcia na R1 (U1 = 1 A · 10 Ω = 10 V), czyli pomylenie rezystora.
  • 30 V to napięcie całkowite źródła, a nie spadek na jednym z dwóch rezystorów w szeregu.
  • 40 V jest niemożliwe w tym układzie przy zasilaniu 30 V, bo suma spadków napięć w oczku równa się napięciu źródła (tu 10 V + 20 V = 30 V).

W praktyce takie obliczenia wykorzystuje się m.in. przy projektowaniu punktów odniesienia napięć w układach elektronicznych (dzielniki) oraz przy szybkiej kontroli, czy wartości elementów w obwodzie są poprawne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe oznacza, że rezystory są połączone "jeden za drugim", więc przez każdy płynie ten sam prąd. Napięcie źródła dzieli się na spadki napięć na poszczególnych rezystorach, a rezystancja zastępcza jest sumą: Rz = R1 + R2.
Dla połączenia szeregowego rezystancje się sumują. Wystarczy dodać wartości: Rz = R1 + R2. To działa niezależnie od napięcia zasilania i jest jedną z podstawowych reguł analizy obwodów prądu stałego.
W szeregu jest tylko jedna droga przepływu ładunku, więc nie ma gdzie "rozgałęzić" prądu. Z tego powodu natężenie prądu w każdym elemencie szeregu jest identyczne. Zmieniają się natomiast spadki napięć, zależne od rezystancji elementów.
Najpierw oblicz prąd: I = U/(R1+R2). Potem spadek na R2: U2 = I·R2. Alternatywnie użyj dzielnika napięcia: U2 = U · R2/(R1+R2). Obie metody dają ten sam wynik, jeśli układ jest czysto rezystancyjny.
Dzielnik napięcia to układ (zwykle dwóch rezystorów w szeregu), który pozwala uzyskać na jednym z rezystorów napięcie będące częścią napięcia wejściowego. Stosuje się go m.in. do dopasowania poziomów sygnałów, tworzenia napięć odniesienia i prostych torów pomiarowych.
Najczęściej myli się zasady szeregu i równoległego (w szeregu nie ma "tego samego napięcia" na każdym elemencie), albo podstawia się napięcie całkowite jako napięcie na jednym rezystorze. Częsty jest też błąd w sumowaniu rezystancji lub pominięcie jednostek Ω i V.
Tak, jeśli rezystory są w szeregu, prąd jest wspólny, więc spadek napięcia U = I·R rośnie wraz z rezystancją. Dlatego większy opór "zabiera" większą część napięcia zasilania. To intuicyjnie wyjaśnia działanie dzielnika napięcia.
30 V to napięcie na całym szeregu (na zaciskach źródła). W obwodzie szeregowym napięcie źródła rozkłada się na spadki U1 i U2, których suma równa się 30 V. Jeśli na jednym rezystorze byłoby 30 V, to na drugim musiałoby być 0 V, co tu nie zachodzi.
Dobrym testem jest bilans napięć: w oczku obwodu suma spadków musi równać się napięciu zasilania, czyli U1 + U2 = U. Możesz też policzyć proporcje: U2/U1 = R2/R1. Jeśli zależności nie wychodzą, to gdzieś jest błąd rachunkowy.
Ćwicz schemat: 1) rozpoznaj typ połączenia (szereg/równolegle), 2) policz Rz, 3) wyznacz I lub U, 4) dopiero potem napięcia/prądy na elementach. Zawsze zapisuj jednostki. Rozwiązuj krótkie zadania na dzielnik napięcia i sprawdzaj wyniki bilansem napięć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Rezystory połączone szeregowo mają ten sam prąd.Rezystancja zastępcza: 10 Ω + 20 Ω = 30 Ω, więc prąd I = 30 V / 30 Ω = 1 A."

Źródła:

  • Wikipedia: Prawo Ohma — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Połączenie szeregowe — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-02-27)
  • All About Circuits: Voltage Divider Rule — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-6/voltage-divider-circuits/ (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki/elektroniki: prawo Ohma i połączenia rezystorów
  • Notatki/lekcje o dzielniku napięcia (wzór i przykłady)
  • Zbiór zadań z obwodów DC (rezystory w szeregu i równolegle)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego