KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 39.
MDJ dla chlorowodorku papaweryny podanej doustnie wynosi 0,2. Jaką maksymalną ilość chlorowodorku papaweryny należy wpisać w miejsce X w podanej recepcie, jeżeli lek jest przeznaczony dla dwuletniego dziecka? Do obliczeń zastosuj wzór Younga:
Max. j. Dd = max dawka dla dorosłego x wiek dziecka w latach / wiek dziecka w latach + 12.
Ilustracja przedstawia fragment recepty farmaceutycznej, która jest prawdopodobnie częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzór Younga przelicza MDJ dla dorosłego na dawkę jednorazową dla dziecka: (0,2 g × 2)/(2+12)=0,02857 g. W recepcie jest mikstura 100 ml dawkowana po 5 ml, więc 100/5=20 dawek. Całkowita ilość do wpisania jako X to 0,02857 g × 20 ≈ 0,57 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano MDJ chlorowodorku papaweryny dla dorosłego podawanego doustnie: 0,2 g. Ponieważ lek ma być przeznaczony dla 2-letniego dziecka, należy przeliczyć dawkę dorosłego na dawkę pediatryczną wzorem Younga.

Krok 1: obliczenie maksymalnej dawki jednorazowej dla dziecka (MDJ dziecka)
Stosujemy wzór Younga:
Dawka dziecka = (dawka dorosłego × wiek)/(wiek + 12)
Podstawienie danych:
(0,2 g × 2)/(2 + 12) = 0,4 g/14 = 0,02857 g
Otrzymana wartość 0,02857 g to dawka jednorazowa dla dziecka.

Krok 2: wyznaczenie liczby dawek w całej miksturze
Z opisu recepty wynika, że mikstura ma objętość 100 ml, a dawkowanie to 3 razy po 5 ml. Do obliczenia ilości substancji wpisywanej jako X potrzebna jest liczba porcji (dawek objętościowych) w całej butelce:
100 ml / 5 ml = 20 dawek.

Krok 3: obliczenie całkowitej ilości substancji w recepcie (X)
Skoro w całym leku jest 20 dawek, to całkowita ilość chlorowodorku papaweryny wynosi:
0,02857 g × 20 = 0,5714 g
Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku: 0,57 g.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • Wartości typu 0,19 są typowe, gdy ktoś błędnie interpretuje wynik z wzoru jako ilość na całą receptę albo stosuje nieprawidłowe dane wejściowe.
  • Wartości typu 0,37 mogą wynikać z błędnego obliczenia liczby dawek (np. przyjęcia innej porcji niż 5 ml lub pomyłki rachunkowej w ułamku Younga).
  • Wartości typu 0,77 wskazują na przeszacowanie, np. przez pomnożenie przez złą liczbę dawek albo nieprawidłowe zaokrąglenie.

Kluczowe jest rozróżnienie: wzór Younga daje dawkę jednorazową, natomiast pytanie dotyczy maksymalnej ilości substancji do wpisania w recepcie, czyli sumy na wszystkie dawki znajdujące się w 100 ml mikstury.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzór Younga przelicza dawkę dla dorosłego na dawkę pediatryczną na podstawie wieku: (dawka dorosłego × wiek)/(wiek + 12). Wynik dotyczy dawki jednorazowej dla dziecka, którą potem można wykorzystać do obliczeń całkowitej ilości substancji w leku recepturowym.
MDJ to maksymalna dawka jednorazowa, czyli największa ilość substancji czynnej, którą wolno podać pacjentowi jednorazowo. W praktyce recepturowej MDJ służy do oceny, czy dawka w jednej porcji leku jest bezpieczna, zwłaszcza u dzieci.
Wzór Younga daje dawkę na jedno podanie. Na recepcie wpisuje się jednak całkowitą ilość substancji potrzebną do sporządzenia całej mikstury. Dlatego dawkę jednorazową mnoży się przez liczbę porcji wynikającą z objętości całkowitej i objętości dawki.
Liczbę dawek oblicza się przez podzielenie objętości całkowitej przez objętość jednej dawki: 100 ml / 5 ml = 20 dawek. To informacja potrzebna do wyliczenia ilości substancji (X) na całą miksturę, a nie tylko na jedno podanie.
Tak, ale pośrednio. Samo "3 razy dziennie" nie mówi, ile dawek jest w butelce. Do X kluczowa jest objętość jednorazowej porcji (np. 5 ml) oraz objętość całkowita (np. 100 ml). Częstość podawania jest ważna przy ocenie dobowej ekspozycji.
Najczęściej myli się MDJ z MDD, liczy się tylko wynik z Younga i nie przelicza na całą ilość w leku, albo źle wyznacza liczbę dawek (np. zapomina o podziale 100 ml przez 5 ml). Częste są też błędy w zapisie jednostek i zaokrągleniu wyniku.
W praktyce dydaktycznej wzór Younga wiąże się z dawkowaniem zależnym od wieku i bywa ograniczany do określonych grup wiekowych. Jeśli w materiałach szkolnych podano inne zasady (np. inne wzory dla niemowląt), należy stosować regułę wskazaną w treści zadania lub w programie nauczania.
Zapis "ad 100,0" oznacza dopełnienie wodą destylowaną do objętości końcowej 100,0 (zwykle ml w kontekście mikstur). Czyli suma wszystkich składników + woda ma dać łącznie 100 ml gotowego preparatu.
Najpierw wyznacz dawkę jednorazową dla dziecka (np. Young), potem porównaj ją z ilością substancji w jednej porcji leku (5 ml). Dodatkowo można oszacować dawkę dobową z zaleconej liczby podań. To pozwala ocenić ryzyko przekroczenia MDJ/MDD.
Ćwicz schemat: (1) odczytaj MDJ/MDD, (2) przelicz na dziecko właściwym wzorem, (3) oblicz liczbę dawek z objętości, (4) policz ilość na całość, (5) zaokrąglij i sprawdź jednostki. Najwięcej punktów traconych jest na kroku 3.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Wzór Younga przelicza MDJ dla dorosłego na dawkę jednorazową dla dziecka: (0,2 g × 2)/(2+12)=0,02857 g."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z receptury aptecznej (dział: dawki maksymalne i obliczenia pediatryczne)
  • Materiały szkolne o wzorach pediatrycznych (Young/Fried) i zasadach ich stosowania
  • Zadania rachunkowe z receptury: mikstury, syropy, roztwory – obliczanie ilości substancji na całą objętość leku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego