W recepturze aptecznej bardzo częstym typem zadania jest przeliczenie składu procentowego (m/m) na masę składników w gramach dla zadanej masy końcowej preparatu. W pytaniu masa końcowa maści wynosi 25 g, więc suma wszystkich składników po wykonaniu maści ma dać dokładnie 25 g.
Jeżeli z przytoczonego fragmentu FP wynika skład typowy dla maści cynkowej, w którym tlenek cynku stanowi 10%, to pozostała część to podłoże (wazelina) stanowiące 90% masy końcowej.
Krok po kroku:
- Ustal udział wazeliny: 100% − 10% = 90%.
- Przelicz procent na ułamek: 90% = 0,90.
- Oblicz masę wazeliny: 0,90 × 25 g = 22,5 g.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Odpowiedź "25,0 g" oznaczałaby, że cała maść to sama wazelina, co pomija obecność tlenku cynku i nie zgadza się z ideą składu procentowego. Warianty "10,0 g" i "9,0 g" zwykle wynikają z pomylenia, który składnik ma 10% lub 90%, albo z błędnego przyjęcia, że 10% odnosi się do wazeliny, a nie do substancji czynnej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź kontrolnie sumę składników. Jeśli obliczysz osobno masę tlenku cynku (10% z 25 g = 2,5 g) i dodasz do wazeliny (22,5 g), otrzymasz łącznie 25,0 g, co potwierdza poprawność rachunku.
