KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
Metodę niwelacji, która polega na wyznaczaniu różnic wysokości między punktami terenowymi na podstawie pomierzonych kątów pionowych i odległości poziomych między tymi punktami, nazywamy metodą niwelacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niwelacja trygonometryczna wyznacza różnicę wysokości z pomierzonych kątów pionowych oraz odległości między punktami. Wykorzystuje zależności trygonometryczne, dlatego nie jest to niwelacja geometryczna ani metody oparte na siatce czy doborze punktów rozproszonych.

Pełne wyjaśnienie:

Opis metody mówi o wyznaczaniu różnic wysokości na podstawie pomierzonych kątów pionowych oraz odległości między punktami. Taki zestaw wielkości (kąt + odległość) prowadzi do wyznaczenia przewyższenia z zależności trygonometrycznych, czyli do niwelacji trygonometrycznej.

W praktyce geodezyjnej niwelacja trygonometryczna jest powiązana z pomiarem kątowo-odległościowym (często tachimetrem). Jej idea polega na tym, że znając geometrię celowej i odległość, można obliczyć składową wysokościową, a następnie różnicę wysokości między punktami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Niwelacja geometryczna" opiera się typowo na różnicy odczytów na łatach przy poziomej osi celowej instrumentu. Kluczowe są odczyty na łatach, a nie kąty pionowe.
  • "Siatka kwadratów" dotyczy sposobu organizacji pomiaru (np. pozyskiwania danych na obszarze w regularnej siatce), a nie definicji metody wyznaczania przewyższeń z kątów pionowych.
  • "Punkty rozproszone" również opisują układ/strategię doboru punktów pomiarowych w terenie, a nie samą metodę niwelacji z użyciem kątów pionowych i odległości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się kąty pionowe i odległości jako podstawa wyznaczania wysokości, najczęściej chodzi o metodę trygonometryczną. Gdy pojawiają się odczyty na łatach i linia celowa pozioma — zwykle o niwelację geometryczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja trygonometryczna to metoda wyznaczania różnicy wysokości między punktami na podstawie kątów pionowych oraz odległości (np. między stanowiskiem a celem). Przewyższenie wynika z zależności trygonometrycznych, a nie z samych odczytów na łatach.
Najczęściej wykorzystuje się kąt pionowy (lub kąt nachylenia celowej) oraz odległość między punktami (w zależności od metody: poziomą albo skośną). Z tych danych oblicza się składową wysokościową i różnicę wysokości.
Taki opis wskazuje, że różnica wysokości nie pochodzi z różnicy odczytów na łatach, tylko z geometrii trójkąta utworzonego przez celową. To typowy "sygnał" niwelacji trygonometrycznej: kąt + odległość → przewyższenie.
W niwelacji geometrycznej podstawą są odczyty na łatach przy poziomej osi celowej, a różnica wysokości wynika z różnicy tych odczytów. W trygonometrycznej kluczowe są kąty pionowe i odległości, z których oblicza się przewyższenie.
Tak. Instrumenty kątowo-odległościowe (np. tachimetr) pozwalają mierzyć zarówno kąty, jak i odległości, co jest typowym zestawem danych potrzebnych w niwelacji trygonometrycznej. Na egzaminie kojarz tę metodę z pomiarami kątowo-odległościowymi.
Stosuje się ją, gdy wygodniej lub szybciej jest wykonać pomiar kątowo-odległościowy niż klasyczną niwelację geometryczną, np. przy przeszkodach terenowych lub w pomiarach realizacyjnych. Trzeba jednak pamiętać o wpływie błędów kątów i odległości na wynik wysokości.
Różnica wysokości (przewyższenie) to wartość pokazująca, o ile jeden punkt jest wyżej lub niżej od drugiego. W zależności od metody może być wyznaczana z odczytów na łatach (geometryczna) albo z kątów pionowych i odległości (trygonometryczna).
"Siatka kwadratów" odnosi się do sposobu rozmieszczenia punktów lub organizacji pomiaru na obszarze (regularne oczka siatki), a nie do mechanizmu wyznaczania przewyższeń. Definicja z kątami pionowymi i odległościami opisuje metodę obliczeniową, a nie układ punktów.
Szukaj w treści słów i danych typu: kąt pionowy, kąt nachylenia, odległość (pozioma lub skośna) oraz informacja, że na tej podstawie wyznacza się różnicę wysokości. To charakterystyczne dla podejścia trygonometrycznego.
Najczęstsze błędy to: mylenie metod przez podobne skojarzenia (np. "niwelacja" = zawsze "geometryczna"), pomijanie słów-kluczy typu "kąt pionowy", oraz wybór odpowiedzi opisujących układ punktów zamiast metody obliczenia przewyższenia. Pomaga wypisanie: co jest mierzone i z czego wynika wynik.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Niwelacja trygonometryczna wyznacza różnicę wysokości z pomierzonych kątów pionowych oraz odległości między punktami."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji ogólnej: dział "Niwelacja" (podział metod i zastosowania)
  • Notatki/opracowania szkolne z definicjami: kąt pionowy, przewyższenie, odległość pozioma/skośna
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z kwalifikacji geodezyjnych obejmujące terminologię metod pomiarów wysokościowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego