KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 15.
Mieszkaniec domu pomocy społecznej wykazuje zaburzenie artykulacji, polegające na nieprawidłowej wymowie wybranych dźwięków. Podopieczny rozumie, co się do niego mówi, ale ma trudności z artykułowaniem. Przyczyną jest osłabienie mięśni artykulacyjnych po przebytym niedowładzie. Opis wskazuje na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trudności w wymawianiu głosek przy zachowanym rozumieniu wypowiedzi, wynikające z osłabienia mięśni po niedowładzie, są typowe dla dyzartrii (zaburzenia motorycznego mowy). Afazja dotyczy języka, mutyzm oznacza brak mowy, a echolalia polega na automatycznym powtarzaniu usłyszanych słów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis pasuje do odpowiedzi "dyzartrię.", ponieważ wskazuje na motoryczne zaburzenie realizacji mowy: podopieczny rozumie komunikaty (komprehensja jest zachowana), natomiast ma trudność z prawidłowym ułożeniem i pracą narządów mowy. Kluczowa jest też przyczyna: osłabienie mięśni artykulacyjnych po przebytym niedowładzie, co jest typowym mechanizmem neurologicznym prowadzącym do niewyraźnej, zniekształconej artykulacji, zmiany tempa i płynności wypowiedzi.

Odpowiedź "afazję." jest nieprawidłowa, bo afazja dotyczy zaburzeń językowych (rozumienia i/lub tworzenia wypowiedzi jako systemu języka), a w opisie rozumienie jest zachowane, a problem ma charakter wykonawczy (artykulacyjny).

Odpowiedź "mutyzm." nie pasuje, ponieważ mutyzm oznacza całkowity (lub prawie całkowity) brak mowy, natomiast w zadaniu mowa występuje, tylko jest nieprawidłowo realizowana.

Odpowiedź "echolalię." także nie pasuje, gdyż echolalia to automatyczne powtarzanie słów lub fraz po rozmówcy, a nie trudność w motorycznym wytwarzaniu dźwięków.

Z perspektywy terapeuty zajęciowego ważne jest rozróżnienie: w dyzartrii planuje się wsparcie komunikacji i współpracę z logopedą oraz zespołem neurologiczno-rehabilitacyjnym; w zaburzeniach strukturalnych (np. stomatologicznych) kierunek postępowania byłby inny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dyzartria to motoryczne zaburzenie mowy wynikające z problemów w sterowaniu mięśniami mowy. Objawia się m.in. niewyraźną artykulacją, zniekształceniem głosek, zmienionym tempem i czasem mówienia oraz trudnością w kontroli oddechu i fonacji.
Niedowład po uszkodzeniu układu nerwowego może osłabiać mięśnie języka, warg, podniebienia i krtani. Wtedy osoba rozumie polecenia, ale nie potrafi precyzyjnie wykonać ruchów potrzebnych do artykulacji, co daje obraz niewyraźnej, "rozmazanej" mowy.
W dyzartrii problem dotyczy wykonania mowy (motoryka narządów mowy), a rozumienie języka zwykle jest zachowane. W afazji zaburzony jest język (rozumienie i/lub tworzenie wypowiedzi), nawet jeśli aparat mowy jest sprawny ruchowo.
Brak zębów może utrudniać wymawianie niektórych głosek, ale jest to problem strukturalny/anatomiczny, a nie typowa dyzartria. Dyzartria ma podłoże neurologiczne i wynika z zaburzonej kontroli mięśni mowy, np. po udarze lub w chorobach neurodegeneracyjnych.
Mutyzm oznacza brak mowy (całkowity lub niemal całkowity) mimo potencjalnej możliwości rozumienia. W dyzartrii mowa jest obecna, ale zniekształcona i niewyraźna z powodu zaburzeń motorycznych. To różne problemy i wymagają innej diagnozy oraz wsparcia.
Echolalia to automatyczne powtarzanie usłyszanych słów lub zdań. Może pojawiać się m.in. w niektórych zaburzeniach neurorozwojowych lub neuropsychiatrycznych. Nie jest to typowe "zaburzenie artykulacji" jak w dyzartrii, tylko specyficzny sposób reagowania mową.
Terapeuta zajęciowy może dostosować tempo i formę komunikacji (krótkie instrukcje, więcej czasu na odpowiedź), ćwiczyć funkcje w praktycznych aktywnościach dnia codziennego i współpracować z logopedą. Ważne jest też wzmacnianie motywacji i redukcja frustracji w kontakcie.
Częstą przyczyną są zdarzenia neurologiczne, zwłaszcza udar mózgu, ale także choroby neurodegeneracyjne czy urazy. Dyzartria wynika wtedy z osłabienia lub nieprawidłowej koordynacji mięśni mowy. W praktyce liczy się obserwacja i kierowanie do właściwego specjalisty.
Najczęstszy błąd to mylenie dyzartrii z afazją: uczniowie widzą "problem z mową" i wybierają afazję, nie sprawdzając, czy rozumienie języka jest zachowane. Drugi błąd to przypisywanie dyzartrii przyczynom anatomicznym (np. uzębienie) zamiast neurologicznym.
Szukaj połączenia: zachowane rozumienie + trudność w artykulacji + wskazanie na przyczynę neurologiczną (np. niedowład, udar, choroba układu nerwowego). Jeśli mowa jest wykonywana źle, ale "język" jako system jest rozumiany, to typowy trop dyzartrii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Trudności w wymawianiu głosek przy zachowanym rozumieniu wypowiedzi, wynikające z osłabienia mięśni po niedowładzie, są typowe dla dyzartrii (zaburzenia motorycznego mowy)."

Źródła:

  • American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), "Dysarthria" (Practice Portal) – https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/dysarthria/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Merck Manual Professional Version, "Dysarthria" – https://www.merckmanuals.com/professional/neurologic-disorders/speech-and-language-disorders/dysarthria (dostęp: 2026-02-27)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), "Dysarthria" – https://medlineplus.gov/ency/article/003088.htm (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/logopedia kliniczna: rozdziały o dyzartrii i afazji (diagnostyka różnicowa)
  • Materiały edukacyjne towarzystw logopedycznych o zaburzeniach mowy po udarze
  • Karty obserwacji komunikacji pacjenta w opiece długoterminowej (DPS/ZOL)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego