Żeliwo sferoidalne (zwane też żeliwem z grafitem kulkowym) ma charakterystyczną mikrostrukturę, w której grafit nie występuje w postaci płatków, lecz jako wydzielenia o kształcie zbliżonym do kulistego. W obrazie metalograficznym (po odpowiednim przygotowaniu zgładu) grafit zwykle jest widoczny jako ciemne, okrągłe plamki na tle jaśniejszej osnowy.
To właśnie ta cecha – kulistość grafitu – jest kluczowa w rozróżnianiu żeliwa sferoidalnego od innych żeliw:
- W żeliwie szarym grafit ma postać płatków (wydłużone, nieregularne "listki"), co daje zupełnie inny obraz i zwykle pogarsza własności plastyczne.
- W żeliwie białym grafit w ogóle nie występuje swobodnie – węglikowa mikrostruktura nie daje obrazu "ciemnych kulek", tylko inne, jasne/kontrastowe składniki i siatki węglików.
- W żeliwie ciągliwym grafit występuje jako tzw. grudki/rozetki, często mniej regularne niż w żeliwie sferoidalnym i o innym typowym układzie.
Dlatego poprawna identyfikacja polega na wskazaniu tej ilustracji/oznaczenia, gdzie widać okrągłe, ciemne wydzielenia grafitu. Odpowiedzi z innymi literami są błędne, jeśli przedstawiają grafit płatkowy, brak grafitu lub formy grafitu o wyraźnie nieregularnym kształcie, ponieważ nie spełniają kryterium grafitu sferoidalnego.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw szukaj kształtu grafitu (kulki vs płatki), dopiero potem zwracaj uwagę na osnowę (ferryt/perlit), bo to grafit najszybciej rozróżnia rodzaj żeliwa.
