KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 20.
Na jaką kwotę należy wycenić godzinę pracy kombajnu zbożowego, uwzględniając 30% zysk, przy następujących założeniach:
– obciążenie roczne kombajnu – 200 ha,
– całkowite roczne koszty eksploatacji – 50 tys. zł,
– wydajność kombajnu – 1 ha/godz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roczne koszty 50 000 zł rozkłada się na roczne obciążenie 200 ha, więc koszt wynosi 50 000/200 = 250 zł/ha. Przy wydajności 1 ha/godz. daje to 250 zł/godz. Następnie dolicza się 30% zysku (narzut): 250 × 1,3 = 325 zł za godzinę pracy kombajnu.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wycenić 1 godzinę pracy kombajnu, najpierw trzeba policzyć koszt jednostkowy wynikający z rocznych kosztów eksploatacji i rocznego obciążenia.

1) Koszt na 1 ha
Roczne koszty eksploatacji: 50 000 zł
Roczne obciążenie: 200 ha
Koszt na 1 ha = 50 000 / 200 = 250 zł/ha.

2) Przeliczenie na koszt godzinowy
Wydajność: 1 ha/godz. oznacza, że w 1 godzinę kombajn zbiera 1 ha. Skoro koszt wynosi 250 zł na 1 ha, to przy tej wydajności koszt godzinowy wynosi również 250 zł/godz.

3) Doliczenie zysku 30%
Zysk 30% interpretujemy jako narzut na koszt (czyli cena = koszt + 30% kosztu):
Stawka = 250 × 1,30 = 325 zł/godz.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 300 zł odpowiadałoby narzutowi 20% (250 × 1,2) albo zaokrągleniu "na oko", bez zastosowania 30%.
  • 275 zł odpowiada narzutowi 10% (250 × 1,1) lub pomyleniu 30% z 30 zł/100 zł bez poprawnego przeliczenia.
  • 350 zł oznaczałoby wyższą marżę (np. 40%: 250 × 1,4) albo błędne doliczenie 30% do niewłaściwej podstawy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze pilnuj jednostek. Najpierw ustal, czy liczysz zł/ha czy zł/godz., a dopiero potem dodawaj procent zysku. Jeśli wydajność wynosi 1 ha/godz., to zł/ha i zł/godz. mają tę samą wartość liczbową, ale tylko w tym szczególnym przypadku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz koszt na 1 ha: koszty roczne podziel przez roczne obciążenie w ha. Potem przelicz na zł/h używając wydajności ha/godz. (jeśli 1 ha/godz., to zł/ha = zł/godz.). Na końcu dolicz zysk jako narzut procentowy.
Bo 200 ha to roczne obciążenie, czyli "ile hektarów ma pokryć" roczny koszt eksploatacji. Dzielenie daje koszt jednostkowy zł/ha. Dopiero z kosztu zł/ha i wydajności ha/godz. wyznacza się koszt w przeliczeniu na godzinę pracy.
Oznacza, że w 1 godzinę kombajn wykonuje usługę na powierzchni 1 ha. Dzięki temu można przeliczyć koszt na hektar na koszt na godzinę. Gdyby wydajność była inna, np. 1,5 ha/godz., koszt godzinowy nie byłby równy kosztowi na ha.
To typowy narzut: cena = koszt × (1 + 0,30). Czyli do kosztu dodajesz 30% tego kosztu. Uważaj, aby nie odjąć procentu ani nie liczyć go od niewłaściwej podstawy (np. od przychodu, jeśli zadanie mówi o narzucie).
Nie zawsze. W wielu zadaniach "zysk 30%" oznacza narzut na koszty (cena = koszt × 1,30). Marża liczona od ceny ma inną podstawę i daje inny wynik liczbowy. Na egzaminie czytaj, czy procent ma być liczony od kosztu czy od ceny.
Najczęstsze to pomylenie zł/ha z zł/godz. oraz pominięcie wydajności. Uczeń liczy koszt roczny/ha i od razu dolicza zysk, nie sprawdzając, czy pytanie dotyczy godziny. Zawsze sprawdź: ha, godz., zł/ha, zł/godz.
Liczba godzin = powierzchnia / wydajność. Tu: 200 ha / (1 ha/godz.) = 200 godz. To dodatkowa kontrola: jeśli roczne koszty 50 000 zł rozłożą się na 200 godz., wychodzi 250 zł/godz. przed doliczeniem zysku.
Gdy ustalasz cenę usługi żniwnej (dla sąsiadów, spółdzielni, firmy) albo porównujesz opłacalność: własna maszyna vs zlecenie. Kalkulacja pomaga też planować koszty sezonu (paliwo, części, serwis, operator) i negocjować stawki.
Zwykle uwzględnia się m.in. paliwo, materiały eksploatacyjne, naprawy i części, przeglądy, ubezpieczenie, przechowywanie oraz koszty posiadania (np. amortyzację). W zadaniu egzaminacyjnym te koszty są podane łącznie, więc nie trzeba ich rozbijać.
Użyj szybkiego przybliżenia: 50 000/200 = 500/2 = 250. Następnie 30% z 250 to 75 (bo 10% to 25, więc 30% to 75). Dodaj: 250 + 75 = 325. Taki rachunek w pamięci zwykle wystarcza.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że roczne koszty 50 000 zł rozkłada się na roczne obciążenie 200 ha, więc koszt wynosi 50 000/200 = 250 zł/ha.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Narzut – https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzut (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Koszt jednostkowy – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekonomiki rolnictwa: kalkulacja kosztów użytkowania maszyn
  • Zadania treningowe z procentów i kosztu jednostkowego (zł/ha, zł/h)
  • Instrukcje i poradniki ODR dotyczące planowania kosztów prac polowych (jeśli dostępne w regionie szkoły)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego