KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 19.
Na czym polega tyczenie lokalizujące metodą wcięć liniowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wcięcie liniowe (tyczenie lokalizujące metodą wcięć liniowych) polega na wyznaczeniu położenia punktu przez odłożenie dwóch odległości od dwóch punktów o znanych współrzędnych w terenie. Pozostałe odpowiedzi opisują inne metody: biegunową (kąt i odległość), wcięcie kątowe (dwa kąty) lub domiary prostokątne (odcięta i rzędna).

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji tyczenie lokalizujące służy do przeniesienia punktu projektowego w teren, czyli do wyznaczenia jego położenia w planie na podstawie danych i punktów nawiązania. Metody tyczenia rozróżnia się m.in. według tego, jakie wielkości odkładamy lub mierzymy: odległości, kąty albo domiary w układzie prostokątnym.

Metoda wcięć liniowych (wcięcie liniowe) polega na tym, że położenie tyczonego punktu wyznacza się przez odłożenie dwóch odległości z dwóch punktów o znanym położeniu. W ujęciu geometrycznym jest to przecięcie dwóch okręgów (lub łuków) o promieniach równych odkładanym odległościom. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Na odłożeniu dwóch odległości."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Na odłożeniu kąta i odległości." – to opis tyczenia biegunowego (metody polarnej): z jednego stanowiska odkłada się kierunek (kąt) oraz odległość do punktu.
  • "Na odłożeniu dwóch kątów." – to odpowiada wcięciu kątowemu, gdzie położenie punktu wynika z przecięcia dwóch kierunków (wyznaczonych kątami) poprowadzonych z dwóch stanowisk.
  • "Na odłożeniu miary odciętej i rzędnej." – to domiary prostokątne (metoda ortogonalna), gdzie punkt wyznacza się przez odciętą (wzdłuż linii odniesienia) i rzędną (prostopadle do niej).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "wcięcie liniowe", szukaj odpowiedzi związanej z odległościami. Jeśli jest "wcięcie kątowe" – z kątami. "Kąt i odległość" prawie zawsze prowadzi do metody biegunowej, a "odcięta i rzędna" do domiarów prostokątnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tyczenie lokalizujące to wyznaczanie w terenie położenia punktu projektowego (np. narożnika obiektu) na podstawie punktów nawiązania i danych geometrycznych. Celem jest "przeniesienie" projektu w teren z wymaganą dokładnością, a nie pomiar istniejącego obiektu.
Wcięcie liniowe polega na wyznaczeniu punktu przez odłożenie dwóch odległości od dwóch punktów o znanym położeniu. Geometrycznie jest to przecięcie dwóch okręgów (łuków) o promieniach równych odkładanym odległościom, co daje położenie punktu tyczonego.
Nazwa "liniowe" odnosi się do wielkości liniowych, czyli odległości. W tej metodzie kluczowe dane wejściowe to dwa promienie (dwie odległości) odkładane od dwóch punktów znanych. Kąty nie są tu wielkością wyznaczającą położenie punktu.
We wcięciu liniowym odkłada się dwie odległości z dwóch punktów nawiązania. We wcięciu kątowym wyznacza się punkt przez dwa kierunki (kąty) z dwóch stanowisk. W skrócie: liniowe = odległości, kątowe = kąty.
Tyczenie biegunowe (polarne) polega na wyznaczeniu punktu z jednego stanowiska przez odłożenie kierunku (kąta lub azymutu) oraz odległości do punktu. To inna metoda niż wcięcia, bo nie opiera się na dwóch odległościach z dwóch punktów.
Domiary prostokątne stosuje się, gdy łatwo wyznaczyć linię odniesienia (np. oś, krawędź, linia bazowa). Punkt określa się wtedy przez odciętą wzdłuż tej linii i rzędną prostopadłą do niej. Metoda jest wygodna przy prostych układach sytuacyjnych.
Potrzebujesz dwóch punktów nawiązania o znanym położeniu oraz dwóch odległości do punktu tyczonego (jednej od każdego punktu). W praktyce ważne jest też, aby konfiguracja geometryczna była korzystna, bo zbyt mały kąt przecięcia może pogorszyć dokładność.
Przecięcie dwóch okręgów o danych promieniach może wystąpić w dwóch miejscach, symetrycznie względem prostej łączącej punkty nawiązania. W terenie rozstrzyga się to dodatkową informacją (np. stroną sytuacyjną, szkicem, trzecią kontrolą), aby wybrać właściwy punkt.
Najczęstsze błędy to mylenie wcięcia liniowego z biegunowym (bo oba mogą używać tachimetru), nieuwzględnienie, że liniowe wymaga dwóch odległości, oraz wybór odpowiedzi "dwa kąty" przez automatyczne skojarzenie słowa "wcięcie" z kątami.
Szukaj w treści słów "wcięcie liniowe" lub informacji, że punkt wyznacza się z dwóch odległości od dwóch punktów znanych. Jeśli w danych pojawiają się kąty, to zwykle będzie metoda biegunowa (kąt+odległość) albo wcięcie kątowe (dwa kąty).
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wcięcie liniowe (tyczenie lokalizujące metodą wcięć liniowych) polega na wyznaczeniu położenia punktu przez odłożenie dwóch odległości od dwóch punktów o znanych współrzędnych w terenie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji realizacyjnej dotyczące metod tyczenia
  • Zadania ćwiczeniowe: rozpoznawanie metody tyczenia na podstawie danych wejściowych (odległości/kąty/odcięta-rzędna)
  • Instrukcje/oporządzania z ćwiczeń terenowych: tyczenie punktów metodą wcięć

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego