KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 28.
Na ilustracji przedstawiono schemat przeniesienia wysokości z reperu A na punkt B metodą niwelacji
Ilustracja przedstawia schemat przeniesienia wysokości z reperu A na punkt B metodą niwelacji geometrycznej, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niwelacja geometryczna polega na przenoszeniu wysokości przez odczyty na łatach z poziomej linii celowej niwelatora, co jest typowe dla schematów przeniesienia wysokości z reperu na punkt. Określenia "precyzyjna" i "reperów" nie są nazwami metod, a "trygonometryczna" wykorzystuje kąty i odległości.

Pełne wyjaśnienie:

Przeniesienie wysokości z reperu (punktu o znanej rzędnej) na inny punkt w terenie wykonuje się najczęściej metodą niwelacji geometrycznej. Jej istotą jest to, że instrument (niwelator) tworzy poziomą linię celową, a geodeta wykonuje odczyty na łatach ustawionych na punktach (np. na reperze oraz na punkcie wyznaczanym). Z różnicy odczytów uzyskuje się przewyższenie, a następnie wyznacza się wysokość punktu B.

Odpowiedź "geometrycznej." jest poprawna, ponieważ opisany w treści schemat dotyczy przeniesienia wysokości z reperu A na punkt B właśnie w klasycznym ujęciu niwelacji z poziomą osią celową i odczytami na łatach.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "precyzyjnej." – to nie jest standardowa nazwa metody niwelacji w sensie sposobu wyznaczania wysokości w schemacie pomiarowym; słowo może odnosić się do klasy dokładności lub rodzaju prac, ale samo w sobie nie identyfikuje metody pokazanej na typowym schemacie przeniesienia wysokości.
  • "reperów." – "reper" to rodzaj punktu wysokościowego (znak wysokościowy), a nie metoda niwelacji. W odpowiedziach powinny występować nazwy metod, nie obiektów osnowy.
  • "trygonometrycznej." – niwelacja trygonometryczna bazuje na pomiarze kątów pionowych (i zwykle także odległości), a następnie obliczaniu różnic wysokości. Jej schematy zwykle akcentują zależności kątowe/odległościowe, a nie klasyczne odczyty na łatach do linii poziomej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się nazwa metody "trygonometryczna", sprawdź, czy na rysunku/schemacie widać kąty pionowe lub elementy obliczeń trygonometrycznych. Jeśli schemat dotyczy odczytów na łatach z poziomej celowej – właściwa będzie "geometryczna".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja geometryczna to metoda wyznaczania różnic wysokości, w której wykorzystuje się poziomą linię celową niwelatora oraz odczyty na łatach ustawionych na punktach. Z różnicy odczytów otrzymuje się przewyższenie, a potem oblicza wysokość punktu.
Ustawia się niwelator, wykonuje odczyt wstecz na łacie stojącej na reperze (punkt o znanej wysokości), a następnie odczyt w przód na łacie na punkcie wyznaczanym. Różnica odczytów daje przewyższenie, które dodaje się/odejmuje do znanej wysokości reperu.
Pozioma celowa sprawia, że odczyty na łatach są bezpośrednio porównywalne jako wysokości względem tej samej płaszczyzny odniesienia. Dzięki temu przewyższenie wynika z prostej różnicy odczytów, bez używania kątów pionowych i obliczeń trygonometrycznych.
Reper to stabilizowany punkt wysokościowy o znanej rzędnej (wysokości), wykorzystywany jako punkt odniesienia. W niwelacji służy do rozpoczęcia lub kontroli pomiaru: przenosi się z niego wysokości na inne punkty w terenie i sprawdza zgodność wyników.
W niwelacji geometrycznej przewyższenie wyznacza się z odczytów na łatach do poziomej celowej. W niwelacji trygonometrycznej różnice wysokości oblicza się z kątów pionowych i zwykle także odległości. W praktyce wybór zależy od sprzętu, warunków i wymaganej dokładności.
Najczęściej określenie "precyzyjna" odnosi się do wymaganej dokładności lub rodzaju prac, a nie do nazwy metody w sensie schematu pomiaru. W testach egzaminacyjnych warto odróżniać nazwy metod (np. geometryczna, trygonometryczna) od określeń jakości pomiaru.
Typowe pomyłki to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia (np. "precyzyjna"), mylenie obiektów z metodami (np. "reperów") oraz nieuwzględnienie, czy schemat pokazuje odczyty na łatach (geometryczna), czy kąty/odległości (trygonometryczna).
Stosuje się ją bardzo często w pracach terenowych: do przenoszenia rzędnych na budowie, wyznaczania niwelet, kontroli robót ziemnych, zakładania osnowy wysokościowej oraz pomiarów kontrolnych. Jest popularna, bo jest prosta i zwykle daje dobrą dokładność.
Przewyższenie to różnica wysokości między dwoma punktami. W niwelacji geometrycznej wyznacza się je z różnicy odczytów na łatach wykonanych do tej samej poziomej celowej. Znak przewyższenia informuje, który punkt leży wyżej, a który niżej.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie metod (geometryczna vs trygonometryczna), nazewnictwo (reper, łata, niwelator, celowa) oraz typowe schematy pomiarowe. Pomagają też krótkie ćwiczenia rachunkowe na przewyższeniach i kontrola zamknięć ciągów niwelacyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Niwelacja geometryczna polega na przenoszeniu wysokości przez odczyty na łatach z poziomej linii celowej niwelatora, co jest typowe dla schematów przeniesienia wysokości z reperu na punkt."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Niwelacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Niwelacja geometryczna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja_geometryczna (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: niwelacja)
  • Materiały dydaktyczne szkół geodezyjnych dotyczące niwelacji i reperów
  • Ćwiczenia terenowe z niwelatorem i łatami (procedura pomiaru w przód i w tył)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego