Pytanie dotyczy doboru narzędzia do wykonania pomiarów wysokościowych punktów kontrolowanych. W klasycznym ujęciu geodezyjnym podstawową metodą takich pomiarów jest niwelacja, a podstawowym instrumentem – niwelator (np. niwelator optyczny), zwykle używany razem z łatą niwelacyjną. Taki zestaw pozwala obserwować odczyty na łacie i wyznaczać różnice wysokości (przewyższenia) między punktami, a następnie obliczać ich rzędne.
Odpowiedź "Nivelman optyczny" jest poprawna, ponieważ jest to narzędzie przeznaczone właśnie do wykonywania prac niwelacyjnych i kontroli wysokości punktów w terenie. Jest to typowy wybór na poziomie szkolnym i egzaminacyjnym, gdy pytanie nie podaje dodatkowych kryteriów (np. wymagań dokładności, rodzaju sieci odniesienia czy technologii GNSS).
- "Taśma miernicza" jest nieodpowiednia, bo służy do pomiaru długości, a nie do bezpośredniego wyznaczania różnic wysokości metodą niwelacji. Sama długość nie daje informacji o rzędnej.
- "Kompas" jest nieodpowiedni, bo służy do orientacji i wyznaczania kierunków/azymutów, a nie do pomiarów wysokości.
- "GPS" (ogólnie) może być kojarzony z wyznaczaniem położenia, ale w takim sformułowaniu pytania nie jest wskazany jako narzędzie do typowej niwelacji punktów kontrolowanych. Bez doprecyzowania trybu pracy, dokładności i odniesienia wysokości wybór GPS bywa interpretacyjnie ryzykowny w zadaniu testowym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "pomiary wysokościowe" i brak informacji o metodzie satelitarnej, najczęściej chodzi o niwelację i instrument z rodziny niwelatorów.
