Stan początkowy (saldo początkowe) wynika z bilansu otwarcia i jest przeniesieniem wartości z końca poprzedniego okresu na początek nowego okresu. Zasadniczo dotyczy to kont bilansowych (aktywów i pasywów), bo to one przedstawiają stan majątku i źródeł jego finansowania na konkretny dzień.
Klucz do rozwiązania polega na ocenie, czy dany rodzaj konta ma stan początkowy i po której stronie konta powinien on wystąpić:
- Aktywa (np. zapasy takie jak wyroby gotowe) typowo wykazują saldo po stronie Wn.
- Pasywa (zobowiązania, np. kredyty bankowe czy zobowiązania wekslowe) typowo wykazują saldo po stronie Ma.
Poprawna odpowiedź wskazuje parę kont o charakterze zobowiązań. Jeśli w zestawieniu stanów początkowych zostały one naniesione w sposób sprzeczny z ich naturą (np. jako saldo po stronie Wn zamiast Ma), to właśnie te konta są "błędnie naniesione".
Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują:
- Rozrachunki z ZUS i Wyroby gotowe – to połączenie kont o różnym charakterze (rozrachunki zwykle pasywne, wyroby gotowe aktywne). Sam fakt, że są różne, nie oznacza błędu; o błędzie decyduje nie nazwa, lecz strona i zgodność z BO.
- Akredytywa i Koszty działalności podstawowej – "koszty" to kategoria wyniku finansowego, a nie stan majątku/źródeł finansowania; w typowych zadaniach egzaminacyjnych stan początkowy kojarzy się przede wszystkim z kontami bilansowymi, więc ta para zwykle nie jest właściwym wskazaniem błędu w naniesieniu BO.
- Wyroby gotowe i Rozrachunki z ZUS – analogicznie jak wyżej: zestawienie kont aktywnego i rozrachunkowego nie przesądza o błędzie. Dopiero nieprawidłowa strona salda lub sprzeczność z danymi BO byłaby podstawą do uznania, że stan początkowy naniesiono błędnie.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zawsze przypisz kontom charakter aktywo/pasywo/wynik, a dopiero potem oceń, czy saldo początkowe mogło zostać wpisane na właściwą stronę (Wn/Ma).
