KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 15.
Na którym rysunku przedstawiono wiertło stosowane do wykonania otworu ø30 w ściance korpusu z żeliwa?
Ilustracja przedstawia cztery różne rodzaje wierteł, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "B.", ponieważ odpowiada rysunkowi wiertła właściwego do wykonania otworu Ø 30 mm w żeliwie. Przy doborze uwzględnia się przede wszystkim typ wiertła i jego geometrię odpowiednią do materiału kruchego oraz wymaganą średnicę narzędzia.

Pełne wyjaśnienie:

Wiercenie w ściance korpusu z żeliwa wymaga doboru narzędzia, które będzie jednocześnie miało właściwą średnicę (Ø 30 mm) oraz geometrię odpowiednią do żeliwa. Żeliwo jest materiałem kruchym, często daje wiór krótki/segmentowy i w praktyce wymaga stabilnego skrawania oraz odpowiedniego ostrza.

Odpowiedź "B." wskazuje rysunek wiertła przeznaczonego do wykonania otworu o średnicy 30 mm w żeliwie, czyli narzędzia odpowiadającego tej operacji technologicznej. W tego typu zadaniach ocenia się zwykle, czy rozpoznano właściwy rodzaj wiertła (np. wiertło kręte do metalu) oraz czy nie pomylono go z narzędziem do innego zastosowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Najczęstsze pomyłki to wybór narzędzia o innej funkcji (np. narzędzie do wykonywania pogłębień/faz, rozwiercania lub do drewna) albo o geometrii nieadekwatnej do żeliwa. Takie narzędzia mogą wykonać inną operację niż wiercenie otworu przelotowego/nieprzelotowego lub pogorszyć jakość otworu (chropowatość, bicie, zużycie ostrza) i zwiększyć ryzyko uszkodzenia narzędzia.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi warto sprawdzić trzy elementy: (1) czy narzędzie jest rzeczywiście wiertłem do wiercenia, (2) czy odpowiada średnicy Ø 30, (3) czy jego budowa i przeznaczenie pasują do obróbki żeliwa. To pozwala uniknąć wyboru "na oko" i ogranicza błędy wynikające z podobieństwa rysunków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skup się na trzech kryteriach: materiał (żeliwo), operacja (wiercenie otworu) i średnica (np. Ø 30 mm). Na rysunkach szukaj typowego wiertła do metalu oraz cech geometrii przeznaczonej do materiałów kruchych.
Żeliwo jest kruche i ma inne zachowanie w skrawaniu (wiór krótki, pył). Zły dobór geometrii ostrza może pogorszyć jakość otworu i przyspieszyć zużycie narzędzia. Dlatego w praktyce dobiera się wiertło odpowiednie do tej grupy materiałów.
Symbol Ø oznacza średnicę. Zapis "Ø 30" informuje, że otwór ma mieć średnicę 30 mm, więc w typowym wierceniu dobiera się wiertło o tej samej średnicy (o ile proces nie przewiduje wstępnego nawiercania i dalszego wykańczania innym narzędziem).
Uczniowie mylą wiertło z pogłębiaczem, rozwiertakiem albo wiertłem do drewna (inny kształt ostrza i przeznaczenie). Częsta jest też pomyłka polegająca na patrzeniu tylko na średnicę, a pomijaniu tego, do jakiego materiału i operacji narzędzie jest przeznaczone.
Nie zawsze. W praktyce technologia może przewidywać etapowanie (np. wstępny otwór mniejszym wiertłem i dopiero potem Ø 30) lub wykańczanie (np. rozwiercanie) dla dokładności. W zadaniach testowych zwykle chodzi jednak o rozpoznanie właściwego wiertła do wykonania otworu o podanej średnicy.
Najczęściej widać dwie spiralne rowki wiórowe, typowy kształt części roboczej i ostrza na czole. W porównaniu do narzędzi wykańczających (np. rozwiertaków) wiertło ma inną geometrię czoła i jest przeznaczone do wykonywania otworu od zera.
Rozwiertak stosuje się, gdy wymagane są lepsza dokładność średnicy i geometria otworu oraz mniejsza chropowatość. Wtedy najpierw wierci się otwór wstępny, a dopiero potem wykańcza rozwiertakiem. Jeśli zadanie mówi o "wiertle", zwykle oczekuje się wyboru narzędzia do wiercenia.
Wiertła do drewna mają geometrię i ostrza dostosowane do włóknistego materiału (centrujący szpic, inny kąt i kształt krawędzi). W metalu i żeliwie takie narzędzie pracuje nieprawidłowo, może się szybko stępić i dać otwór o złej jakości.
Najważniejsze są kruchość i sposób tworzenia wióra oraz to, że w żeliwie często występują wtrącenia i struktura wpływająca na zużycie ostrza. W praktyce dąży się do stabilnego skrawania i właściwego doboru narzędzia, aby uniknąć wykruszeń i nadmiernego zużycia.
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi po rysunkach i zdjęciach: wiertła, pogłębiacze, rozwiertaki, frezy. Ucz się, do jakich operacji służą i do jakich materiałów są dobierane. Pomaga porównywanie narzędzi parami oraz krótkie fiszki z cechami charakterystycznymi.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "B.", ponieważ odpowiada rysunkowi wiertła właściwego do wykonania otworu Ø 30 mm w żeliwie."

Materiały:

  • Podręcznik technologii mechanicznej: rozdział o wierceniu i narzędziach wiertarskich
  • Katalogi producentów narzędzi skrawających (działy: wiertła do żeliwa)
  • Materiały szkolne/branżowe z rozpoznawania narzędzi skrawających (rysunki, zdjęcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego