KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 1.
Na którym rysunku przedstawiony jest symbol graficzny diody tunelowej?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które są związane z elektroniką, a konkretnie z elementami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol diody tunelowej to symbol diody z charakterystycznie "zagiętą" kreską katody: na obu końcach kreski są krótkie odcinki skierowane w stronę anody (trójkąta), co przypomina nawias "[". Tę cechę ma rysunek C, dlatego jest poprawny.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach elektronicznych symbole elementów są standaryzowane (m.in. w IEC 60617 oraz PN-EN 60617), dlatego rozpoznawanie typu diody często opiera się na drobnych modyfikacjach podstawowego symbolu.

Dioda tunelowa ma symbol zbliżony do zwykłej diody: trójkąt (anoda) przylega do kreski katody. Elementem rozstrzygającym jest kreska katody: w diodzie tunelowej na obu końcach tej kreski występują krótkie "zagięcia" skierowane w stronę trójkąta. Wizualnie tworzy to kształt przypominający nawias kwadratowy "[". Taką modyfikację przedstawia rysunek C, więc to on odpowiada diodzie tunelowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • A – kreska katody jest zastąpiona dwiema równoległymi kreskami przypominającymi okładki kondensatora. To charakterystyczny zapis diody pojemnościowej (warikapu), której pojemność zależy od napięcia.
  • B – ma prostą, pojedynczą kreskę katody bez dodatkowych modyfikacji. Jest to standardowy symbol diody prostowniczej (ogólnej).
  • D – kreska katody ma zagięcia w przeciwne strony (górne i dolne "łamie się" w różne kierunki), co kojarzy się z symbolem diody Zenera. To typowa pułapka egzaminacyjna: tunelową i Zenera odróżnia się głównie kierunkiem zagięć.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między tunelową a Zenera, sprawdź, czy oba zagięcia "idą" do trójkąta (tunelowa), czy rozchodzą się przeciwnie (Zenera).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnica jest w kresce katody. Dioda prostownicza ma pojedynczą prostą kreskę katody, a dioda tunelowa ma na końcach tej kreski krótkie zagięcia skierowane w stronę anody (trójkąta), co wygląda jak nawias "[".
Spójrz na kierunek zagięć przy katodzie. W tunelowej oba zagięcia są skierowane do trójkąta (anody). W Zenera zagięcia są w przeciwne strony (tworzą kształt jak "Z/S"). Ten detal najczęściej rozstrzyga na egzaminie.
Bo oba symbole są "wariacjami" zwykłej diody i różnią się tylko kształtem kreski katody. Jeśli uczeń patrzy głównie na trójkąt diody, a nie na modyfikację katody, łatwo wybiera Zenera przez przyzwyczajenie do częściej spotykanego elementu.
Podstawowy symbol diody składa się z części odpowiadającej anodzie (trójkąt/strzałka w kierunku przewodzenia) oraz kreski katody. Dodatkowe kreski lub zagięcia przy katodzie informują o typie diody (np. Zenera, tunelowa, warikap).
Warikap rozpoznaje się po tym, że przy katodzie pojawiają się dwie równoległe kreski jak w kondensatorze. To wskazuje, że element ma pojemność zależną od napięcia i jest używany m.in. w obwodach strojenia (np. VCO, filtry).
Diody tunelowe stosuje się w specjalistycznych układach bardzo szybkich i/lub o wysokich częstotliwościach, np. w generatorach i oscylatorach oraz w układach przełączających. Na poziomie montażu ważniejsze jest poprawne rozpoznanie symbolu w dokumentacji.
Tak. Symbole graficzne elementów elektronicznych są standaryzowane, m.in. w IEC 60617 oraz w polskiej PN-EN 60617. Dzięki temu schematy są czytelne niezależnie od producenta czy kraju, a różnice w kreskach/znakach mają ustalone znaczenie.
Najczęściej: (1) nieuwzględnianie kształtu katody i patrzenie tylko na "ogólną diodę", (2) mylenie tunelowej z Zenera przez brak kontroli kierunku zagięć, (3) mylenie warikapu z inną diodą, bo wygląda jak dioda z kondensatorem.
Najlepiej uczyć się "cech rozpoznawczych": prostownicza = prosta kreska, warikap = dwie kreski jak kondensator, tunelowa = oba zagięcia do anody, Zenera = zagięcia w przeciwne strony. Pomaga też rysowanie symboli z pamięci i krótkie quizy porównawcze.
Na schemacie orientacja symbolu wskazuje, gdzie jest anoda i katoda, co pomaga w poprawnym wlutowaniu elementu na PCB zgodnie z nadrukiem i dokumentacją. Pomylenie typu diody lub jej wyprowadzeń może powodować nieprawidłową pracę układu albo uszkodzenie elementu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Symbol diody tunelowej to symbol diody z charakterystycznie "zagiętą" kreską katody: na obu końcach kreski są krótkie odcinki skierowane w stronę anody (trójkąta), co przypomina nawias "["."

Źródła:

  • IEC 60617, "Graphical symbols for diagrams" (baza symboli; hasła dotyczące diod, w tym diody tunelowej) – International Electrotechnical Commission
  • PN-EN 60617, "Symbole graficzne stosowane w schematach" (odpowiednik normy IEC 60617 w Polsce) – Polski Komitet Normalizacyjny

Materiały:

  • Tablice symboli elektronicznych zgodne z IEC 60617 / PN-EN 60617
  • Podręcznik do podstaw elektroniki (dział: diody i ich symbole na schematach)
  • Zestawy ćwiczeń z rozpoznawania symboli na schematach (diody, tranzystory, elementy bierne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego