W tabelach wartości odżywczej potraw najczęściej podaje się składniki (np. białko) w przeliczeniu na 100 g produktu. Aby policzyć, ile białka dostarczy porcja o innej masie, wykonuje się proste przeliczenie proporcjonalne.
Krok 1: ustal mnożnik porcji.
Porcja wynosi 250 g, a tabela odnosi się do 100 g. Zatem:
250 g / 100 g = 2,5.
Oznacza to, że porcja jest 2,5 razy większa niż porcja "tabelaryczna".
Krok 2: przelicz białko na porcję.
Jeśli w tabeli podano białko w 100 g zupy (wartość w gramach), to ilość białka w 250 g wynosi:
białko(250 g) = białko(100 g) × 2,5.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "4,00 g"?
To wynik otrzymany po przemnożeniu wartości białka z tabeli dla 100 g przez współczynnik 2,5. Kluczowe jest zachowanie jednostek (gramy białka) i fakt, że zwiększamy porcję 2,5-krotnie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "3,20 g" często wynika z błędnego mnożnika (np. przyjęcia 2,0 zamiast 2,5) albo pomyłki rachunkowej w mnożeniu liczb dziesiętnych.
- "2,40 g" bywa skutkiem podzielenia wartości z tabeli zamiast jej pomnożenia (odwrócenie proporcji) albo potraktowania 250 g jako 150 g ponad 100 g (błędne rozumowanie addytywne).
- "4,80 g" zwykle pojawia się po zastosowaniu zbyt dużego mnożnika (np. 3,0) lub przesunięciu przecinka podczas obliczeń.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz współczynnik porcji (tu: 2,5), dopiero potem wykonaj jedno mnożenie. To minimalizuje pomyłki i pozwala szybko ocenić, czy wynik ma sens (powinien być większy niż wartość z tabeli dla 100 g).
