KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 31.
Na opakowaniu galaretki agrestowej podano informację: "...aby otrzymać 4 porcje należy rozpuścić zawartość w 500 cm3 przegotowanej wody". Ile opakowań galaretek należy rozpuścić, aby otrzymać 12 porcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z jednego opakowania otrzymuje się 4 porcje.
Aby uzyskać 12 porcji, trzeba zwiększyć liczbę porcji trzykrotnie: 12 ÷ 4 = 3. Oznacza to, że należy rozpuścić zawartość 3 opakowań galaretki (proporcjonalnie wzrośnie też ilość wody).

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury, czyli przeliczenia ilości produktu na inną liczbę porcji.

Kluczowa informacja brzmi: aby otrzymać 4 porcje należy rozpuścić zawartość (1 opakowania) w 500 cm3 wody. Zatem 1 opakowanie = 4 porcje.

Chcemy uzyskać 12 porcji, więc porównujemy 12 do 4:

  • 12 porcji to 3 razy więcej niż 4 porcje, bo 12 ÷ 4 = 3.
  • Skoro porcji ma być 3 razy więcej, to opakowań także musi być 3 razy więcej: 1 × 3 = 3 opakowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 opakowania dałyby 2 × 4 = 8 porcji, czyli za mało.
  • 4 opakowania dałyby 16 porcji, czyli za dużo.
  • 5 opakowań dałoby 20 porcji, czyli zdecydowanie za dużo.

W praktyce kuchennej takie przeliczenia wykorzystuje się do planowania zakupów i przygotowania deserów na określoną liczbę gości. Najbezpieczniej najpierw przeliczyć porcje na "wydajność z opakowania", a dopiero potem (jeśli potrzeba) proporcjonalnie zwiększyć ilość wody i naczyń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Ustal wydajność z 1 opakowania (ile porcji daje jedno opakowanie), a potem podziel liczbę porcji docelowych przez tę wydajność.

Tu: 12 porcji ÷ 4 porcje z opakowania = 3 opakowania.

Bo 4 porcje to "porcje z jednego opakowania". Aby sprawdzić, ile takich "czwórek porcji" mieści się w 12 porcjach, wykonujesz dzielenie.

Wynik mówi, ile opakowań potrzeba.

Oznacza, że przy zachowaniu proporcji producenta, jedno opakowanie po rozpuszczeniu w podanej ilości wody daje deser podzielony na 4 porcje.

To jest punkt odniesienia do skalowania.

Nie, do samej liczby opakowań nie jest to konieczne, bo decyduje relacja porcji: 4 porcje na opakowanie.

Przeliczenie jednostek może się przydać dopiero przy planowaniu ilości wody.

Skoro 12 porcji to 3 razy więcej niż 4 porcje, to wody też potrzeba 3 razy więcej.

W praktyce liczysz: 3 × 500 cm3 = 1500 cm3 (czyli 1,5 litra), zakładając brak strat.

Najczęstsze pomyłki to: liczenie od objętości wody zamiast od porcji, wybieranie "na oko" odpowiedzi bez obliczeń oraz mylenie zależności wprost (więcej porcji = więcej opakowań).

Pomaga zapis: 1 opak. → 4 porcje.

Przy planowaniu produkcji na bankiet, catering lub wydawanie deserów w restauracji. Przeliczasz wtedy surowce i półprodukty na liczbę gości/porcji.

To zmniejsza ryzyko braków albo nadprodukcji.

Nie zawsze. Jeśli wynik dzielenia nie jest całkowity (np. 10 porcji przy 4 porcjach z opakowania), w praktyce zwykle zaokrągla się w górę do pełnego opakowania, bo nie da się łatwo odmierzyć części proszku bez strat.

Możesz wykonać szybki test: skoro 1 opakowanie daje 4 porcje, to 3 opakowania dadzą 3 × 4 = 12 porcji.

Takie "odwrócenie działania" (mnożenie po dzieleniu) jest prostą kontrolą wyniku.

W takich zadaniach "porcja" to ustalona liczba części produktu końcowego, zgodna z opisem (np. z opakowania lub receptury). Nie musi oznaczać konkretnej gramatury, jeśli nie jest podana.

Liczy się relacja: opakowanie → porcje.

info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Z jednego opakowania otrzymuje się 4 porcje.Aby uzyskać 12 porcji, trzeba zwiększyć liczbę porcji trzykrotnie: 12 ÷ 4 = 3."

Źródła:

  • Główny Urząd Miar (GUM) – informacje o jednostkach miar (litr i jego zależności z dm³/cm³), https://www.gum.gov.pl/ (należy wyszukać dział dot. jednostek miar) – dostęp 2026-02-28
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), The International System of Units (SI) – zasady i jednostki objętości, https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units – dostęp 2026-02-28
  • Encyclopaedia Britannica, Ratio and proportion (matematyczne podstawy proporcji), https://www.britannica.com/science/ratio – dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z gastronomii dotyczące porcjowania i kalkulacji surowcowej
  • Zadania z matematyki praktycznej: proporcje i przeliczenia w przepisach
  • Materiały szkolne z technologii gastronomicznej: planowanie produkcji i wydajność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego