KWALIFIKACJA HGT2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 34.
Ile 100-gramowych porcji sztuki mięsa otrzyma się z 10 kilogramów wołowiny, jeżeli podczas gotowania straty mięsa wynoszą 30%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Straty 30% oznaczają, że po gotowaniu zostaje 70% masy: 10 kg × 0,70 = 7 kg. To 7000 g mięsa gotowanego. Porcja ma 100 g, więc 7000 g ÷ 100 g = 70 porcji. Pozostałe wyniki wynikają z błędnego liczenia procentu lub przeliczeń jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę wołowiny przed obróbką (10 kg) oraz informację, że podczas gotowania występują straty 30%. Straty w tym kontekście rozumiemy jako ubytek masy surowca po obróbce cieplnej (np. utrata wody, tłuszczu, soków). Oznacza to, że masa po ugotowaniu stanowi 70% masy wyjściowej.

Krok 1: obliczenie masy po gotowaniu
10 kg × 70% = 10 kg × 0,70 = 7 kg.

Krok 2: zamiana na gramy
7 kg = 7000 g.

Krok 3: obliczenie liczby porcji 100 g
7000 g ÷ 100 g = 70.

Zatem poprawna jest odpowiedź "70 porcji."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "60 porcji." – taki wynik pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmie, że po gotowaniu zostaje 60% masy (czyli pomyli 30% strat z inną wartością) albo wykona nieuprawnione zaokrąglenia w dół.
  • "80 porcji." – ten rezultat może wynikać z przyjęcia, że straty wynoszą 20% lub z błędnego odjęcia "20" zamiast "30" od początkowych 100 porcji.
  • "90 porcji." – tak wyjdzie, jeśli ktoś policzy tylko 10% ubytku (albo pomyli się przy rachunku procentowym), ewentualnie nie zastosuje strat i podzieli niemal całe 10 kg przez 100 g.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze zamień "straty X%" na "wydajność (100% − X%)", a dopiero potem dziel przez gramaturę porcji. To zmniejsza ryzyko pomyłki w interpretacji procentu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najpierw zamień straty na wydajność: jeśli straty to 30%, to wydajność wynosi 70%.

Potem policz masę po obróbce (masa surowa × 0,70) i podziel przez gramaturę porcji, np. 100 g.

Strata 30% oznacza, że po ugotowaniu masa produktu jest mniejsza o 30% względem masy surowej.

W praktyce to ubytek wody i soków oraz części tłuszczu. Do wydania zostaje 70% masy wyjściowej.

Bo 30% to ubytek, a do porcjowania potrzebujesz masy, która pozostała po obróbce.

Masa końcowa to 100% − 30% = 70%. Dopiero tę wartość przelicza się na gramy i porcje.

1 kg to 1000 g, więc 10 kg to 10 × 1000 g = 10 000 g.

W zadaniach z porcjowaniem często wygodniej liczyć w gramach, bo porcja jest podana w g (np. 100 g).

Można, ale łatwo o błąd interpretacji. Bezpieczniej jest najpierw obliczyć masę po stratach (wydajność), a dopiero potem dzielić przez gramaturę porcji.

To wymusza poprawną kolejność i kontrolę jednostek.

Najczęstsze to: mylenie strat z wydajnością (branie 30% zamiast 70%), brak zamiany kg na g oraz dzielenie przez 100 "w kilogramach".

Warto zawsze dopisać jednostki przy każdym kroku rachunku.

W takich zadaniach egzaminacyjnych "straty mięsa" standardowo oznaczają ubytek masy produktu, który zostaje do porcjowania i wydania.

Nie chodzi o masę wywaru, tylko o to, ile mięsa finalnie można zaserwować.

Wydajność liczysz jako 100% minus procent strat: wydajność = 100% − straty.

Przykład: straty 30% → wydajność 70%. Następnie masa po obróbce = masa surowa × 0,70.

Gdy planujesz produkcję i wydawanie (np. obiady abonamentowe, żywienie zbiorowe) i musisz wiedzieć, ile porcji wyjdzie z danej partii surowca.

Gramatura porcji pomaga też kontrolować koszt i powtarzalność dań.

Oceń rząd wielkości: 10 kg to 10 000 g, więc bez strat byłoby 100 porcji po 100 g. Przy stratach 30% porcji musi być mniej, czyli ok. 70. Jeśli wychodzi 90 lub 60, sprawdź procent i jednostki.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że straty 30% oznaczają, że po gotowaniu zostaje 70% masy: 10 kg × 0,70 = 7 kg. To 7000 g mięsa gotowanego.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Kilogram" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Gram" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gram (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii gastronomicznej dotyczące strat i wydajności surowców (materiały szkolne dla kucharza)
  • Zadania z rachunku procentowego (poziom szkoły branżowej) ukierunkowane na obliczenia mas i porcji
  • Karty receptur i arkusze kalkulacyjne do normowania surowców oraz wyliczania wydajności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego