KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2010 (test 2)

PYTANIE NR 26.
W stołówce przedszkolnej kisiel mleczny przygotowuje się według podanego normatywu surowcowego.
Normatyw surowcowy na 1 porcję kisielu mlecznego:
Mleko - 150 ml
Mąka ziemniaczana - 10 g
Cukier - 10 g
Określ, korzystając z normatywu, ile mleka potrzeba do przygotowania 10 porcji kisielu mlecznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normatyw podaje, że na 1 porcję kisielu mlecznego przypada 150 ml mleka. Dla 10 porcji mnożymy ilość na porcję przez liczbę porcji: 150 ml × 10 = 1500 ml. Tyle mleka trzeba odmierzyć, aby przygotować deser zgodnie z normą.

Pełne wyjaśnienie:

W żywieniu zbiorowym (np. stołówka) korzysta się z normatywu surowcowego, czyli informacji, ile danego surowca przypada na jedną porcję. W zadaniu podano normatyw na 1 porcję kisielu mlecznego, gdzie dla mleka jest to 150 ml.

Aby obliczyć zapotrzebowanie na surowiec dla większej liczby porcji, stosuje się prostą zasadę:

  • zapotrzebowanie = norma na 1 porcję × liczba porcji

W tym przypadku:

  • norma mleka: 150 ml/porcję
  • liczba porcji: 10

Obliczenie:

150 ml × 10 = 1500 ml

Dlatego poprawna odpowiedź to 1500 ml. Taki wynik ma sens także "na oko": skoro 10 porcji to dziesięć razy więcej niż 1 porcja, to ilość mleka również musi być dziesięciokrotnie większa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 15 ml – to wynik 10 razy mniejszy; odpowiadałby sytuacji dzielenia przez 10 zamiast mnożenia.
  • 150 ml – to ilość na 1 porcję; wybór tej opcji oznacza pominięcie informacji o 10 porcjach.
  • 1,5 ml – to błąd jednostki i rzędu wielkości (nieprawidłowe użycie przecinka); w praktyce taka ilość byłaby skrajnie zbyt mała.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "na 1 porcję" oraz "na X porcji", prawie zawsze trzeba wykonać mnożenie normy przez liczbę porcji, a dopiero na końcu sprawdzić, czy jednostka (ml) jest zgodna z odpowiedzią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Normatyw surowcowy to ustalona ilość surowców przypadająca na 1 porcję potrawy lub napoju. Ułatwia planowanie produkcji, zakupy i kontrolę kosztów. W zadaniach egzaminacyjnych normatyw jest punktem wyjścia do obliczenia zapotrzebowania na określoną liczbę porcji.
Stosujesz zasadę: zapotrzebowanie = norma na 1 porcję × liczba porcji. Czyli 150 ml × 10 = 1500 ml. To najczęstszy schemat obliczeń w zadaniach z normatywu: najpierw mnożenie, potem kontrola jednostki.
Bo liczba porcji rośnie z 1 do 10, więc ilość surowca też musi wzrosnąć proporcjonalnie. Dzielenie stosuje się, gdy zmniejszasz liczbę porcji lub przeliczasz całość na jedną porcję. Słowa kluczowe "na 1 porcję" i "na 10 porcji" zwykle oznaczają mnożenie.
Najczęściej uczniowie: (1) przepisują wartość z normatywu bez uwzględnienia liczby porcji, (2) mylą kierunek działania i dzielą zamiast mnożyć, (3) popełniają błąd rzędu wielkości przez zły przecinek, (4) gubią jednostki (ml vs l).
Nie zawsze. Jeśli odpowiedzi są w ml, zostawiasz wynik w ml. Gdyby wymagano litrów, możesz przeliczyć: 1000 ml = 1 l, więc 1500 ml = 1,5 l. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie jednostki do formy odpowiedzi.
Zrób szybki test logiczny: 10 porcji to 10 razy więcej niż 1 porcja, więc wynik powinien być 10 razy większy niż 150 ml. To daje ok. 1500 ml. Jeśli otrzymasz 150 ml, 15 ml albo 1,5 ml, to znak, że pominąłeś mnożenie lub zrobiłeś błąd skali.
Porcja to przewidziana do wydania, standardowa ilość potrawy dla jednej osoby, zgodna z recepturą i normą zakładową. W normatywie podaje się, ile surowca (np. mleka) przypada na taką porcję, aby produkcja była powtarzalna i rozliczalna.
Tak samo przelicza się każdy składnik podany "na 1 porcję", np. cukier czy mąkę ziemniaczaną. Zawsze mnożysz normę na porcję przez liczbę porcji, a potem (jeśli trzeba) dbasz o jednostki: gramy dla masy, mililitry dla objętości.
Gdy norma jest w jednej jednostce, a odpowiedzi lub praktyka wymagają innej, np. ml na litry, g na kilogramy. Wtedy najpierw obliczasz zapotrzebowanie w jednostce z normatywu, a dopiero na końcu przeliczasz. To zmniejsza ryzyko błędu.
Ćwicz schemat: odczyt normy na 1 porcję → ustal liczbę porcji → wykonaj mnożenie/dzielenie → sprawdź jednostkę i rząd wielkości. Pomaga też robienie krótkiej tabeli składników. Trenuj szczególnie mnożenie przez 10/20/50 i zamiany ml↔l oraz g↔kg.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że normatyw podaje, że na 1 porcję kisielu mlecznego przypada 150 ml mleka.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Mililitr" — definicja jednostki i zależności (ml), https://pl.wikipedia.org/wiki/Mililitr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Mnożenie" — opis działania arytmetycznego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (pl): "Mnożenie przez 10" (materiały edukacyjne), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide/arith-review-multiply-by-10-100-1000 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy żywienia zbiorowego: normatywy i porcjowanie (materiały szkolne/branżowe)
  • Ćwiczenia z przeliczania receptur gastronomicznych na liczbę porcji
  • Powtórzenie działań na jednostkach (ml, l) oraz mnożenia przez 10/100

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego