KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 12.
Na oscyloskopie obserwujesz sygnał o amplitudzie 10V i częstotliwości 100Hz. Jaki jest okres tego sygnału?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okres T i częstotliwość f są wielkościami odwrotnymi: T = 1/f. Dla f = 100 Hz otrzymujemy T = 1/100 s = 0,01 s. Amplituda 10 V nie wpływa na okres, więc nie jest potrzebna do obliczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Okres sygnału (T) to czas trwania jednego pełnego cyklu przebiegu okresowego (np. od wierzchołka do kolejnego wierzchołka). Częstotliwość (f) mówi, ile takich cykli występuje w ciągu jednej sekundy. Te wielkości są ze sobą ściśle powiązane zależnością:

T = 1/f

W zadaniu podano f = 100 Hz, czyli 100 cykli na sekundę. Zatem:

T = 1 / 100 s = 0,01 s

Dlatego poprawna odpowiedź to 0,01 s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,1 s odpowiada częstotliwości 10 Hz (bo 1/0,1 s = 10 Hz) – to częsty błąd wynikający z pomylenia skali lub "zgadywania" bez obliczeń.
  • 10 s odpowiada 0,1 Hz – to oznaczałoby bardzo wolnozmienny sygnał, nie 100 Hz.
  • 100 s odpowiada 0,01 Hz – jeszcze wolniejszy przebieg, sprzeczny z treścią.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się amplituda (np. 10 V), a pytanie dotyczy okresu/częstotliwości, to amplituda jest zwykle informacją rozpraszającą. Skup się na relacji T i f oraz na jednostkach: Hz = 1/s.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okres to czas trwania jednego pełnego cyklu przebiegu. Na oscyloskopie możesz go odczytać jako odległość w czasie między dwoma identycznymi punktami sygnału (np. kolejnymi maksimami). Jednostką okresu jest sekunda (s).
Stosujesz prosty wzór: T = 1/f. Ponieważ 1 Hz = 1/s, wynik otrzymujesz w sekundach. Przykład: 100 Hz → T = 1/100 s = 0,01 s.
Amplituda opisuje "wysokość" przebiegu (np. w woltach), a okres opisuje "rozciągnięcie w czasie" jednego cyklu. To niezależne parametry: zmiana amplitudy nie zmienia częstotliwości ani okresu, jeśli źródło sygnału pracuje z tą samą f.
Częstotliwość ma jednostkę herc (Hz), która jest równa 1/s. Okres ma jednostkę sekundy (s). Ta zgodność jednostek ułatwia kontrolę obliczeń: jeśli f jest w Hz, to 1/f automatycznie da wynik w sekundach.
100 Hz oznacza 100 cykli na sekundę. Skoro w 1 s mieści się 100 cykli, to jeden cykl trwa 1/100 s. To jest 0,01 s (czyli 10 ms). To szybka kontrola "na zdrowy rozsądek".
0,01 s to 10 ms, bo 1 s = 1000 ms. W praktyce elektronika często operuje na ms i µs, więc przeliczanie ułatwia ustawienie podstawy czasu na oscyloskopie i ocenę, czy przebieg mieści się na ekranie.
Tak, wiele oscyloskopów ma automatyczne pomiary częstotliwości. Jednak na egzaminie często oczekuje się umiejętności manualnej: odczytujesz okres z osi czasu i liczysz f = 1/T. To też pomaga wykryć błędy automatyki pomiarowej.
Najczęściej: (1) odwrócenie zależności (dzielenie w złą stronę), (2) pomylenie 0,1 s z 0,01 s, (3) brak kontroli jednostek (Hz vs s), (4) bezrefleksyjne użycie amplitudy, mimo że nie wpływa na okres.
Jest kluczowe przy sygnałach zegarowych, generatorach, pomiarach PWM oraz analizie filtrów i układów czasowych. Znajomość T pomaga przewidzieć czasy przełączeń, dobrać ustawienia przyrządów pomiarowych i ocenić poprawność działania układu.
Ustaw tak, aby na ekranie było widać kilka okresów, np. 2–5 cykli. Jeśli T = 10 ms, to sensowne ustawienia to np. 2 ms/div lub 5 ms/div (zależnie od liczby działek). Dzięki temu łatwiej ocenisz kształt i stabilność przebiegu.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że okres T i częstotliwość f są wielkościami odwrotnymi: T = 1/f.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Okres (fizyka)" – zależność między okresem i częstotliwością, https://pl.wikipedia.org/wiki/Okres_(fizyka) (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Częstotliwość" – definicja Hz jako 1/s oraz powiązanie z okresem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stotliwo%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy: "Frequency and period" – wyjaśnienie relacji T=1/f, https://www.khanacademy.org/science/physics/mechanical-waves-and-sound/sound-topic/v/frequency-and-period (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podstawy metrologii elektronicznej: definicje f i T oraz przykłady pomiarów oscyloskopowych
  • Kurs z podstaw elektroniki/elektrotechniki obejmujący drgania i sygnały okresowe
  • Ćwiczenia rachunkowe z przekształcania wzorów i pracy na jednostkach SI

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego