KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Na podstawie danych przedstawionych w tabeli ustal kwotę zobowiązania hurtowni z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika rachunkowości, kwalifikacja A65.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podatek CIT liczy się od dochodu, czyli przychodów pomniejszonych o koszty podatkowe.
Przychody z tabeli to 150 000 + 5 000 + 3 000 = 158 000 zł. Koszty podatkowe to 88 000 + 8 000, ale bez kary 300 zł (NKUP), więc 95 700 zł. Dochód 62 300 zł × 19% = 11 837,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W CIT podstawą opodatkowania jest dochód podatkowy, czyli różnica między przychodami podatkowymi a kosztami uzyskania przychodów (KUP). W praktyce oznacza to, że nie wszystkie koszty ujęte w księgach rachunkowych można automatycznie potraktować jako koszty podatkowe, bo część z nich to NKUP (koszty niestanowiące KUP).

Krok 1: ustalenie przychodów podatkowych. Do przychodów wlicza się wszystkie pozycje przychodowe z tabeli: przychody ze sprzedaży towarów, pozostałe przychody operacyjne oraz przychody finansowe. Suma przychodów wynosi 150 000 zł + 5 000 zł + 3 000 zł = 158 000 zł.

Krok 2: ustalenie kosztów podatkowych. Zestawienie kosztów obejmuje koszty działalności operacyjnej oraz pozostałe koszty operacyjne, ale należy sprawdzić, czy wśród nich nie ma NKUP. W tabeli wskazano, że w pozostałych kosztach operacyjnych zawiera się kara za nieterminową dostawę towarów (300 zł). Taka kara nie stanowi KUP, więc trzeba ją wyłączyć. Koszty podatkowe to 88 000 zł + (8 000 zł − 300 zł) = 95 700 zł.

Krok 3: obliczenie dochodu podatkowego. Dochód = 158 000 zł − 95 700 zł = 62 300 zł.

Krok 4: obliczenie podatku CIT. Stosuje się podstawową stawkę CIT 19%, więc podatek wynosi 62 300 zł × 19% = 11 837,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są nieprawidłowe? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek: pozostawienia kary umownej w kosztach (zaniżenie podatku), pominięcia przychodów finansowych lub pozostałych operacyjnych (również zaniżenie podstawy), albo zastosowania niewłaściwej stawki podatku. Poprawny rachunek wymaga jednocześnie pełnego ujęcia przychodów oraz korekty kosztów o NKUP.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NKUP to koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, czyli wydatki ujęte księgowo, ale wyłączone podatkowo. W kalkulacji CIT trzeba je odjąć od kosztów, aby nie zaniżyć podatku. Typowy przykład w zadaniach to kary umowne lub grzywny.
Najpierw zsumuj wszystkie przychody podatkowe z tabeli (np. sprzedaż + pozostałe przychody operacyjne + finansowe). Potem ustal koszty podatkowe: suma kosztów minus NKUP. Dochód to różnica: przychody − koszty podatkowe.
W CIT część kar i odszkodowań jest wyłączona z kosztów uzyskania przychodów, więc mimo że firma je zapłaciła, nie obniżają one podstawy opodatkowania. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba rozpoznać taką pozycję w tabeli i potraktować ją jako NKUP.
Nie zawsze, ale bardzo często. Stawka 19% jest podstawowa, a istnieje też preferencyjna 9% dla podatników spełniających określone warunki. Jeśli w treści zadania nie wskazano spełnienia warunków preferencji, zwykle przyjmuje się stawkę podstawową 19%.
Do podstawy liczy się przychody podatkowe ze wszystkich źródeł wykazanych w danych: np. sprzedaż, pozostałe przychody operacyjne oraz przychody finansowe. Częsty błąd to pominięcie przychodów finansowych, bo "nie są sprzedażą".
Najczęściej: (1) zaliczenie kary umownej do KUP, (2) nieuwzględnienie przychodów finansowych lub pozostałych operacyjnych, (3) zastosowanie 9% zamiast 19% bez podstawy, (4) liczenie podatku od przychodów zamiast od dochodu. Pomaga trzymanie stałego schematu obliczeń.
To informacja, że część ujętych kosztów ma szczególny charakter i może wymagać korekty podatkowej. Jeśli kara jest NKUP, to nie powinna pozostać w kosztach podatkowych. W praktyce odejmujesz ją od pozycji kosztowej, aby uzyskać prawidłowe KUP.
Porównaj rząd wielkości: jeśli dochód to kilkadziesiąt tysięcy zł, to CIT 19% powinien być rzędu kilku–kilkunastu tysięcy. Dodatkowo sprawdź, czy podatek jest mniejszy niż 19% przychodów (bo liczysz go od dochodu, nie od obrotu).
NKUP odejmuje się na etapie ustalania kosztów podatkowych, jeszcze przed policzeniem dochodu. Schemat: suma kosztów z tabeli → minus NKUP → koszty podatkowe. Dopiero potem: przychody minus koszty podatkowe → dochód.
Ćwicz na krótkich tabelach i trzymaj jeden algorytm: przychody (wszystkie) → koszty (minus NKUP) → dochódstawka. Zrób listę typowych NKUP (kary, grzywny, część darowizn) i ucz się je rozpoznawać w opisach.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 19 ust. 1 (stawka 19%).
  • Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 16 ust. 1 pkt 22 (wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów – m.in. kary umowne).
  • Opis danych z tabeli w załączonej ilustracji (analiza obrazu w systemie): przychody 150 000/5 000/3 000 oraz koszty 88 000/8 000, w tym kara 300.

Materiały:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (lektura przepisów o stawkach i NKUP)
  • Podręczniki i repetytoria z rachunkowości podatkowej dla technika ekonomisty
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych EKA.5 z kalkulacją CIT i NKUP

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego