Oznaczenie φ50h8 należy czytać jako: średnica nominalna 50 mm, a dopuszczalne odchyłki wynikają z położenia pola tolerancji h oraz z klasy dokładności IT8.
Co oznacza litera h dla wałka?
W systemie tolerancji i pasowań litera h dla wałka ustawia pole tolerancji tak, że górna odchyłka wynosi 0. To praktyczna wskazówka: poprawnie wykonany wałek w tym polu nie powinien mieć średnicy większej niż nominalna.
Co oznacza liczba 8?
Liczba 8 określa klasę IT, czyli szerokość (rozstęp) tolerancji. Dla danej średnicy nominalnej wartość IT odczytuje się z tabel (zależnie od przedziału średnic). Pole tolerancji wałka h8 będzie więc rozciągało się od wartości nominalnej (na górze) w dół o pewną wartość IT8.
Ocena podanych wymiarów
- 49,999 mm jest minimalnie mniejsze od 50,000 mm, więc spełnia warunek "nie przekraczać nominalu" i typowo mieści się w polu tolerancji w dół.
- 50,029 mm przekracza 50,000 mm, czyli wychodzi powyżej górnej granicy pola h (górna odchyłka = 0). Z tego powodu jest niezgodne.
- 50,039 mm również przekracza nominalny wymiar, więc także nie spełnia wymagań pola h.
- 49,949 mm jest znacznie mniejsze od nominalu; przy klasie IT8 dolna granica nie jest aż tak odległa, więc taki wymiar z dużym prawdopodobieństwem spada poniżej dolnej granicy tolerancji i jest niezgodny.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) sprawdź położenie pola (litera: czy dopuszcza "na plus"), (2) sprawdź rozstęp (IT) z tabeli dla właściwego przedziału średnic. Dopiero potem porównuj liczby w mm.
