KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 22.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli ustal charakter i wartość różnicy inwentaryzacyjnej towarów.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Tabela.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę ustala się przez porównanie stanu rzeczywistego ze stanem księgowym dla każdej pozycji i wycenę: |różnica ilości| × cena.
Farby: (50−48)=2 op. niedoboru, 2×9,00=18,00 zł. Kredki: (16−14)=2 op. niedoboru, 2×15,00=30,00 zł. Zeszyt: 0. Razem 48,00 zł niedoboru.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne ustala się, porównując stan księgowy (z ewidencji) ze stanem rzeczywistym (ze spisu z natury). Jeśli stan rzeczywisty jest mniejszy od księgowego, powstaje niedobór; jeśli większy – nadwyżka.

W tym zadaniu każdą pozycję z tabeli trzeba policzyć osobno, a następnie zsumować wartości różnic:

  • Farby plakatowe: stan księgowy 50 op., stan rzeczywisty 48 op. Różnica ilościowa to 2 op. "braku", czyli niedobór. Wartość: 2 × 9,00 zł = 18,00 zł.
  • Zeszyt 60-kartkowy: stan księgowy 39 szt., stan rzeczywisty 39 szt. Różnica wynosi 0, więc ta pozycja nie zmienia wyniku (0 zł).
  • Kredki: stan księgowy 16 op., stan rzeczywisty 14 op. Różnica to 2 op. niedoboru. Wartość: 2 × 15,00 zł = 30,00 zł.

Suma wartości różnic: 18,00 zł + 30,00 zł = 48,00 zł. Ponieważ w obu pozycjach stan rzeczywisty był niższy od księgowego, wynik końcowy ma charakter niedoboru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Warianty z kwotą 12,00 zł wynikają zwykle z policzenia tylko części tabeli albo z błędnego mnożenia różnicy przez cenę. Odpowiedzi z "nadwyżką" to typowa pomyłka znaku: nadwyżka wystąpiłaby tylko wtedy, gdy stan rzeczywisty byłby większy od księgowego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj krótką tabelkę pomocniczą: różnica ilości → charakter (niedobór/nadwyżka) → wartość, i dopiero potem wykonuj sumowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnica inwentaryzacyjna to rozbieżność między stanem towaru w ewidencji (stan księgowy) a stanem ustalonym podczas spisu z natury (stan rzeczywisty). Może mieć postać niedoboru (brakuje) albo nadwyżki (jest więcej niż w ewidencji).
Porównaj stany: gdy stan rzeczywisty jest mniejszy niż księgowy, masz niedobór; gdy stan rzeczywisty jest większy, masz nadwyżkę. Dla pewności zapisz działanie jako: stan rzeczywisty − stan księgowy (ujemny wynik = niedobór).
Najpierw policz różnicę ilościową dla każdej pozycji (ile sztuk/opakowań brakuje). Następnie wartość różnicy to: |różnica ilości| × cena jednostkowa. Na końcu sumujesz wartości dla wszystkich pozycji, uwzględniając ich charakter.
Pozycja z wynikiem 0 pokazuje, że nie każda pozycja wpływa na wynik końcowy i uczy kompletnego przejścia przez tabelę. W obliczeniach ma wartość 0 zł, ale jej sprawdzenie zmniejsza ryzyko pominięcia wierszy i popełnienia błędu rachunkowego.
Najczęstsze to: odwrócenie znaku (niedobór vs nadwyżka), policzenie tylko jednego wiersza tabeli, błędne mnożenie różnicy przez cenę, nieuważne sumowanie oraz przedwczesne zaokrąglanie. Pomaga zapis wyników cząstkowych przy każdej pozycji.
Można przyjąć dowolną konsekwentną konwencję, ale trzeba poprawnie zinterpretować znak. W praktyce często liczy się: stan rzeczywisty − stan księgowy. Wynik ujemny oznacza niedobór, dodatni nadwyżkę. Wartość pieniężną liczysz z wartości bezwzględnej.
Inwentaryzację wykonuje się okresowo (np. na koniec roku lub sezonu), przy zmianach organizacyjnych, a także doraźnie, gdy trzeba wyjaśnić nieprawidłowości w stanach magazynowych. Jej celem jest potwierdzenie, czy ewidencja odpowiada stanowi faktycznemu.
Niedobór może wynikać m.in. z kradzieży, uszkodzeń, błędów w przyjęciu dostawy, pomyłek w wydaniach, nieprawidłowej ewidencji lub naturalnych ubytków. W praktyce po obliczeniu niedoboru szuka się przyczyny, aby ograniczyć straty.
Stosuj stały schemat: (1) różnica ilości w każdym wierszu, (2) od razu dopisz "niedobór/nadwyżka", (3) policz wartość w zł, (4) na końcu suma. Unikaj liczenia "w głowie" bez zapisu, bo najwięcej punktów traci się na prostych pomyłkach.
W tego typu zadaniach cena w tabeli jest ceną jednostkową (np. za sztukę lub opakowanie). Wykorzystujesz ją do wyceny różnicy: liczba brakujących lub nadmiarowych jednostek × cena. Dzięki temu z różnicy ilościowej otrzymujesz różnicę wartościową.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że różnicę ustala się przez porównanie stanu rzeczywistego ze stanem księgowym dla każdej pozycji i wycenę: |różnica ilości| × cena.Farby: (50−48)=2 op.

Źródła:

  • Wikipedia: "Inwentaryzacja" – opis pojęcia i celu (https://pl.wikipedia.org/wiki/Inwentaryzacja) – dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia: "Zapasy" – znaczenie zapasów i ich ewidencja (https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapasy) – dostęp 2026-03-04
  • PoradnikPrzedsiebiorcy.pl: artykuły o inwentaryzacji i rozliczaniu różnic inwentaryzacyjnych (https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/) – dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji HAN.1 z działu: gospodarka magazynowa i inwentaryzacja
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących różnic inwentaryzacyjnych (arkusze CKE/OKE – dział: obliczenia magazynowe)
  • Materiały szkolne z podstaw rachunkowości w części o zapasach i inwentaryzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego