KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 15.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz wartość współrzędnej Y punktu 2 w ciągu poligonowym nawiązanym dwustronnie.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika geodety, kwalifikacja B34.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współrzędną Y punktu 2 wyznacza się, dodając do znanego Y punktu nawiązania 26 skorygowane przyrosty Δy na odcinkach 26–1 i 1–2. Poprawki zapisane przy Δy (w cm) zmieniają wartości przyrostów, więc należy liczyć na danych po korekcie. Suma: 9510,67 + 152,22 + 138,12 = 9801,01 m.

Pełne wyjaśnienie:

Ciąg poligonowy nawiązany dwustronnie opiera się na dwóch punktach o znanych współrzędnych (tu: punkt 26 i 27). Dzięki temu można wykonać kontrolę domknięcia i wyrównać wyniki, aby suma przyrostów była zgodna z różnicą współrzędnych punktów nawiązania.

W tabeli podano przyrosty Δy pomierzone oraz poprawki zapisane w indeksie górnym (w centymetrach). Poprawki należy uwzględnić algebraicznie, a następnie pracować na skorygowanych przyrostach:

  • dla odcinka 26–1: 152,24 z poprawką −2 cm daje 152,22 m,
  • dla odcinka 1–2: 138,15 z poprawką −3 cm daje 138,12 m,
  • dla odcinka 2–27: 224,12 z poprawką −2 cm daje 224,10 m (to służy kontroli domknięcia całego ciągu).

Aby obliczyć Y punktu 2, startujemy od znanej współrzędnej Y punktu 26 i dodajemy kolejne skorygowane przyrosty Δy aż do punktu 2:

Y₂ = Y₂₆ + Δy(26–1) + Δy(1–2)
Y₂ = 9510,67 + 152,22 + 138,12 = 9801,01 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 9801,05 m i 9801,07 m zwykle wynikają z częściowego pominięcia poprawek (np. zastosowania tylko jednej korekty) albo z pomyłki w przeliczeniu cm na m.
  • 9801,11 m jest typowym skutkiem policzenia na przyrostach pomierzonych bez korekt (lub z błędnym znakiem poprawki), co zawyża wynik o kilka centymetrów.

W praktyce warto wykonać kontrolę: suma skorygowanych przyrostów Δy w całym ciągu powinna dać dokładnie różnicę Y(27) − Y(26). To pozwala szybko wychwycić błąd znaku, jednostek lub pominiętej poprawki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ciąg odcinków pomiarowych (boków), który zaczyna się i kończy na punktach o znanych współrzędnych. Dzięki temu można porównać teoretyczne różnice współrzędnych z sumą przyrostów z pomiaru i ocenić błąd domknięcia, a następnie wyrównać wyniki.
Współrzędną Y liczy się przez dodawanie kolejnych przyrostów Δy do znanego Y punktu startowego. Dla punktu pośredniego sumujesz Δy od punktu nawiązania do tego punktu. Kluczowe jest, aby użyć Δy po uwzględnieniu poprawek (jeśli są podane).
Poprawki służą do wyrównania ciągu, czyli rozdzielenia odchyłki domknięcia tak, aby suma przyrostów była zgodna z różnicą współrzędnych punktów nawiązania. Często zapisuje się je w cm dla wygody, ale w obliczeniach trzeba je przeliczyć na metry i dodać ze znakiem.
Najprostsza kontrola to sprawdzenie sumy skorygowanych przyrostów. Suma Δy po poprawkach powinna równać się różnicy Y punktu końcowego i początkowego nawiązania. Jeśli się nie zgadza, zwykle oznacza to błąd znaku poprawki, błąd jednostek lub pominięcie jednego odcinka.
Do wyznaczenia współrzędnych w wyrównanym ciągu należy używać przyrostów po korekcie, czyli z uwzględnieniem poprawek. Przyrosty pomierzone są bazą, ale dopiero skorygowane wartości zapewniają zgodność z nawiązaniem i poprawne domknięcie.
Najczęściej: (1) pomijanie poprawek zapisanych przy Δy, (2) błędne przeliczenie cm na m, (3) dodanie poprawki z niewłaściwym znakiem, (4) pomylenie kolumn X i Y, (5) brak sumy kontrolnej na punkcie końcowym nawiązania. Każdy z nich daje różnice rzędu kilku cm.
Wyrównanie stosuje się m.in. przy zakładaniu i zagęszczaniu osnów pomiarowych, w pomiarach realizacyjnych (tyczenia), inwentaryzacyjnych i kontrolnych. Pozwala ograniczyć wpływ drobnych błędów obserwacji i uzyskać spójne współrzędne do opracowania mapy lub szkicu.
Taki zapis oznacza wartość przyrostu Δy równą 152,24 m oraz poprawkę −2 cm do tej wartości. W obliczeniach należy przeliczyć −2 cm na −0,02 m i dodać do przyrostu: 152,24 − 0,02 = 152,22 m. Analogicznie postępuje się z pozostałymi odcinkami.
Różnice centymetrowe są typowe, bo poprawki do wyrównania mają zwykle małe wartości (cm) i właśnie one decydują o końcowych współrzędnych. Jeśli ktoś policzy na wartościach pomierzonych albo zgubi jedną poprawkę, otrzyma wynik przesunięty o kilka cm, co pasuje do "podchwytliwych" dystraktorów.
Ćwicz schemat: odczyt danych → poprawki → skorygowane przyrosty → suma do szukanego punktu → kontrola nawiązaniem. Trenuj uważność na jednostki (cm vs m) i znaki. Warto robić szybkie sprawdzenie, czy suma skorygowanych przyrostów zgadza się z różnicą współrzędnych punktów nawiązania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Współrzędną Y punktu 2 wyznacza się, dodając do znanego Y punktu nawiązania 26 skorygowane przyrosty Δy na odcinkach 26–1 i 1–2."

Materiały:

  • Notatki z zajęć: osnowy pomiarowe i ciągi poligonowe (BUD.18)
  • Zbiory zadań rachunkowych z geodezji: obliczenia współrzędnych z przyrostów
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące kontroli domknięcia i wyrównania ciągów (materiały dydaktyczne szkoły)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego