KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 5.
Na podstawie danych zamieszczonych na rysunku wskaż zapisy działań prowadzących do obliczenia współrzędnych punktu osnowy pomiarowej nr 1002.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z geodezją, który może być używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie biegunowej współrzędne punktu wyznacza się przez dodanie do współrzędnych punktu znanego przyrostów: ΔX = d·cos(k), ΔY = d·sin(k), gdzie d to długość, a k to kierunek/azymut zgodny z definicją z rysunku. Poprawny zapis musi mieć właściwy kąt i znaki "+" odpowiadające przyrostom.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z geodezji, gdy mamy punkt znany (tu: 1001) oraz obserwację do punktu wyznaczanego (tu: 1002) opisaną długością i kierunkiem/azymutem, standardowo stosuje się zależności metody biegunowej. Ideą jest rozłożenie wektora o długości d na składowe w osiach układu współrzędnych.

Dla przyjętej w zadaniu konwencji (wynikającej z rysunku i definicji kierunku) przyrosty zapisuje się jako:

  • ΔX = d · cos(k)
  • ΔY = d · sin(k)

Następnie współrzędne punktu 1002 wyznacza się przez dodanie przyrostów do współrzędnych punktu 1001:

  • X1002 = X1001 + ΔX
  • Y1002 = Y1001 + ΔY

Odpowiedź "X1002 = X1001 + 58,25 ∙ cos 91,1607g; Y1002 = Y1001 + 58,25 ∙ sin 91,1607g" jest poprawna, ponieważ zachowuje właściwą postać wzorów (cos dla składowej X i sin dla składowej Y), używa długości 58,25 oraz wskazanego na rysunku kierunku 91,1607g, a także stosuje dodawanie przyrostów do punktu wyjściowego.

Pozostałe zapisy są typowymi pułapkami:

  • Warianty z kątem 66,9557g są niepoprawne, jeżeli z rysunku wynika, że do obliczeń należy użyć kierunku 91,1607g (np. mylenie kąta pomocniczego, kąta wewnętrznego albo odczytu z innego elementu konstrukcji).
  • Warianty z odejmowaniem zarówno w X, jak i w Y (znaki "−") są błędne, gdy wektor z 1001 do 1002 daje dodatnie przyrosty w przyjętym układzie osi. To częsty błąd "nawykowego" doboru znaku bez analizy ćwiartki.

W praktyce egzaminacyjnej warto zawsze wykonać krótki test logiczny: sprawdzić, czy zapis odpowiada schematowi punkt znany + przyrost oraz czy użyty kąt jest dokładnie tym, który opisuje kierunek/azymut od punktu 1001 do 1002 (a nie kątem pobocznym). Jeżeli rysunek wskazuje jednostkę w gradach (g), nie należy jej traktować jak stopni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biegunowa to sposób wyznaczania położenia punktu na podstawie punktu znanego, długości odcinka do punktu oraz kierunku/azymutu. W obliczeniach rozkłada się długość na składowe i dodaje przyrosty do współrzędnych punktu wyjściowego.
Najczęściej przyrosty liczy się z rozkładu wektora: ΔX = d·cos(k) oraz ΔY = d·sin(k), gdzie d to długość, a k to kierunek/azymut zgodny z definicją w zadaniu. Kluczowe jest zachowanie właściwej konwencji osi oraz jednostki kąta.
Sinus i cosinus służą do rozłożenia odcinka o znanej długości na składowe w osiach układu współrzędnych. Dzięki temu z jednej obserwacji (długość + kierunek) można wyznaczyć oddzielnie zmianę w osi X i zmianę w osi Y, a potem dodać je do współrzędnych punktu znanego.
Zapis z literą g oznacza, że kąt podano w gradach (gonach), a nie w stopniach. To ważne, bo wartości liczbowe w gradach wyglądają podobnie do stopni, ale są w innej skali. W obliczeniach trzeba stosować tryb/ustawienia kalkulatora właściwe dla gradów.
Znaki wynikają z tego, w którą stronę "idzie" wektor od punktu znanego do wyznaczanego w układzie osi. Pomaga szybka kontrola graficzna: czy punkt 1002 leży na rysunku "na prawo/lewo" (X) i "w górę/w dół" (Y) od punktu 1001. Dopiero potem dobiera się dodawanie lub odejmowanie przyrostów.
Najczęstsze są: (1) użycie złego kąta z rysunku (np. kąta pomocniczego zamiast kierunku), (2) zamiana sin i cos, (3) błędny znak przyrostów, (4) nieuwzględnienie, że kąt jest w gradach, (5) przepisanie długości z inną jednostką lub z błędnym przecinkiem.
Dodaje się, gdy przyrost w danej osi ma znak dodatni (punkt jest w dodatnim kierunku osi względem punktu wyjściowego). Odejmuje się, gdy przyrost jest ujemny. W praktyce znak wynika z ćwiartki kierunku/azymutu i z tego, jak zdefiniowano osie X i Y w zadaniu.
Można wykonać kontrolę jakości: (1) czy jest postać "współrzędne punktu znanego + przyrost", (2) czy w przyrostach występuje ta sama długość co w danych, (3) czy użyto właściwego kąta, (4) czy sin i cos przypisano konsekwentnie do osi. To często wystarcza do eliminacji błędnych zapisów.
Kluczowe są: numer punktu bazowego (od którego prowadzona jest obserwacja), długość odcinka do punktu wyznaczanego oraz kierunek/azymut tej linii w podanej jednostce (np. g). Bez tych trzech informacji nie da się jednoznacznie zapisać działań do obliczeń X i Y.
Zwykle nie ma takiej potrzeby, jeśli kalkulator lub procedura obliczeń pozwala pracować bezpośrednio w gradach. Najważniejsze jest, aby konsekwentnie używać tej samej jednostki kąta co w danych i nie mieszać gradów ze stopniami. Przeliczenia wykonuje się tylko, gdy jest to wyraźnie wymagane.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawny zapis musi mieć właściwy kąt i znaki "+" odpowiadające przyrostom."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące metody biegunowej i obliczeń przyrostów współrzędnych
  • Zadania ćwiczeniowe z tachimetrii: obliczanie współrzędnych z długości i azymutu/kierunku
  • Tablice/ściąga: zależności przyrostów X, Y od definicji azymutu w danym układzie osi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego