KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 39.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ dopuszczalne pochylenie słupa stalowego wysokości 6 m podpierającego belkę podsuwnicową.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli dotyczącej dopuszczalnych odchyleń montażowych słupów stalowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli dla słupa podpierającego belkę podsuwnicową obowiązuje zależność od wysokości h.
Dla h=6 m, czyli 6000 mm, spełniony jest warunek 5000≤h≤25000, więc stosuje się wzór e=±h/1000. Po podstawieniu e=±6000/1000 otrzymuje się dopuszczalne pochylenie ±6 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba skorzystać z tabeli dopuszczalnych odchyłek montażowych dla słupa podpierającego belkę podsuwnicową. Ten przypadek ma osobne, bardziej rygorystyczne tolerancje niż słupy bez belki podsuwnicowej, dlatego kluczowe jest wybranie właściwego wiersza tabeli.

Następnie należy poprawnie dobrać warunek zależny od wysokości h (podanej w tabeli w milimetrach):

  • dla h < 5000 mm obowiązuje stała wartość ±5 mm,
  • dla 5000 ≤ h ≤ 25000 mm obowiązuje wzór e=±h/1000,
  • dla h > 25000 mm obowiązuje ograniczenie ±25 mm.

Wysokość słupa wynosi 6 m, więc najpierw przeliczamy jednostki: 6 m = 6000 mm. Liczba 6000 mm mieści się w przedziale 5000–25000 mm, dlatego stosujemy wzór proporcjonalny: e=±h/1000. Po podstawieniu h=6000 mm dostajemy e=±6000/1000=±6 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartość ±5 mm dotyczy tylko niższych słupów (poniżej 5 m), więc dla 6 m jest zbyt mała. Odpowiedzi ±50 mm i ±60 mm są nieadekwatnie duże i zwykle wynikają z pomyłki skali lub błędnego przeniesienia innych tolerancji; przy belkach podsuwnicowych wymagana jest wysoka dokładność geometrii. W praktyce monter kontroluje pionowość (np. teodolitem) i w razie przekroczenia tolerancji koryguje ustawienie słupa przed trwałym zamocowaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W tabelach tolerancji montażowych wysokość h bywa podawana w milimetrach. Przeliczenie jest proste: 1 m = 1000 mm, więc 6 m = 6000 mm. Dopiero tę wartość podstawiasz do warunku przedziału oraz ewentualnego wzoru na odchyłkę.
To maksymalna dopuszczalna odchyłka od pionu na wysokości słupa, wyrażona jako wartość e w milimetrach. Zapis "±" oznacza, że odchylenie może wystąpić w dowolnym kierunku (na dwie strony), ale jego wartość bezwzględna nie może przekroczyć podanej tolerancji.
Belki podsuwnicowe i tory suwnicowe wymagają dokładnej geometrii, bo od niej zależy prawidłowa praca suwnicy (toczenie kół, brak zakleszczeń, równomierne obciążenia). Dlatego dla słupów podpierających belki podsuwnicowe stosuje się bardziej rygorystyczne dopuszczalne odchyłki niż dla słupów "zwykłych".
Najpierw ustal typ słupa (np. czy podpiera belkę podsuwnicową), a potem porównaj wysokość h w mm z granicami przedziałów. Dopiero po przypisaniu do zakresu (np. 5000–25000 mm) wybierasz właściwą regułę: wartość stałą albo wzór.
Dla h = 6000 mm nie można stosować stałego ±5 mm, bo to dotyczy tylko przypadku h < 5000 mm. Wysokość 6000 mm mieści się w przedziale 5000 ≤ h ≤ 25000, więc należy zastosować wzór e=±h/1000 i obliczyć wartość liczbową.
Podstawiasz do wzoru wysokość h w milimetrach i dzielisz przez 1000. Przykład: dla h=6000 mm otrzymujesz e=±6000/1000=±6 mm. Znak "±" zostaje, bo tolerancja działa w obie strony od pionu.
Najczęstsze są: pomyłka jednostek (podstawienie 6 zamiast 6000), wybranie złego wiersza tabeli (słup bez belki zamiast podsuwnicowy) oraz złe dopasowanie przedziału (wzięcie ±5 mm mimo h>5000). Błąd może też wynikać z mylenia różnych wzorów tolerancji.
Stosuje się m.in. teodolit lub inne przyrządy geodezyjne, a także metody kontrolne zależnie od wymagań dokładności. Pomiar pozwala wyznaczyć odchylenie od pionu i porównać je z tolerancją (np. ±6 mm). Gdy wynik jest poza limitem, słup koryguje się przed ostatecznym zamocowaniem.
Gdy zmierzona odchyłka od pionu przekracza wartość dopuszczalną z tabeli dla danego typu słupa. W konstrukcjach z belkami podsuwnicowymi przekroczenie tolerancji może wpłynąć na geometrię toru suwnicy, więc korektę wykonuje się przed trwałym skręceniem/zakotwieniem i przed odbiorem robót.
Dla słupów podpierających belkę podsuwnicową takie wartości są zwykle zbyt duże, bo wymagania geometryczne są wysokie. Takie odpowiedzi często wynikają z pomyłki skali albo przeniesienia innych, mniej rygorystycznych zasad. Na egzaminie zawsze opieraj się na właściwym wierszu tabeli i przelicz h na mm.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W tabeli dla słupa podpierającego belkę podsuwnicową obowiązuje zależność od wysokości h.Dla h=6 m, czyli 6000 mm, spełniony jest warunek 5000≤h≤25000, więc stosuje się wzór e=±h/1000."

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu (materiał egzaminacyjny): tabela pt. "Tabela. Dopuszczalne odchyłki montażowe słupów stalowych" z warunkami e=±5 mm (h<5000), e=±h/1000 (5000≤h≤25000), e=±25 mm (h>25000).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.8 dotyczące montażu konstrukcji stalowych i kontroli geometrii
  • Tablice/tabele tolerancji montażowych stosowane w zadaniach egzaminacyjnych dla słupów z belkami podsuwnicowymi
  • Podręczniki z zakresu montażu konstrukcji stalowych (rozdziały o tolerancjach i pomiarach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego