Aby obliczyć różnicę rzędnych wysokości pomiędzy początkiem i końcem odcinka drogi, korzysta się z zależności wynikającej z definicji pochylenia podłużnego (spadku):
ΔH = i · L
- ΔH – szukana różnica wysokości (np. w metrach lub centymetrach),
- i – największe dopuszczalne pochylenie niwelety dla danej prędkości projektowej (wartość z tabeli),
- L – długość odcinka drogi (tu: 500 m).
Krok 1: Odczytaj z tabeli wartość największego dopuszczalnego pochylenia niwelety dla prędkości projektowej 100 km/h. To jest kluczowa dana wejściowa – bez niej nie da się wykonać obliczenia.
Krok 2: Upewnij się, w jakich jednostkach podano pochylenie (np. w % albo w ‰) i zamień je na postać bezwymiarową do wzoru. To częste źródło błędów, bo pomyłka % z ‰ daje wynik 10 razy za duży lub 10 razy za mały.
Krok 3: Podstaw L = 500 m do wzoru i oblicz ΔH. Dla danych z tabeli właściwy wynik to 0,25 m, czyli po zamianie jednostek 25 cm.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 15 cm i 10 cm zwykle wynikają z błędnego odczytu wartości dla innej prędkości projektowej albo z niepoprawnego przeliczenia jednostek.
- 20 cm jest typowym skutkiem zaokrąglenia w nieodpowiednim miejscu obliczeń albo przyjęcia niewłaściwego pochylenia (np. nie "największego dopuszczalnego", tylko innego parametru z tabeli).
W praktyce na budowie taka umiejętność pomaga kontrolować profil podłużny i zgodność robót ziemnych z założeniami projektu.
