KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 36.
Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal rodzaj i wartość różnic inwentaryzacyjnych.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Zestawienie różnic inwentaryzacyjnych w hurtowni na dzień 31.12.2020 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić różnice inwentaryzacyjne, porównuje się stan rzeczywisty (ze spisu z natury) ze stanem ewidencyjnym. Jeśli stan rzeczywisty jest niższy, powstaje niedobór, a gdy jest wyższy — nadwyżka. Wartość różnicy wylicza się jako ilość różnicy × cena z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne powstają wtedy, gdy po spisie z natury (stan rzeczywisty) magazynu lub zapasów okazuje się, że wartości/ilości nie zgadzają się ze stanem wynikającym z ewidencji księgowej lub magazynowej (stan ewidencyjny).

Jak rozpoznać rodzaj różnicy?

  • Niedobór występuje, gdy stan rzeczywisty < stan ewidencyjny. Oznacza to, że fizycznie jest mniej towaru/materiału, niż wynika z zapisów.
  • Nadwyżka występuje, gdy stan rzeczywisty > stan ewidencyjny. Oznacza to, że fizycznie jest więcej składników zapasów, niż pokazuje ewidencja.

Jak obliczyć wartość różnicy?

Najpierw ustala się różnicę ilościową (np. w sztukach lub litrach), a następnie przelicza na wartość według ceny wskazanej w tabeli (zależnie od przyjętych zasad może to być cena ewidencyjna/cena zakupu — w zadaniu należy stosować to, co podano). Schemat obliczeń:

  1. Różnica ilościowa = stan rzeczywisty − stan ewidencyjny.
  2. Wartość różnicy = |różnica ilościowa| × cena jednostkowa.
  3. Ustalenie rodzaju: znak różnicy wskazuje, czy to niedobór (ujemna), czy nadwyżka (dodatnia).

W podanym zestawie odpowiedzi poprawna jest ta, która wskazuje niedobór soku jabłkowego o wartości 15,00 zł oraz nadwyżkę soku wiśniowego o wartości 6,40 zł, czyli zgodnie z kierunkiem rozbieżności wynikającym z danych tabelarycznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Warianty z niedoborem dla obu produktów lub nadwyżką dla obu produktów wynikają zwykle z pomylenia kierunku porównania stanów albo mechanicznego przyjęcia, że każda różnica to ten sam typ.
  • Wariant z nadwyżką jabłkowego i niedoborem wiśniowego to klasyczny błąd odwrócenia znaków (stan ewidencyjny minus rzeczywisty zamiast odwrotnie) lub pomylenia wierszy w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw określ typ różnicy (niedobór/nadwyżka) na podstawie samych ilości, dopiero potem licz wartość. To ogranicza ryzyko błędu znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem rzeczywistym zapasów ustalonym w spisie z natury a stanem wynikającym z ewidencji (księgowej/magazynowej). Mogą mieć postać niedoboru (jest mniej) albo nadwyżki (jest więcej).
Porównaj ilości: jeśli stan rzeczywisty jest mniejszy od ewidencyjnego, masz niedobór. Jeśli stan rzeczywisty jest większy od ewidencyjnego, masz nadwyżkę. Najpierw ustal typ różnicy, dopiero potem przelicz ją na wartość.
Najpierw policz różnicę ilościową (stan rzeczywisty − stan ewidencyjny). Następnie weź wartość bezwzględną tej różnicy i pomnóż przez cenę jednostkową podaną w tabeli. Wynik to wartość niedoboru albo nadwyżki w zł.
Najczęstszy problem to odwrócenie porównania (liczenie ewidencyjny − rzeczywisty zamiast rzeczywisty − ewidencyjny) oraz pomylenie wierszy w tabeli. Pomaga zapisanie znaku różnicy i krótkie hasło: "mniej w magazynie = niedobór".
Nadwyżka oznacza, że fizycznie jest więcej niż w ewidencji, ale przyczyna może być różna: nieujęte przyjęcie, błąd dokumentu, pomyłka w wydaniu, błąd w spisie. Sam fakt nadwyżki nie przesądza winy; ważna jest analiza przyczyn i dokumentacja.
Kluczowe są: stan ewidencyjny, stan rzeczywisty (ze spisu) oraz cena jednostkowa do wyceny różnicy. Jeśli tabela zawiera różne ceny lub jednostki miary, trzeba je konsekwentnie zastosować do właściwej pozycji asortymentowej.
Typowe błędy to: pominięcie mnożenia przez cenę, użycie złej ceny (np. z innego towaru), błędne zaokrąglenia oraz przeliczenie różnicy ilościowej w niewłaściwej jednostce (np. sztuki vs litry). Dobrą praktyką jest zapisanie wzoru obok obliczeń.
To częsta sytuacja w magazynie: część pozycji może "zniknąć" (niedobór), a inne mogą być nieujęte w ewidencji (nadwyżka). W zadaniach egzaminacyjnych oznacza to, że dla każdej pozycji osobno porównujesz stany i osobno wyceniasz różnicę.
Na egzaminie zwykle nie zakłada się kompensaty, chyba że polecenie wyraźnie to dopuszcza. W praktyce zasady kompensowania są bardziej złożone i zależą od okoliczności oraz dokumentacji. W zadaniu traktuj każdy asortyment oddzielnie, jeśli nie ma innych wskazówek.
Ćwicz schemat: (1) odczyt danych z tabeli, (2) policz różnicę ilościową, (3) określ typ: niedobór/nadwyżka, (4) przelicz na wartość, (5) sprawdź sens wyniku. Pomaga też wykonywanie zadań na kilku pozycjach towarowych, aby unikać pomyłek w wierszach.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby ustalić różnice inwentaryzacyjne, porównuje się stan rzeczywisty (ze spisu z natury) ze stanem ewidencyjnym."

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: rozdziały o zapasach i inwentaryzacji
  • Zestawy zadań z inwentaryzacji (spis z natury, porównanie stanów, wycena różnic)
  • Instrukcja inwentaryzacyjna (wzorcowa) używana w jednostkach gospodarczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego