KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
W przedsiębiorstwie handlowym wykryto niedobór towarów A - 100 szt. po 2,00 zł/szt. i nadwyżkę towarów B - 110 szt. po 1,90 zł/szt. Decyzją komisji inwentaryzacyjnej dokonano kompensaty tych towarów o wartości 190,00 zł. Po dokonanej kompensacie do rozliczenia pozostaje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyceń różnice: niedobór A = 100 × 2,00 = 200,00 zł, nadwyżka B = 110 × 1,90 = 209,00 zł. Kompensata 190,00 zł zmniejsza obie strony o tę samą kwotę. Do rozliczenia zostaje niedobór 10,00 zł oraz nadwyżka 19,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych w przedsiębiorstwie handlowym: wykryto niedobór jednego towaru i nadwyżkę innego towaru, a komisja zdecydowała o kompensacie wartości.

Krok 1: obliczenie wartości pierwotnych różnic
Wartość różnicy to zawsze: ilość × cena jednostkowa.
• Niedobór towarów A: 100 szt. × 2,00 zł/szt. = 200,00 zł.
• Nadwyżka towarów B: 110 szt. × 1,90 zł/szt. = 209,00 zł.

Krok 2: zastosowanie kompensaty
Kompensata w kwocie 190,00 zł oznacza, że uznaje się wzajemne "pokrycie" części niedoboru częścią nadwyżki do tej właśnie wartości. W praktyce rachunkowej, przy kompensacie kwotowej, odejmuje się tę samą kwotę od wartości niedoboru i od wartości nadwyżki (bo skompensowana część przestaje być rozliczana oddzielnie).

Krok 3: kwoty pozostające do rozliczenia
• Pozostały niedobór: 200,00 − 190,00 = 10,00 zł.
• Pozostała nadwyżka: 209,00 − 190,00 = 19,00 zł.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "niedobór o wartości 10,00 zł i nadwyżka o wartości 19,00 zł".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "tylko nadwyżka o wartości 10,00 zł" pomija fakt, że po kompensacie nadal może pozostać zarówno niedobór, jak i nadwyżka, jeśli ich wartości początkowe nie były równe.
  • "niedobór o wartości 19,00 zł i nadwyżka o wartości 10,00 zł" odwraca wyniki, co zwykle wynika z pomylenia, która wartość była większa przed kompensatą.
  • "tylko niedobór o wartości 19,00 zł" ignoruje to, że nadwyżka była wyższa (209,00 zł) niż niedobór (200,00 zł), więc po kompensacie pozostaje jeszcze dodatnia nadwyżka.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz obie wartości przed kompensatą i sprawdź, która była większa. Po kompensacie "resztą" będzie różnica: 209,00 − 200,00 = 9,00 zł, ale rozbita na dwie pozycje wynosi odpowiednio 10,00 i 19,00 po odjęciu kwoty kompensaty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór inwentaryzacyjny to sytuacja, gdy w spisie z natury stwierdza się mniejszą ilość towaru niż wynika z ewidencji. Wartościowo wycenia się go jako ilość brakującą pomnożoną przez cenę jednostkową przyjętą do rozliczenia.
Nadwyżka inwentaryzacyjna występuje, gdy faktyczna ilość towaru jest większa niż stan ewidencyjny. Może wynikać m.in. z błędów przy przyjęciu/rozchodzie, pomyłek w dokumentach, błędnej identyfikacji asortymentu lub wcześniejszych nieujawnionych niedoborów.
Najpierw przelicz wartości: wartość = ilość × cena jednostkowa. Dopiero potem wykonuj kompensatę. W tym typie zadań kluczowe jest, aby nie odejmować "sztuk" od "złotych", tylko zawsze pracować na wartościach.
Kompensata oznacza, że część nadwyżki "pokrywa" część niedoboru do wskazanej wartości. Skoro dana część została skompensowana, nie rozlicza się jej już oddzielnie po obu stronach. Dlatego odejmuje się tę samą kwotę od wartości niedoboru i od wartości nadwyżki.
Nie. Do zera rozliczy tylko wtedy, gdy wartości niedoboru i nadwyżki są równe (albo kompensata równa jest mniejszej z nich, a druga strona też wynosi tyle samo). Gdy wartości początkowe są różne, po kompensacie pozostanie jednocześnie niedobór i nadwyżka do dalszego rozliczenia.
Szybka kontrola: porównaj wartości przed kompensatą. Tu nadwyżka 209,00 zł jest większa niż niedobór 200,00 zł o 9,00 zł. Po kompensacie nadal "przewaga" nadwyżki nad niedoborem powinna wynosić 9,00 zł (19,00 − 10,00 = 9,00), więc wynik jest spójny.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie kompensaty na ilościach zamiast na wartościach, odejmowanie kompensaty tylko od jednej strony, odwracanie kwot (zamiana niedoboru z nadwyżką) oraz brak przeliczenia wartości przed rozpoczęciem rozliczenia.
W treści podano wprost: "kompensaty tych towarów o wartości 190,00 zł", więc jest to kompensata wartościowa. Oznacza to, że rozliczasz różnice w złotych, a nie w sztukach. Ilości służą tylko do obliczenia wartości niedoboru i nadwyżki.
Stosuje się ją, gdy spełnione są warunki przyjęte w jednostce (np. podobny asortyment, to samo miejsce składowania, ten sam okres spisu) i komisja uzna, że część różnic ma wspólną przyczynę. W zadaniach egzaminacyjnych informacja o decyzji komisji oznacza, że kompensatę trzeba uwzględnić w rachunku.
Ćwicz schemat: 1) policz wartości (ilość × cena), 2) zastosuj wskazaną kompensatę, 3) podaj, co zostaje do rozliczenia. Trenuj też szybkie kontrole wyniku (porównanie wartości przed i po kompensacie), aby wychwycić odwrócenie kwot.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw wyceń różnice: niedobór A = 100 × 2,00 = 200,00 zł, nadwyżka B = 110 × 1,90 = 209,00 zł. Kompensata 190,00 zł zmniejsza obie strony o tę samą kwotę."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji EKA.7 z działu: inwentaryzacja i rozliczanie różnic
  • Materiały szkolne z rachunkowości finansowej: zapasy, spis z natury, różnice inwentaryzacyjne
  • Zestawy zadań rachunkowych (arkusze ćwiczeń) dotyczące wyceny i rozliczania niedoborów/nadwyżek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego