Zadanie dotyczy rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych w przedsiębiorstwie handlowym: wykryto niedobór jednego towaru i nadwyżkę innego towaru, a komisja zdecydowała o kompensacie wartości.
Krok 1: obliczenie wartości pierwotnych różnic
Wartość różnicy to zawsze: ilość × cena jednostkowa.
• Niedobór towarów A: 100 szt. × 2,00 zł/szt. = 200,00 zł.
• Nadwyżka towarów B: 110 szt. × 1,90 zł/szt. = 209,00 zł.
Krok 2: zastosowanie kompensaty
Kompensata w kwocie 190,00 zł oznacza, że uznaje się wzajemne "pokrycie" części niedoboru częścią nadwyżki do tej właśnie wartości. W praktyce rachunkowej, przy kompensacie kwotowej, odejmuje się tę samą kwotę od wartości niedoboru i od wartości nadwyżki (bo skompensowana część przestaje być rozliczana oddzielnie).
Krok 3: kwoty pozostające do rozliczenia
• Pozostały niedobór: 200,00 − 190,00 = 10,00 zł.
• Pozostała nadwyżka: 209,00 − 190,00 = 19,00 zł.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "niedobór o wartości 10,00 zł i nadwyżka o wartości 19,00 zł".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "tylko nadwyżka o wartości 10,00 zł" pomija fakt, że po kompensacie nadal może pozostać zarówno niedobór, jak i nadwyżka, jeśli ich wartości początkowe nie były równe.
- "niedobór o wartości 19,00 zł i nadwyżka o wartości 10,00 zł" odwraca wyniki, co zwykle wynika z pomylenia, która wartość była większa przed kompensatą.
- "tylko niedobór o wartości 19,00 zł" ignoruje to, że nadwyżka była wyższa (209,00 zł) niż niedobór (200,00 zł), więc po kompensacie pozostaje jeszcze dodatnia nadwyżka.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz obie wartości przed kompensatą i sprawdź, która była większa. Po kompensacie "resztą" będzie różnica: 209,00 − 200,00 = 9,00 zł, ale rozbita na dwie pozycje wynosi odpowiednio 10,00 i 19,00 po odjęciu kwoty kompensaty.