W metodzie kierunkowej obserwuje się kierunki na kolejne punkty (np. A, B, C) w jednej lub wielu seriach. Odczyt z koła poziomego jest wartością umowną zależną od ustawionego początku, dlatego do obliczeń porównywalnych między seriami wykonuje się redukcję kierunków do wspólnego odniesienia.
Co oznacza "kierunek zredukowany na punkt C"?
To kierunek na C po sprowadzeniu (przeważnie przez odjęcie) względem przyjętego kierunku początkowego, np. kierunku na punkt nawiązania lub kierunku "0" danej serii. Dzięki temu wartości z różnych serii/położeń lunety można uśredniać.
Jak typowo postępuje się w obliczeniach?
- Odczytuje się kierunki na punkt odniesienia (np. A) oraz na punkt C w danej serii.
- Wyznacza się kierunek zredukowany na C jako różnicę: (kierunek na C) minus (kierunek na odniesienie) z zachowaniem poprawnych przeniesień w zapisie g/c/cc.
- Jeśli pomiar wykonano w dwóch położeniach lunety lub w kilku seriach, oblicza się redukcję osobno dla każdej obserwacji.
- Następnie liczy się średni kierunek zredukowany jako średnią arytmetyczną z otrzymanych redukcji (po wcześniejszym sprowadzeniu do zgodnego zakresu, aby nie uśredniać wartości "przez przejście zera").
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "135g 73c42cc"?
To wartość zgodna z procedurą: najpierw redukcja kierunków w każdej serii/położeniu, potem uśrednienie. Odpowiedź ma realistyczny zapis w jednostkach gradowych i odpowiada temu, co otrzymuje się po wykonaniu tych kroków na danych z dziennika.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "125g 00c02cc" często odpowiada sytuacji, gdy pominięto część obserwacji albo błędnie wykonano redukcję tylko dla jednej serii.
- "60g 40c41cc" może wynikać z odjęcia w złej kolejności (zamiana minuendu i odjemnika) lub z nieprawidłowego sprowadzenia do zakresu przed uśrednianiem.
- "145g 99c00cc" bywa skutkiem błędu przeniesienia między cc i c albo nieuwzględnienia, że 100c = 1g w zapisie gradowym.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy w trakcie dodawania/dzielenia nie zgubiono przeniesień oraz czy wszystkie redukcje odnoszą się do tego samego kierunku początkowego. Najwięcej pomyłek wynika z rachunku w g/c/cc i z uśredniania wartości niesprowadzonych do wspólnego odniesienia.