KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 17.
Na podstawie fragmentu dziennika pomiaru kątów poziomych metodą kierunkową określ średni kierunek zredukowany na punkt C.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami kątów poziomych metodą kierunkową, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średni kierunek zredukowany wyznacza się, redukując wszystkie odczytane kierunki na punkt C do wspólnego początku (najczęściej przez odjęcie kierunku na punkt nawiązania/zera), a następnie licząc średnią arytmetyczną z serii (uwzględniając oba położenia lunety, jeśli występują). Wynik podaje się w jednostkach g/c/cc.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie kierunkowej obserwuje się kierunki na kolejne punkty (np. A, B, C) w jednej lub wielu seriach. Odczyt z koła poziomego jest wartością umowną zależną od ustawionego początku, dlatego do obliczeń porównywalnych między seriami wykonuje się redukcję kierunków do wspólnego odniesienia.

Co oznacza "kierunek zredukowany na punkt C"?
To kierunek na C po sprowadzeniu (przeważnie przez odjęcie) względem przyjętego kierunku początkowego, np. kierunku na punkt nawiązania lub kierunku "0" danej serii. Dzięki temu wartości z różnych serii/położeń lunety można uśredniać.

Jak typowo postępuje się w obliczeniach?

  • Odczytuje się kierunki na punkt odniesienia (np. A) oraz na punkt C w danej serii.
  • Wyznacza się kierunek zredukowany na C jako różnicę: (kierunek na C) minus (kierunek na odniesienie) z zachowaniem poprawnych przeniesień w zapisie g/c/cc.
  • Jeśli pomiar wykonano w dwóch położeniach lunety lub w kilku seriach, oblicza się redukcję osobno dla każdej obserwacji.
  • Następnie liczy się średni kierunek zredukowany jako średnią arytmetyczną z otrzymanych redukcji (po wcześniejszym sprowadzeniu do zgodnego zakresu, aby nie uśredniać wartości "przez przejście zera").

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "135g 73c42cc"?
To wartość zgodna z procedurą: najpierw redukcja kierunków w każdej serii/położeniu, potem uśrednienie. Odpowiedź ma realistyczny zapis w jednostkach gradowych i odpowiada temu, co otrzymuje się po wykonaniu tych kroków na danych z dziennika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "125g 00c02cc" często odpowiada sytuacji, gdy pominięto część obserwacji albo błędnie wykonano redukcję tylko dla jednej serii.
  • "60g 40c41cc" może wynikać z odjęcia w złej kolejności (zamiana minuendu i odjemnika) lub z nieprawidłowego sprowadzenia do zakresu przed uśrednianiem.
  • "145g 99c00cc" bywa skutkiem błędu przeniesienia między cc i c albo nieuwzględnienia, że 100c = 1g w zapisie gradowym.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy w trakcie dodawania/dzielenia nie zgubiono przeniesień oraz czy wszystkie redukcje odnoszą się do tego samego kierunku początkowego. Najwięcej pomyłek wynika z rachunku w g/c/cc i z uśredniania wartości niesprowadzonych do wspólnego odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kierunek zredukowany to kierunek na dany punkt po sprowadzeniu go do wspólnego odniesienia, zwykle przez odjęcie kierunku na punkt początkowy (nawiązania) w tej samej serii. Dzięki redukcji wyniki z różnych serii lub położeń lunety da się porównywać i uśredniać.
Najpierw w każdej serii wyznacz kierunek zredukowany na C: (kierunek na C) − (kierunek na punkt odniesienia/zero). Potem sprowadź wyniki do spójnego zakresu (bez "przejścia przez zero") i policz średnią arytmetyczną. Wynik podaj w g/c/cc.
Odczyty z koła poziomego są wartościami umownymi zależnymi od ustawienia początku. Redukcja usuwa ten wpływ, bo zamienia odczyt na wielkość względną względem stałego kierunku odniesienia. Bez redukcji uśrednianie serii byłoby błędne, bo mieszałoby różne "zera" obserwacji.
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie zapisu jak stopni-minut-sekund, błędne przeniesienia (np. zapominanie, że 100c = 1g), zgubienie cc przy sumowaniu oraz dzielenie bez zamiany na jedną jednostkę. Warto liczyć w cc, a na końcu wrócić do g/c/cc.
Jeśli dziennik zawiera obserwacje w dwóch położeniach lunety (I i II), to standardowo wykorzystuje się oba wyniki, aby ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych i obserwacyjnych. Następnie liczy się średnią zredukowaną z tych obserwacji, o ile nie ma przesłanek do odrzucenia odstającej wartości.
Sprawdź spójność: (1) czy wszystkie redukcje wykonano względem tego samego kierunku odniesienia, (2) czy nie uśredniasz wartości "po dwóch stronach zera", (3) czy przeniesienia g/c/cc są poprawne. Dodatkowo porównaj rozrzut wyników w seriach — duże różnice wskazują błąd rachunkowy.
Stosuje się ją, gdy w jednym stanowisku obserwuje się kierunki na kilka punktów i chce się uzyskać dokładne kąty między nimi, często w kilku seriach. Jest typowa w tachimetrii i przy pracach osnowowych. Ułatwia kontrolę obserwacji i pozwala ograniczyć błędy przez uśrednianie.
Dziennik jest zapisem obserwacji terenowych: odczytów na kołach, serii, położeń lunety i kolejności celowania. Na jego podstawie wykonuje się redukcje, średnie oraz kontrolę poprawności obserwacji. Bez dziennika nie da się odtworzyć kroków rachunkowych ani sprawdzić, z jakich obserwacji powstał wynik.
Bo część błędnych wyników może powstać z "prawie poprawnych" obliczeń: np. redukcja wykonana dobrze, ale uśrednianie bez sprowadzenia do zakresu, albo poprawne rachunki, lecz w złej kolejności różnic. W geodezji małe błędy przeniesień w g/c/cc dają wiarygodnie wyglądające liczby.
Ćwicz na wielu dziennikach: wykonuj redukcję krok po kroku, zapisuj pośrednie wyniki i kontroluj przeniesienia. Naucz się liczyć w jednej jednostce (np. cc), a dopiero na końcu rozkładać na g/c/cc. Pomaga też robienie krótkiej checklisty: redukcja → zakres → średnia → zapis końcowy.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik podaje się w jednostkach g/c/cc."

Materiały:

  • Materiały szkolne z geodezji dotyczące pomiaru kątów poziomych metodą kierunkową
  • Instrukcje ćwiczeniowe do tachimetrii (opracowanie dziennika i redukcja kierunków)
  • Karty wzorów: działania w jednostkach gradowych i zasady przeniesień g/c/cc

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego