KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 20.
Na podstawie fragmentu Polskiej Normy wskaż, który z wykopów można wykonać jako nieobudowany o ścianach pionowych.
Ilustracja przedstawia fragment Polskiej Normy PN–B–06050 dotyczącej wykopów nieobudowanych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykop nieobudowany o ścianach pionowych można wykonać tylko do głębokości dopuszczonej dla danego rodzaju gruntu w przytoczonym fragmencie normy.
W glinie zwałowej limit z tabeli pozwala na 1,10 m, natomiast pozostałe propozycje przekraczają wartości dopuszczalne dla wskazanych gruntów.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytania z przytoczonego fragmentu Polskiej Normy, kiedy dopuszczalny jest wykop nieobudowany o ścianach pionowych. Kluczowe są dwa warunki: brak obudowy (czyli brak zabezpieczenia ścian) oraz ściany pionowe (bez skarpowania). W praktyce oznacza to, że decyzja zależy od rodzaju gruntu i głębokości – im grunt mniej spoisty lub bardziej podatny na osypywanie, tym mniejsza dopuszczalna głębokość bez zabezpieczeń.

Odpowiedź "Wykop o głębokości 1,10 m - w glinie zwałowej." jest poprawna, ponieważ mieści się w limicie dopuszczalnym wskazanym w załączonym fragmencie normy dla tego typu gruntu. Z punktu widzenia technologii robót ziemnych oznacza to, że przy zachowaniu pozostałych warunków bezpieczeństwa można taki wykop wykonać bez obudowy, nie przekraczając wartości granicznej.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo każda z nich łączy większą głębokość z gruntem, dla którego w cytowanym fragmencie normy dopuszczalna wartość dla ścian pionowych jest niższa:

  • Wariant z piaskami na 1,75 m – piaski są gruntami niespoistymi, zwykle bardziej narażonymi na osypywanie, więc dopuszczalne głębokości bez obudowy są ograniczone.
  • Wariant z pyłami na 1,35 m – pyły mogą wykazywać niekorzystne zachowanie przy zawilgoceniu i obciążeniu, dlatego w normowych zestawieniach często mają restrykcyjne limity dla ścian pionowych.
  • Wariant z piaskami gliniastymi na 1,50 m – to grunt o właściwościach pośrednich; mimo domieszki frakcji spoistej nie oznacza to automatycznie, że dopuszczalna głębokość bez obudowy będzie tak wysoka.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw identyfikuj grunt dokładnie tak, jak zapisano w odpowiedzi, a dopiero potem sprawdzaj w tabeli normowej dopuszczalną głębokość dla wykopu pionowego i nieobudowanego. Nie przenoś intuicyjnie zasad ze skarpowania lub z innych warunków (np. dla wykopów z rozparciem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wykop, którego ściany nie są zabezpieczone obudową (np. rozporami, ściankami), a jego boki są prowadzone pionowo, bez skarp. Taki wykop jest dopuszczalny tylko do określonych głębokości zależnych od rodzaju gruntu i warunków na budowie.
Różne grunty mają inną spoistość, kąt tarcia i podatność na osypywanie oraz upłynnianie po zawilgoceniu. To bezpośrednio wpływa na stateczność pionowej ściany wykopu. Im mniejsza stateczność, tym szybciej wymagane jest skarpowanie lub obudowa.
W treści pojawia się sformułowanie typu "Na podstawie fragmentu Polskiej Normy…". To sygnał, że kluczowe są wartości/tabele z dołączonego fragmentu, a nie ogólne zasady. Na egzaminie najpierw szukaj odpowiedniego wiersza dla gruntu i parametru (głębokość, pionowe ściany).
Typowe pomyłki to: mylenie rodzaju gruntu (np. piasek vs piasek gliniasty), ignorowanie warunku "ściany pionowe", wybór "najmniejszej głębokości" bez sprawdzenia tabeli oraz nieuwzględnianie, że nawet grunt spoisty ma limit, po którym wymagana jest obudowa.
Można, ale tylko do głębokości dopuszczonej w danym zestawieniu normowym/wytycznych i przy spełnieniu warunków bezpieczeństwa. Piaski jako grunty niespoiste zwykle mają ograniczone dopuszczalne głębokości dla ścian pionowych, więc często szybciej wymaga się zabezpieczenia.
To określenie rodzaju gruntu spoistego o specyficznej strukturze. W kontekście wykopów ważne jest, że grunty spoiste mogą utrzymywać pionową ścianę do pewnej głębokości, ale po przekroczeniu limitu ryzyko obwału rośnie i potrzebne są zabezpieczenia (obudowa lub skarpy).
W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie wynika z nazwy gruntu w odpowiedzi oraz z klasyfikacji gruntów omawianej na zajęciach. Pyły mają drobniejsze uziarnienie niż piaski i mogą zachowywać się niekorzystnie po zawilgoceniu. Na egzaminie traktuj je jako osobną kategorię z własnymi limitami.
Skarpowanie stosuje się, gdy można poszerzyć wykop i ukształtować jego ściany pod odpowiednim nachyleniem, aby zwiększyć stateczność. To alternatywa dla obudowy, ale zależy od miejsca, technologii i warunków gruntowo-wodnych. W pytaniach o "ściany pionowe" skarpowanie nie spełnia warunku.
Operator ma realny wpływ na sposób wykonania wykopu (technika urabiania, głębokość, organizacja pracy) i musi rozumieć ryzyko obwału. Wiedza o dopuszczalnych rozwiązaniach (pionowe ściany bez obudowy, obudowa, skarpy) wspiera bezpieczną współpracę z nadzorem i brygadą.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: najpierw identyfikuj warunek (np. "pionowe ściany", "bez obudowy"), potem rodzaj gruntu, a na końcu porównuj głębokość z limitem. Zwracaj uwagę na jednostki i przecinki dziesiętne. Warto też powtarzać klasyfikację gruntów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 30% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące robót ziemnych i zabezpieczenia wykopów
  • Podręczniki z geotechniki/robot ziemnych (stateczność skarp i ścian wykopów)
  • Instrukcje i poradniki wykonawstwa robót ziemnych (dobór obudów wykopów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego