Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2008



PYTANIE NR 16.
Na podstawie fragmentu rzutu kondygnacji odczytaj wymiar okien w świetle węgarków.
Ilustracja przedstawia fragment rzutu kondygnacji budynku, który jest częścią egzaminu zawodowego dla betoniarzy-zbrojarzy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiar "w świetle węgarków" oznacza odległość między węgarkami, czyli najwęższą część otworu od strony zewnętrznej.
Na rzucie ten wymiar jest podany w zewnętrznym ciągu wymiarowym jako 136 cm. Wartość 150 cm dotyczy szerszej wnęki w murze, a 270 i 300 cm to wymiary osiowe.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba odczytać wymiar okna w świetle węgarków, czyli szerokość otworu mierzona pomiędzy węgarkami. Węgarki są uskokami (zwężeniem) od strony zewnętrznej ściany, dlatego "światło węgarków" jest mniejsze niż wymiar otworu w murze od strony wnętrza.

Na rzucie kondygnacji ten sam otwór okienny jest zwymiarowany dwukrotnie:

  • 136 cm znajduje się w zewnętrznym ciągu wymiarowym i odpowiada węższemu prześwitowi między węgarkami (to wymiar istotny np. przy dopasowaniu stolarki do zwężonej części).
  • 150 cm występuje w wewnętrznym ciągu wymiarowym i dotyczy szerszej części otworu/wnęki w murze (wymiar "w murze", a nie w świetle węgarków).

Pozostałe odpowiedzi nie opisują światła otworu okiennego:

  • 270 cm oraz 300 cm odnoszą się do wymiarów osiowych/rozstawów wynikających z układu ścian i osi, a nie do szerokości samego okna.

W praktyce budowlanej poprawne rozróżnienie tych wymiarów ogranicza ryzyko błędów wykonawczych i montażowych. Jeśli ktoś pomyli "w świetle węgarków" z "w murze" i przyjmie 150 cm zamiast 136 cm, może zamówić element o niewłaściwym gabarycie lub błędnie ocenić zgodność wykonania otworu z dokumentacją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza wymiar okna "w świetle węgarków" na rzucie kondygnacji?
To szerokość otworu mierzona pomiędzy węgarkami, czyli w najwęższym miejscu od strony zewnętrznej ściany. Na rysunkach często obok niego występuje większy wymiar "w murze" (wnęka). Do doboru stolarki istotny bywa właśnie wymiar w świetle węgarków.
Jak rozpoznać na rysunku, który wymiar dotyczy węgarków, a który wnęki okiennej?
Sprawdź, do jakich krawędzi prowadzą linie wymiarowe. Wymiar "w świetle węgarków" odnosi się do zewnętrznego zwężenia otworu (między uskoku/węgarkami), a wymiar wnęki jest prowadzony do szerszych krawędzi od strony wewnętrznej. Pomaga też analiza, który ciąg wymiarowy jest zewnętrzny, a który wewnętrzny.
Dlaczego na jednym oknie mogą być podane dwa różne wymiary (np. 136 i 150 cm)?
Bo otwór ma różną szerokość w zależności od miejsca pomiaru: w murach z węgarkami jest szerszy od środka/wnętrza i węższy od zewnątrz. Rysunek może więc pokazywać zarówno szerokość wnęki (otwór w murze), jak i szerokość w świetle węgarków (zwężenie). To nie jest błąd, tylko informacja wykonawcza.
Czy do zamawiania okna ważniejszy jest wymiar w murze czy w świetle węgarków?
W praktyce kluczowy jest wymiar w świetle węgarków, bo to on opisuje najwęższe miejsce, w które musi "wejść" okno od strony zewnętrznej. Wymiar w murze/wnęce jest większy i służy m.in. do oceny geometrii otworu oraz planowania robót murarskich i montażowych, ale nie zawsze odpowiada krytycznemu prześwitowi.
Jakie są najczęstsze błędy przy odczycie wymiarów okien na rzucie?
Najczęściej myli się: wymiar w świetle z wymiarem w murze, wybiera się pierwszy zauważony zapis liczbowy bez sprawdzenia, do czego jest przypisany, albo bierze się wymiary osiowe za wymiary otworu. Pomaga nawyk: zawsze śledź groty strzałek i krawędzie, których dotyczy wymiar.
Co to są węgarki i po co je wykonuje się w otworach okiennych?
Węgarki to uskoki (zwężenia) w ościeżu, zwykle od strony zewnętrznej ściany. Ułatwiają prawidłowe osadzenie okna, poprawiają szczelność i ograniczają przewiewy w strefie styku ramy z murem. Powodują też, że otwór ma inne wymiary "w murze" i inne "w świetle węgarków".
Jak odróżnić na rzucie wymiary osiowe od wymiarów otworów okiennych?
Wymiary osiowe odnoszą się do osi konstrukcyjnych (linie osi są zwykle punktowe) i opisują rozstawy w układzie budynku. Wymiary otworów są przypisane do krawędzi muru/ościeży i mają strzałki wskazujące dokładnie światło otworu. Jeśli liczba jest "nad osiami", to zwykle nie jest to wymiar okna.
Kiedy na budowie mierzy się "światło węgarków" i do czego to służy?
Mierzy się je przed montażem stolarki i przy odbiorze robót murarskich/ościeży. Służy do sprawdzenia, czy zwężenie między węgarkami ma wymagany prześwit, czy ramy okienne zmieszczą się w najwęższym miejscu oraz czy zachowane są tolerancje pod pianę/uszczelnienia. To typowa kontrola jakości przed montażem.
Czy różnica między 150 cm a 136 cm może wynikać z grubości węgarków?
Tak. Jeśli otwór jest zwężony węgarkami, to wymiar w świetle będzie mniejszy od wymiaru wnęki. Różnica rozkłada się na dwie strony otworu (po jednym węgarku z każdej strony). Na rysunku należy jednak opierać się na przypisaniu wymiaru do krawędzi, a nie tylko na samym "rozsądku" co do wartości.
Jak przygotować się do zadań z odczytu wymiarów z rzutu kondygnacji na egzaminie?
Ćwicz czytanie rzutów: rozpoznawanie osi, ścian, otworów i ciągów wymiarowych. Ustal schemat: 1) znajdź element, 2) sprawdź, które krawędzie obejmuje wymiar (strzałki), 3) odróżnij wymiary otworów od osiowych, 4) pamiętaj, że węgarki oznaczają zwężenie, więc "w świetle" bywa mniejsze.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-EN ISO 6284 (norma wskazana w kontekście zadania): zasady prezentacji rysunków budowlanych i wymiarowania
  • PN-ISO 128 (seria norm wskazana w kontekście zadania): ogólne zasady rysunku technicznego, w tym linie i zapisy wymiarowe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "rysunku budowlanego" (rzuty, wymiarowanie, oznaczenia osi)
  • Materiały szkolne/branżowe o wykonywaniu otworów w ścianach zewnętrznych i roli węgarków
  • Normy dotyczące zasad przedstawiania i wymiarowania na rysunkach technicznych wymienione w kontekście zadania
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego