KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2021 (test 3)

PYTANIE NR 1.
Na podstawie parametrów podanych w tabeli wskaż silnik wysokoprężny czterosuwowy.
Ilustracja przedstawia tabelę z parametrami czterosuwowych silników wysokoprężnych, co jest związane z egzaminem zawodowym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik wysokoprężny rozpoznaje się po wysokim stopniu i ciśnieniu sprężania (typowo znacznie wyższym niż w benzynowym), a czterosuw wykonuje cykl pracy w 2 obrotach wału. W tabeli tylko Silnik 3 ma jednocześnie wysokie sprężanie oraz 2 obroty na cykl, więc jest dieslem czterosuwowym.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać silnik wysokoprężny czterosuwowy z tabeli, trzeba spełnić jednocześnie dwa warunki:

  • Wysokoprężny (ZS, Diesel): ma wyższy stopień sprężania oraz wyższe ciśnienie sprężania niż silnik o zapłonie iskrowym. Wysokie wartości są potrzebne do samozapłonu mieszanki w końcu sprężania.
  • Czterosuwowy: jeden pełny cykl (ssanie–sprężanie–praca–wydech) zachodzi w 2 obrotach wału korbowego (720°). Dla dwusuwu cykl przypada na 1 obrót.

Silnik 3 ma stopień sprężania 16, ciśnienie sprężania 26 bar oraz 2 obroty wału na cykl. To zestaw cech typowy dla diesla czterosuwowego, powszechnego w maszynach rolniczych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Silnik 1: 2 obroty na cykl wskazują czterosuw, ale stopień sprężania 10 i ciśnienie 12 bar są charakterystyczne dla silnika ZI (benzynowego), więc nie jest wysokoprężny.
  • Silnik 2: stopień 14 i ciśnienie 28 bar sugerują silnik wysokoprężny, ale 1 obrót na cykl oznacza dwusuw, więc nie spełnia warunku czterosuwu.
  • Silnik 4: 1 obrót na cykl oznacza dwusuw, a stopień 11 i ciśnienie 13 bar pasują do silnika ZI, więc odpada z obu powodów.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj odpowiedzi na podstawie pojedynczej liczby (np. najwyższego ciśnienia). Najpierw oceń "diesel vs benzyna" (sprężanie), a dopiero potem "dwu- vs czterosuw" (obroty na cykl).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik wysokoprężny (ZS) ma zwykle wyższy stopień sprężania niż silnik benzynowy (ZI), bo potrzebuje wysokiej temperatury po sprężeniu do samozapłonu paliwa. W zadaniach testowych wartości wyraźnie "wyższe" (np. kilkanaście i więcej) częściej wskazują diesla, ale zawsze porównuj też inne parametry.
Ciśnienie sprężania to ciśnienie osiągane w cylindrze podczas suwu sprężania. W dieslu jest ono wysokie, aby doprowadzić do samozapłonu. W tabelach egzaminacyjnych wyższe wartości ciśnienia sprężania pomagają odróżnić ZS od ZI, ale nie wystarczą do rozpoznania dwu/czterosuwu.
Muszą być spełnione jednocześnie: (1) parametry sprężania typowe dla ZS (wyższy stopień i/lub ciśnienie sprężania) oraz (2) 2 obroty wału na jeden cykl pracy, co jednoznacznie wskazuje silnik czterosuwowy. Brak któregoś warunku oznacza inny typ silnika.
W czterosuwie są cztery suwy: ssanie, sprężanie, praca i wydech. Każdy suw to jeden ruch tłoka, a do wykonania całego cyklu potrzeba dwóch pełnych obrotów wału korbowego (720°). Dlatego w tabeli wartość "2" przy obrotach/cykl oznacza czterosuw.
W praktyce rolniczej najczęściej spotyka się diesle czterosuwowe, bo są sprawne i trwałe, ale sama nazwa "diesel" nie oznacza automatycznie czterosuwu. Na egzaminie trzeba sprawdzić parametr "liczba obrotów wału na cykl": 2 to czterosuw, 1 to dwusuw.
Typowe pomyłki to: mylenie stopnia sprężania z ciśnieniem sprężania, wybór odpowiedzi na podstawie jednego parametru (np. najwyższego ciśnienia) oraz odczyt wartości z niewłaściwej kolumny. Pomaga metoda: najpierw oceń "diesel vs benzyna", potem "dwu- vs czterosuw".
Jeśli oba mają 2 obroty na cykl, to o rodzaju zapłonu decydują parametry sprężania: diesel ma wyższy stopień i wyższe ciśnienie sprężania, bo zapłon następuje samoczynnie od temperatury sprężonego powietrza. Benzynowy ma niższe wartości, bo zapłon daje świeca.
Gdy pytanie dotyczy wyłącznie tego, czy silnik jest dwu- czy czterosuwowy. Wtedy parametr "obroty na cykl" jest rozstrzygający: 1 oznacza dwusuw, a 2 oznacza czterosuw. Jeśli jednak pytanie wymaga także rodzaju zapłonu (ZS/ZI), musisz dodatkowo ocenić sprężanie.
Silniki wysokoprężne są cenione w maszynach rolniczych za korzystną sprawność, ekonomiczne zużycie paliwa i wysoki moment obrotowy przy niższych obrotach, co ułatwia pracę pod obciążeniem (np. orka, praca z WOM). To praktyczny kontekst, ale na egzaminie decydują parametry z tabeli.
Zastosuj prostą kolejność: krok 1 zaznacz kolumny z wysokimi wartościami sprężania (kandydaci na diesla). krok 2 spośród nich wybierz tylko te z wartością 2 obroty na cykl. Ten filtr daje jedną odpowiedź, bez zgadywania i bez pomyłek w tabeli.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Silnik wysokoprężny rozpoznaje się po wysokim stopniu i ciśnieniu sprężania (typowo znacznie wyższym niż w benzynowym), a czterosuw wykonuje cykl pracy w 2 obrotach wału."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Silnik wysokoprężny" (opis zasady samozapłonu i cech silnika ZS): https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_wysokopr%C4%99%C5%BCny - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Silnik czterosuwowy" (informacja o cyklu w dwóch obrotach wału): https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_czterosuwowy - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Silnik dwusuwowy" (informacja o cyklu w jednym obrocie wału): https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_dwusuwowy - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (działy: ZI vs ZS, cykl dwu- i czterosuwowy)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące eksploatacji ciągników i maszyn rolniczych (rozdziały o jednostkach napędowych)
  • Karty katalogowe i instrukcje obsługi maszyn rolniczych – sekcje "dane techniczne silnika"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego