KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 24.
Jak zmienią się koszty paliwa do ciągnika, przy ciężkich pracach uprawowych, jeżeli na skutek obniżenia ciśnienia w ogumieniu, poślizg kół napędowych zmniejszył się z 35% do 15%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg kół to część "zmarnowanej" pracy na uciąg.
Jeżeli wskutek lepszej przyczepności poślizg spadł z 35% do 15%, to zmalał o 20 punktów procentowych. W typowym ujęciu egzaminacyjnym oznacza to w przybliżeniu o tyle mniejsze straty energii, a więc koszty paliwa zmniejszą się o ok. 20%.

Pełne wyjaśnienie:

W ciężkich pracach uprawowych znacząca część energii dostarczanej przez silnik może być tracona na poślizg kół napędowych (koła obracają się, ale ciągnik nie przemieszcza się proporcjonalnie do obrotów). Taka sytuacja oznacza mniejszą sprawność przeniesienia mocy na uciąg oraz zwykle wyższe zużycie paliwa na wykonanie tej samej pracy.

W pytaniu podano, że w wyniku obniżenia ciśnienia w ogumieniu (większa powierzchnia styku, lepsza przyczepność) poślizg zmniejszył się z 35% do 15%. To jest spadek o 20 punktów procentowych (35 − 15 = 20). Ponieważ odpowiedzi są sformułowane jako wartości "około", przyjmuje się uproszczone, egzaminacyjne założenie, że zmiana kosztów paliwa jest w przybliżeniu proporcjonalna do zmiany poślizgu. Zatem koszty paliwa powinny zmniejszyć się o ok. 20%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Zwiększą się o ok. 15%" – kierunek zmiany jest sprzeczny z typową zależnością: mniejszy poślizg to mniejsze straty, więc koszt nie powinien rosnąć.
  • "Zmniejszą się o ok. 35%" – to częsty błąd zakotwiczenia w liczbie 35% z treści. Spadek poślizgu nie wynosi 35 p.p., tylko 20 p.p.
  • "Zwiększą się o ok. 20%" – myli wielkość spadku (20 p.p.) z kierunkiem. Poprawa trakcji oznacza oszczędność paliwa, a nie wzrost kosztów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się dwie wartości procentowe "przed i po", najpierw ustal, czy chodzi o różnicę w punktach procentowych (odejmowanie), czy o zmianę względną. W tego typu pytaniu najczęściej chodzi o prostą różnicę i odpowiedź "około".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg to różnica między teoretycznym ruchem wynikającym z obrotów kół a rzeczywistym przemieszczeniem ciągnika po podłożu. W praktyce oznacza, że część energii idzie "w buksowanie", a nie w efektywny uciąg.
Niższe ciśnienie zwykle zwiększa powierzchnię styku opony z podłożem, co poprawia przyczepność. Lepsza przyczepność ogranicza buksowanie podczas uciągu, zwłaszcza w ciężkich pracach uprawowych na luźnej lub wilgotnej glebie.
Większy poślizg to większe straty energii: silnik wykonuje pracę, ale część mocy nie zamienia się w postęp roboczy. Zwykle rośnie więc zużycie paliwa na hektar, a praca trwa dłużej przy podobnym obciążeniu.
To spadek o 20 punktów procentowych (35 − 15 = 20). Punkt procentowy to różnica między wartościami procentowymi, a nie "20% z 35". W takich zadaniach często właśnie ta różnica jest kluczowa.
Najczęściej w testach zawodowych, gdy odpowiedzi są typu "około X%", przyjmuje się uproszczenie oparte na różnicy w p.p. Jeśli autor chciałby zmianę względną, zwykle podałby wyraźnie "o ile procent względem wartości początkowej".
Najczęściej widać buksowanie, pogorszenie wydajności (wolniejsza praca), większe koleiny i rozrywanie gleby, a także wzrost zużycia paliwa. Często rośnie też temperatura elementów układu napędowego i szybciej zużywa się ogumienie.
Pomaga właściwe dociążenie (obciążniki, balast), dobór odpowiedniego ogumienia i jego stanu, dobór szerokości/typu narzędzia do mocy, a także dobór przełożenia i prędkości roboczej tak, by nie przeciążać układu napędowego.
To efekt zakotwiczenia: uczący się widzi w treści 35% i nieświadomie uznaje tę liczbę za wynik. Tymczasem liczy się zmiana między 35% a 15%, czyli 20 p.p., a nie wartość początkowa sama w sobie.
W typowych warunkach ciężkich prac polowych zwykle tak, bo mniej energii jest tracone. W rzeczywistości wpływ mają też inne czynniki (gleba, narzędzie, prędkość, ustawienia), ale w zadaniach testowych przyjmuje się uproszczony, jednoznaczny związek.
Najpierw ustal kierunek: mniejszy poślizg → mniejsze straty → mniejsze koszty. Potem policz prostą różnicę wartości procentowych (w p.p.). Na końcu wybierz odpowiedź z poprawnym kierunkiem i tą różnicą liczbową.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poślizg kół to część "zmarnowanej" pracy na uciąg.Jeżeli wskutek lepszej przyczepności poślizg spadł z 35% do 15%, to zmalał o 20 punktów procentowych.

Materiały:

  • Podręczniki z mechanizacji rolnictwa (dział: trakcja ciągników, poślizg kół)
  • Instrukcje obsługi ciągników i zalecenia producentów opon dotyczące ciśnienia roboczego
  • Materiały szkoleniowe o ekonomice eksploatacji maszyn rolniczych (zużycie paliwa, sprawność uciągu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego