KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 5.
Na podstawie przedstawionego fragmentu listy płac ustal należną zaliczkę na podatek dochodowy.
Ilustracja przedstawia fragment listy płac, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika rachunkowości,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaliczka na podatek dochodowy z listy płac wynika z pomniejszenia wartości "Podatek dochodowy" o "Kwotę zmniejszającą podatek" oraz o część składki zdrowotnej odliczaną od podatku (7,75%). Otrzymany wynik zaokrągla się do pełnych złotych, dlatego po obliczeniu 110,62 zł wychodzi 111,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wynagrodzenie pracownika jest obciążone m.in. zaliczką na podatek dochodowy. W zadaniu nie trzeba ponownie wyliczać podstawy opodatkowania ani samego podatku – są one już podane w przedstawionym fragmencie listy płac. Należy natomiast ustalić należną zaliczkę poprzez odpowiednie pomniejszenia.

Zgodnie z typowym algorytmem wykazywanym na liście płac, zaliczka do urzędu skarbowego powstaje z wartości "Podatek dochodowy" po odjęciu pozycji, które zmniejszają bieżące obciążenie podatkowe:

  • Kwota zmniejszająca podatek – miesięczna część kwoty zmniejszającej (stosowana, gdy pracownik złożył PIT-2 i jest ona ujęta na liście płac).
  • Składka na ubezpieczenie zdrowotne (7,75%) – to część składki zdrowotnej wykazywana w tabeli jako odliczana od podatku w tym schemacie zadania. Ważne, aby nie pomylić jej z pełną składką 9%, która obniża wynagrodzenie netto, ale nie jest tą pozycją używaną tutaj do pomniejszenia podatku.

Dlatego w tym przypadku obliczenie polega na odjęciu od kwoty podatku dwóch wskazanych wartości z tabeli, a następnie na zaokrągleniu wyniku do pełnych złotych zgodnie z zasadami matematycznymi:

zaliczka = "Podatek dochodowy" − "Kwota zmniejszająca podatek" − "Składka zdrowotna (7,75%)".

Odpowiedź "111,00 zł" jest poprawna, bo po wykonaniu działania i zaokrągleniu otrzymuje się kwotę do pobrania z wynagrodzenia.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • "89,00 zł" może wynikać z błędnego odjęcia innej pozycji lub z pominięcia części danych (np. nieuwzględnienia któregoś pomniejszenia).
  • "157,00 zł" jest zgodne z pomyłką polegającą na pominięciu kwoty zmniejszającej albo zastosowaniu niewłaściwego zaokrąglenia.
  • "290,70 zł" odpowiada samej pozycji "Podatek dochodowy" z tabeli, czyli sytuacji, w której nie odjęto kwoty zmniejszającej i składki 7,75%.

W praktyce kadrowo-płacowej taka kontrola jest ważna, bo pozwala szybko wykryć błąd: najczęściej myli się 7,75% z 9% lub niewłaściwie stosuje kwotę zmniejszającą. Na egzaminie warto najpierw wskazać w tabeli dokładnie te wiersze, które dotyczą zaliczki, a dopiero potem wykonać rachunek i zaokrąglenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaliczka na podatek dochodowy to kwota podatku pobierana co miesiąc z wynagrodzenia pracownika i przekazywana do urzędu skarbowego. Na liście płac wynika zwykle z podatku obliczonego od podstawy opodatkowania, pomniejszonego o kwotę zmniejszającą oraz odliczaną część składki zdrowotnej (7,75%).
Najpierw odczytaj z tabeli pozycję "Podatek dochodowy", a następnie odejmij pozycje, które zmniejszają bieżącą zaliczkę: "Kwota zmniejszająca podatek" oraz "Składka zdrowotna (7,75%)". Na końcu zaokrąglij wynik do pełnych złotych zgodnie z zasadami matematycznymi.
W tym schemacie zadania 7,75% jest wykazane jako część składki zdrowotnej, która pomniejsza wyliczony podatek przy ustalaniu zaliczki. To częsty punkt kontrolny na egzaminie: w tabeli bywają dwie wartości (9% i 7,75%), ale do obliczenia zaliczki używa się tej opisanej jako 7,75%.
Składka 9% to pełna składka zdrowotna potrącana z wynagrodzenia i wpływająca na kwotę netto. Składka 7,75% w tego typu zestawieniu jest pokazywana jako część wykorzystywana przy wyliczaniu zaliczki na podatek (pozycja do odjęcia od podatku). Na egzaminie trzeba odjąć właściwą rubrykę.
Kwota zmniejszająca podatek to miesięczna część ulgi podatkowej, która obniża bieżącą zaliczkę. Stosuje się ją, gdy pracownik ma do niej prawo i złożył odpowiednie oświadczenie (np. PIT-2), a jej wartość jest pokazana w tabeli. W zadaniu odejmuje się ją od "Podatku dochodowego".
Stosuje się ją w miesiącach, w których płatnik ma podstawę do jej uwzględnienia (np. pracownik złożył oświadczenie pozwalające stosować kwotę zmniejszającą). W praktyce widać to po tym, że na liście płac występuje osobna pozycja "Kwota zmniejszająca podatek". Jeśli jest wykazana, należy ją uwzględnić w obliczeniu zaliczki.
W zadaniach egzaminacyjnych zaliczkę po wykonaniu działań arytmetycznych zaokrągla się do pełnych złotych zgodnie z zasadami matematycznymi. Oznacza to, że końcówki poniżej 0,50 zł obniżają kwotę do pełnego zł, a końcówki od 0,50 zł w górę podnoszą do kolejnego pełnego zł.
Różnica 1 zł najczęściej wynika z obowiązkowego zaokrąglenia do pełnych złotych. W tabeli składniki mogą być podane z groszami (np. 110,62 zł), ale zaliczka do pobrania i wykazania jest po zaokrągleniu (np. 111,00 zł). Na egzaminie trzeba zawsze sprawdzić, czy wymagane jest zaokrąglenie.
Najczęstsze błędy to: odjęcie składki zdrowotnej 9% zamiast 7,75%, pominięcie kwoty zmniejszającej albo odjęcie jej mimo że nie występuje w tabeli, oraz złe zaokrąglenie (np. do groszy lub "w dół" bez reguły 0,50). Pomaga zaznaczenie właściwych wierszy przed liczeniem.
Jeśli w fragmencie listy płac podano już "Podatek dochodowy", zwykle nie musisz ponownie liczyć podstawy i podatku. Wystarczy zastosować potrącenia przewidziane w tabeli dla zaliczki (kwota zmniejszająca oraz składka 7,75%) i wykonać zaokrąglenie. Gdy podatek nie jest podany, wtedy podstawa jest konieczna.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zaliczka na podatek dochodowy z listy płac wynika z pomniejszenia wartości "Podatek dochodowy" o "Kwotę zmniejszającą podatek" oraz o część składki zdrowotnej odliczaną od podatku (7,75%)."

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2024 poz. 226 z późn. zm.

Materiały:

  • Tekst ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – część dotycząca zaliczek
  • Podręcznik/kompendium do kadr i płac (działy: lista płac, zaliczka PIT, składka zdrowotna)
  • Przykładowe arkusze ćwiczeń z naliczania listy płac (zadania z odczytem tabeli i zaokrągleniami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego