KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Na podstawie przedstawionego na rysunku schematu sterowania stycznikowo-przekaźnikowego zastosowanego w systemie mechatronicznym w celu załączenia stycznika S3 należy nacisnąć
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny sterowania stycznikowo-przekaźnikowego, który jest częścią systemu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Załączenie stycznika w układzie stycznikowo‑przekaźnikowym zwykle wymaga spełnienia warunków w torze sterowania (np. kolejnych przycisków, blokad i samopodtrzymania).
Na podstawie schematu widać, że dopiero po naciśnięciu w odpowiedniej kolejności S1, potem S2, a następnie S3 spełnione są warunki zasilenia cewki S3.

Pełne wyjaśnienie:

W układach stycznikowo‑przekaźnikowych cewka stycznika nie załącza się "od przycisku", tylko wtedy, gdy w torze sterowania zostanie zamknięty cały łańcuch warunków: styki przycisków, styki pomocnicze (podtrzymanie) oraz ewentualne blokady wynikające z logiki układu.

Pytanie wymaga odczytania schematu i ustalenia, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby pojawiło się zasilanie na cewce stycznika S3. Odpowiedź "kolejno S1, S2, S3" oznacza, że układ jest zrealizowany sekwencyjnie: naciśnięcie S1 przygotowuje tor (np. podaje zasilanie na część obwodu lub uruchamia pierwszy etap), naciśnięcie S2 spełnia kolejny warunek (np. zamyka tor przez dodatkowy styk pomocniczy), a dopiero wtedy naciśnięcie S3 powoduje faktyczne załączenie stycznika S3.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne w takim schemacie?

  • "kolejno S1, S3" pomija etap pośredni. Jeśli na rysunku występuje warunek zależny od S2 (np. styk S2 w szeregu), to bez niego obwód do cewki S3 pozostaje przerwany.
  • "S3" jest typową odpowiedzią intuicyjną, ale w układach z blokadami i sekwencją naciśnięcie samego przycisku końcowego nie wystarcza, bo wcześniejsze styki/etapy nie są spełnione.
  • "jednocześnie S0 i S3" zwykle nie pasuje do klasycznej logiki START/STOP: przycisk STOP (często oznaczany jako S0) bywa stykiem rozwiernym w szeregu, więc jego naciskanie może wręcz przerywać tor sterowania zamiast pomagać w załączeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź na schemacie cewkę S3, a potem "cofnij się" po torze sterowania, wypisując po kolei wszystkie elementy w szeregu, które muszą być zamknięte. To najszybsza metoda ustalenia wymaganej kolejności działań operatora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób realizacji logiki sterowania za pomocą styczników i przekaźników, bez sterownika PLC. Warunki załączeń wynikają z połączeń styków NO/NC w torze sterowania. Często spotkasz funkcje START/STOP, samopodtrzymanie, blokady i sekwencje uruchomień.
Znajdź na schemacie cewkę S3, a potem prześledź przewody wstecz przez tor sterowania. Wszystkie elementy połączone szeregowo muszą być zamknięte, aby cewka dostała napięcie. Elementy równoległe tworzą obejścia (np. podtrzymanie).
Bo układ może mieć sekwencję lub warunki wstępne: np. najpierw trzeba "uzbroić" sterowanie, spełnić blokadę, włączyć etap pośredni albo wytworzyć podtrzymanie. Dopiero wtedy przycisk końcowy ma zasilony tor do cewki.
Samopodtrzymanie to podtrzymanie zasilania cewki po puszczeniu przycisku START. Realizuje się je zwykle przez styk pomocniczy NO tego samego stycznika połączony równolegle do przycisku START. Dzięki temu stycznik pozostaje załączony do czasu przerwania toru (np. STOP).
Najczęściej nie. W klasycznych układach STOP jest stykiem rozwiernym w szeregu w torze sterowania, czyli ma zapewniać możliwość natychmiastowego przerwania zasilania cewki. Naciśnięcie STOP zwykle przerywa tor sterowania zamiast go zamykać.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego styku w szeregu, mylenie NO z NC, nieuwzględnienie obejścia podtrzymania oraz założenie, że "jak jest S3, to naciskam S3". Pomaga metoda: cewka → tor wstecz → lista warunków do spełnienia.
Blokadę rozpoznasz jako styk (często NC) włączony szeregowo w tor cewki, który otwiera się przy innym stanie układu. Jeśli ten styk jest otwarty, cewka nie dostanie napięcia. Blokady są używane np. przy rewersie lub sekwencji etapów.
Gdy trzeba zachować kolejność technologii lub bezpieczeństwo: np. najpierw uruchomienie zasilania pomocniczego, potem napędu pośredniego, a dopiero na końcu głównego silnika/aktuatora. Sekwencja ogranicza przeciążenia rozruchowe i zapobiega niebezpiecznym stanom.
Diagnostykę zacznij od toru sterowania: czy jest zasilanie, czy STOP jest zamknięty, czy spełnione są blokady, i czy wcześniejsze etapy (np. S1, S2) zadziałały. Następnie sprawdź napięcie na cewce S3. Brak napięcia oznacza przerwę w warunkach w szeregu.
Ćwicz czytanie schematów "od cewki wstecz", rozpoznawaj NO/NC i typowe układy: START/STOP, podtrzymanie, blokady, rewers, sekwencje. Warto rozwiązywać zadania na czas: szybko wskazać, które styki muszą się zamknąć, aby zasilić daną cewkę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - zalecane podręczniki/zeszyty ćwiczeń do elektrotechniki i automatyki przemysłowej dla techników (schematy drabinkowe, styczniki, przekaźniki)
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - dokumentacje producentów aparatury sterowniczej (styczniki/przekaźniki): zasada działania, oznaczenia styków, przykładowe układy
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - ćwiczenia praktyczne: analiza i rysowanie obwodów START/STOP, samopodtrzymanie, blokady, sekwencje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego